• خواندن
  • نمایش تاریخچه
  • ویرایش
 

بیت (مفردات‌نهج‌البلاغه)

ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



بیت یکی از مفردات نهج البلاغه، به معنای اطاق و خیمه، می‌باشد که حضرت علی (علیه‌السلام) در خصوص قبر و تسلط بنی امیّه، و ... از این واژه استفاده نموده است.



بیت به معنای اطاق و خیمه، آمده است. چنان‌که گفته می‌شود: «البیت: المسکن سواء کان من شعر او مدر.»
راغب آورده است: جمع بیت، بیوت و ابیات است لکن واژه «بیوت»: به مسکن اختصاص دارد و «ابیات»: به شعر اختصاص یافته است.


امام (صلوات‌الله‌علیه) در رابطه با قبر می‌فرماید: «فیاله من بیت وحدة و منزل وحشة و مفرد غربة.»
امام (علیه‌السلام) همچنین در رابطه با تسلط بنی امیه فرموده است: «فعند ذلک لا یبقی بیت مدر و لا وبر الا و ادخله الظلمة ترحة و اولجوا فیه نقمة؛ آن وقت نه خانه خشتی و نه چادری می‌ماند مگر آن‌که [[|ظالمان]] به آن حزنی داخل کنند و عذابی در آن فرود آورند.»
«ابیات»: گاهی به معنی مساکن آمده است چنان‌که امام (علیه‌السلام) به عامل صدقات می‌نویسد: «فاذا قدمت علی الحّی فانزل بمائهم من غیر ان تخالط ابیاتهم»
از «بیت» گاهی شرافت و عظمت و اصالت قصد می‌شود و «بیوتات» در آن به کار می‌رود چنان‌که آن حضرت (علیه‌السلام) به مالک اشتر می‌نویسد: «ثم الصق بذوی المروءات و الاحساب و اهل البیوتات الصالحة و السوابق الحسنة.»


این واژه ۲۵ بار به صورت مفرد و جمع، در «نهج البلاغه» آمده است.


۱. ↑ صبحی صالح، نهج البلاغه، ص۲۲۲، خطبه۱۵۷.    
۲. ↑ صبحی صالح، نهج البلاغه، ص۲۲۳، خطبه۱۵۸.    
۳. ↑ صبحی صالح، نهج البلاغه، ص۳۸۰، نامه۲۵.    
۴. ↑ صبحی صالح، نهج البلاغه، ص۴۳۳، نامه۵۳.    
۵. ↑ صبحی صالح، نهج البلاغه، ص۱۴۳، خطبه۹۸.    
۶. ↑ صبحی صالح، نهج البلاغه، ص۴۵، خطبه۱.    



قرشی بنابی، علی‌اکبر، مفردات نهج البلاغه، برگرفته از مقاله «بیت»، ص۱۶۳.    






جعبه ابزار