حدود وظایف و اختیارات شوراها (فقه سیاسی)
ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف
حدود وظایف و اختیارات شوراها شوراهای اسلامی نهادهای مردمی
ایران هستند که در سطوح مختلف تشکیل شدهاند.
هدف اصلی آنها مشارکت در اداره امور کشور و نظارت بر اجرای قوانین و برنامههای عمرانی و رفاهی است.
این شوراها وظایف و اختیارات مختلفی دارند.
از جمله تهیه طرحها و پیشنهادات اصلاحی، نظارت بر اجرای برنامهها و تأمین هزینههای خود.
شوراهای اسلامی نقش مهمی در توسعه کشور و بهبود شرایط زندگی مردم دارند.
در
قانون اساسی به طور كلى نظارت بر اداره امور هر روستا، بخش، شهر، شهرستان يا استان با توجه به مقتضيات محلى از اختيارات شوراهاى ده، بخش شهر، شهرستان يا استان قرار داده شده و نيز جلوگيرى از تبعيض و جلب همكارى در تهيه برنامههاى عمرانى و رفاهى استانها و نظارت بر اجراى هماهنگ آنها از وظایف شوراى عالى استانها و تهيه طرح و پيشنهاد آن مستقيماً يا از طريق دولت به مجلس شوراى اسلامى از اختيارات آن شورا ذكر شده است.
قانون در تفسير و توضيح اين وظایف و اختيارات بر اساس اصل يک صدم و يكصد و يكم قانون اساسى بيست و يک مورد را به عنوان شرح وظایف و حدود اختيارات كلى شوراها به ترتيب زير بيان نموده است:
۱. بررسى و شناخت كمبودها و نيازها و نارساییهاى اجتماعى، اقتصادى و عمرانى، بهداشتى، فرهنگى، آموزشى و ساير امور رفاهى حوزه انتخابيه و ارائه راهحلها به مقامات مسئول.
۲. تهيه طرحها و پيشنهادهاى اصلاحى در امور اجتماعى و ارائه آن به شوراى مافوق جهت اطلاع و برنامهريزى و به مقامات مسئول اجرایى جهت اقدامات ممكن.
۳. نظارت دقيق بر اداره امور حوزه انتخابيه و حسن اجراى تصميمات شورا و قوانين كشورى و طرحهاى مصوب.
۴. ارائه پيشنهادهاى لازم براى فعالسازى سازمانهاى دولتى و ارگانهاى انقلابى به شوراى مافوق.
۵. پيگيرى شكايات مردم در مورد نارسایى سازمانها و ادارات حوزه مربوطه از طريق مقامات مسئول.
۶. برنامهريزى و اقدام در جهت مشاركت مردم در انجام خدمات اجتماعى، اقتصادى، عمرانى، بهداشتى، فرهنگى، آموزشى و ساير امور رفاهى با موافقت و هماهنگى مراجع ذيربط.
۷. ايجاد روحيه همكارى مردم با مسئولان كشورى در جهت تداوم
انقلاب اسلامی.
۸. بررسى برنامههاى پيشنهادى ارگانهاى اجرایى در زمينههاى اجتماعى، اقتصادى، عمرانى و غيره از نظر تطبيق با ضرورتهاى موجود در حوزه انتخابيه شورا و جلوگيرى از تبعيض در اين زمينه بين مناطق مختلف و گزارش نارساییها به شوراى بالاتر و مراجع اجرایى ذيربط.
۹. نظارت بر اجراى هماهنگ و كامل برنامههاى مصوب در زمينههاى مختلف.
۱۰. شوراها مىتوانند بنا به درخواست مسئولان، بخشى از اعمال اجرایى از قبيل پخش مواد سوختى و ارزاق عمومى، آمارگيرى و تحقيقات محلى را بر عهده بگيرند.
۱۱. هر شورا موظف است حداكثر يک هفته پس از رسميت يافتن، يک نفر را به اكثريت مطلق آراء جهت انتخاب براى شوراى مافوق نامزد نمايد.
۱۲. شوراها موظفند يک نسخه از مصوبات خود را در اولين فرصت به شوراى مافوق و مقامات مسئول حوزه ارسال دارند.
۱۳. هر شورا موظف است مصوبات خود را در موضوعات مهم و آنچه كه جنبه عمومى دارد به وسائل ممكنه به اطلاع اهالى برساند.
۱۴. همكارى با ارگانهاى مملكتى.
۱۵. دادن گزارشات لازم و ارائه انتقادات و اشكالات مربوط به حوزه فعاليت خود به نماينده يا نمايندگان آن حوزه در مجلس شوراى اسلامى.
۱۶. شوراها مىتوانند با هماهنگى ارگانهاى اجرایى مسئول، به تشكيل انجمنها و نهادهاى اجتماعى، امدادى، ارشاد و تأسيس تعاونیهاى توليد، توزيع، مصرف با مشاركت مردم در حوزه فعاليت خود اقدام نمايند.
۱۷. شوراها موظفند گزارش اقدامات سالانه خود را در آخرين جلسه هر سال مطرح و پس از تأييد براى اطلاع عموم منتشر نمايند.
۱۸. نصب و عزل شهردار.
۱۹. شوراها مسئول حفظ و اداره اموال منقول و غيرمنقول شورا هستند و همچنين در مورد خريد و فروش و نقل و انتقال و اجاره و استيجار اموال شورا طبق مقررات اقدام خواهند نمود.
۲۰. شوراها مىتوانند در برابر رأى صادره از كميسيون مخصوص رسيدگى به تخلفات شوراها به مراكز قضایى صالحه جهت دادرسى شكايت نمايند.
۲۱. شوراها مىتوانند از طريق زكوات (پس از تصويب) و درآمدهاى محلى و در صورت لزوم از طريق عوارضى كه در مقابل خدمات ارائه شده وضع مىگردد هزينههاى خود را تأمين نمايند و كمبودهاى آن از راه كمکهاى دولت به درخواست شورای عالى استانها از محل درآمدهاى عمومى جبران مىشود.
•
عمید زنجانی، عباسعلی، فقه سیاسی، ج۱، ص۴۸۵-۴۸۷.
