حدیث منزلت (عقاید و مذاهب)
ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف
حدیث منزلت یکی مباحث مهم و تاثیرگذار در عقاید اسلامی است.
پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وآله) برای خاموش کردن فتنه، عازم
تبوک شد و لشکری حدود سی هزار نفر را آماده حرکت کرد، اما
حضرت علی (علیه‌السلام) را به عنوان جانشین خود در
مدینه منصوب کرد تا
منافقان در غیاب او فتنه‌گری نکنند.
حضرت علی (علیه‌السلام) از این ماندن در مدینه ابراز ناراحتی کرد و پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وآله) به او فرمود: «آیا راضی نمی‌شوی که نسبت به من همچون
هارون نسبت به
موسی باشی، با این تفاوت که بعد از من پیامبری نخواهد بود؟»
این حدیث که در
صحیح بخاری و
صحیح مسلم نیز نقل شده، نشان می‌دهد که همه مناصب هارون جز
نبوت، از آنِ حضرت علی (علیه‌السلام) بوده است.
سیره‌نویسان، به اتفاق مى گویند: پیامبر براى خاموش كردن فتنه عازم تبوك گشت و مسلمانان هم با او همراه شدند و لشكرى در حدود سى هزار نفر آماده حرکت گشت ولی پیامبر، على (عليه السلام) را جانشین خود در مدینه قرار داد که در غیاب او فتنه‌گران، یعنى منافقان، آتش فتنه را روشن نكنند.
وقتى على (عليه السلام) اجازه خروج خواست به او اجازه نداد. چشمان على از اشك لبریز شد.
پیامبر به او فرمود: «
«اَما تَرضی ان تَکونَ منّی بِمَنْزِلَةِ هارونَ مِنْ مُوسی الاّ اَنّه لا نَبِیّ بَعدی»»
(آیا راضى نمى‌شوى كه نسبت به من، همچون هارون باشى نسبت به موسى؟ با این تفاوت كه بعد از من پیامبرى نخواهد بود.)
متن حدیث منزلت حاكى از آن است كه كلیه مناصب هارون از آن على بوده، جز نبوت، چون هارون به نصّ
قرآن مانند موسى پیامبر بوده ولى در عین حال، وزیر و خلیفه او نیز بود.
مُسلِم، محدّث نامدار
اهل سنت، در صحیح خود نقل مى‌كند:
معاویه (كه لعن و سبّ على را رواج داده بود) به
سعد بن ابی وقاص اعتراض كرد كه چرا ابوتراب را دشنام نمى‌دهى؟
او در پاسخ گفت: من پیوسته سه فضیلت از فضائل على را به خاطر مى‌آورم، از این جهت به او دشنام نمى‌دهم و آرزو داشتم كه یكى از آنها از آن من بود.
آن گاه كه رسول خدا دستور داد على در مدینه بماند، على (عليه السلام) به پیامبر گفت: اى رسول خدا! مرا از همراهى خود بازداشتى و در میان زنان و كودكان نهادى.
پیامبر فرمود: «
«اما ترضی ان تکون منّی بمنزلة هارون من موسی الاّ انّه لا نبیّ بعدی»».
سبحانی، جعفر، فرهنگ عقاید و مذاهب اسلامی، ج۶، ص۵۳.
