• خواندن
  • نمایش تاریخچه
  • ویرایش
 

حذیفة بن فتادة

ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



حُذَیفة بن قَتاده، ملقب به سدیدالدین، عارف قرن دوم و سوم است.




از تاریخ ولادت او اطلاعی در دست نیست.
وی اهل مرعش، شهری از توابع شام، بوده است.
[۱] عبداللّه‌بن محمد انصاری، طبقات الصوفیه، ج۱، ص۷۲، چاپ محمدسرور مولائی، تهران ۱۳۶۲ش.




حذیفه پس از فراغت از تحصیل علوم دینی، به خدمت ابراهیم‌بن ادهم (متوفی ۱۶۱) رهنمون شد و مراتب سلوک را در شش ماه طی کرد و از جانب او خرقه پوشید.
وی از خواص ابراهیم ادهم شد و در سفر و حضر ملازم او بود.
[۲] محمدبن مبارک میرخورد، سیرالاولیاء در احوال و ملفوظات مشایخ چشت، ج۱، ص۴۸، لاهور ۱۳۵۷ش.
[۳] هدیه‌بن عبدالرحیم چشتی‌عثمانی، خواجگان چشت = سِیرُ الاقطاب: مجموعه زندگی‌نامه‌های مشایخ چشتیه، ج۱، ص۴۷ـ۴۹، چاپ محمدسرور مولائی، تهران ۱۳۸۶ش.

امین‌الدین هبیره بصری (متوفی ۲۸۷)، مؤسس سلسله هبیریه ، از حذیفه خرقه دریافت کرد.
[۴] محمدبن مبارک میرخورد، سیرالاولیاء در احوال و ملفوظات مشایخ چشت، ج۱، ص۴۹، لاهور ۱۳۵۷ش.
[۵] هدیه‌بن عبدالرحیم چشتی‌عثمانی، خواجگان چشت = سِیرُ الاقطاب: مجموعه زندگی‌نامه‌های مشایخ چشتیه، ج۱، ص۵۰، چاپ محمدسرور مولائی، تهران ۱۳۸۶ش.

  سلسله چشتیه به واسطه او به ابراهیم ادهم و در نهایت به امام محمدباقر علیه‌السلام می‌رسد.
[۶] ابن‌کربلائی، روضات‌الجنان و جنات‌الجنان، ج۲، ص۷۳، چاپ جعفر سلطان‌القرائی، تهران ۱۳۴۴ـ۱۳۴۹ش.

حذیفه با سفیان ثوری (متوفی ۱۶۱) و یوسف اسباط (متوفی ۱۹۶) مصاحبت داشته
[۷] ابونعیم اصفهانی، حلیةالاولیاء و طبقات الأصفیاء، ج۸، ص۲۶۷، چاپ محمدامین خانجی، بیروت ۱۳۸۷/۱۹۶۷.
[۸] عبداللّه‌بن محمد انصاری، طبقات الصوفیه، ج۱، ص۷۲، چاپ محمدسرور مولائی، تهران ۱۳۶۲ش.
[۹] ابن‌جوزی، صفةالصفوة، ج۴، ص۲۶۹ـ۲۷۰، چاپ محمود فاخوری و محمد رواس قلعه‌جی، بیروت ۱۳۹۹/ ۱۹۷۹.
و به گزارش چشتی‌عثمانی ،
[۱۰] هدیه‌بن عبدالرحیم چشتی‌عثمانی، خواجگان چشت = سِیرُ الاقطاب: مجموعه زندگی‌نامه‌های مشایخ چشتیه، ج۱، ص۴۸، چاپ محمدسرور مولائی، تهران ۱۳۸۶ش.
او فضیل عیاض (متوفی ۱۸۷) و بایزید بسطامی (متوفی ۲۶۱) را نیز دیده است.



حذیفه بر لقمه حلال بسیار تأکید داشت و به اخلاص در عمل ، تکریم فقیران ، تحریم اصحاب دنیا ، روزه‌داریهای طولانی و گوشه‌گیری از خلق معروف بود
[۱۱] ابن‌جوزی، صفةالصفوة، ج۴، ص۲۶۹ـ۲۷۰، چاپ محمود فاخوری و محمد رواس قلعه‌جی، بیروت ۱۳۹۹/ ۱۹۷۹.
[۱۲] هدیه‌بن عبدالرحیم چشتی‌عثمانی، خواجگان چشت = سِیرُ الاقطاب: مجموعه زندگی‌نامه‌های مشایخ چشتیه، ج۱، ص۴۷ـ۴۹، چاپ محمدسرور مولائی، تهران ۱۳۸۶ش.
و ظاهراً ازدواج نیز نکرد.
[۱۳] هدیه‌بن عبدالرحیم چشتی‌عثمانی، خواجگان چشت = سِیرُ الاقطاب: مجموعه زندگی‌نامه‌های مشایخ چشتیه، ج۱، ص۴۹، چاپ محمدسرور مولائی، تهران ۱۳۸۶ش.

او در تأکید بر خانه‌نشینی گفته چه خوب است که خلق حتی برای فرایض از خانه بیرون نروند.
[۱۴] ابن‌جوزی، صفةالصفوة، ج۴، ص۲۷۰، چاپ محمود فاخوری و محمد رواس قلعه‌جی، بیروت ۱۳۹۹/ ۱۹۷۹.
[۱۵] عبدالوهاب‌بن احمد شعرانی، الطبقات الکبری، ج۱، ص۶۲، بیروت ۱۴۰۸/۱۹۸۸.

  ابن‌جوزی
[۱۶] ابن‌جوزی، صفةالصفوة، ج۴، ص۲۶۹ـ۲۷۰، چاپ محمود فاخوری و محمد رواس قلعه‌جی، بیروت ۱۳۹۹/ ۱۹۷۹.
و چشتی‌عثمانی
[۱۷] هدیه‌بن عبدالرحیم چشتی‌عثمانی، خواجگان چشت = سِیرُ الاقطاب: مجموعه زندگی‌نامه‌های مشایخ چشتیه، ج۱، ص۴۷ـ۴۹، چاپ محمدسرور مولائی، تهران ۱۳۸۶ش.
کراماتی به او نسبت داده‌اند.



تاریخ وفات او، را به اختلاف ، سال ۲۰۷،
[۱۸] عبداللّه‌بن محمد انصاری، طبقات الصوفیه، ج۱، ص۷۲، چاپ محمدسرور مولائی، تهران ۱۳۶۲ش.
[۱۹] ابن‌جوزی، صفةالصفوة، ج۴، ص۲۶۹ـ۲۷۰، چاپ محمود فاخوری و محمد رواس قلعه‌جی، بیروت ۱۳۹۹/ ۱۹۷۹.
۱۹۲
[۲۰] محمد عبدالرووف‌بن تاج‌العارفین مُناوی، طبقات الصوفیة: الکواکب الدُّرّیة فی تراجم السادة الصوفیة، ج۱، قسم ۱، ص۲۶۶، چاپ محمد ادیب جادر، بیروت ۱۹۹۹.
و ۲۷۶
[۲۱] غلام سرور لاهوری، خزینة الاصفیا، ج۱، ص۲۳۷، کانپور ۱۳۳۲/ ۱۹۱۴.
دانسته‌اند.



اثری به او منسوب نیست.
[۲۲] هدیه‌بن عبدالرحیم چشتی‌عثمانی، خواجگان چشت = سِیرُ الاقطاب: مجموعه زندگی‌نامه‌های مشایخ چشتیه، ج۱، ص۴۷، چاپ محمدسرور مولائی، تهران ۱۳۸۶ش.

بیشترین جملات منسوب به حذیفه را ابونعیم اصفهانی
[۲۳] ابونعیم اصفهانی، حلیةالاولیاء و طبقات الأصفیاء، ج۸، ص۲۶۸ـ۲۷۱، چاپ محمدامین خانجی، بیروت ۱۳۸۷/۱۹۶۷.
نقل کرده است.



(۱) ابن‌جوزی، صفةالصفوة، چاپ محمود فاخوری و محمد رواس قلعه‌جی، بیروت ۱۳۹۹/ ۱۹۷۹.
(۲) ابن‌کربلائی، روضات‌الجنان و جنات‌الجنان، چاپ جعفر سلطان‌القرائی، تهران ۱۳۴۴ـ۱۳۴۹ش.
(۳) ابونعیم اصفهانی، حلیةالاولیاء و طبقات الأصفیاء، چاپ محمدامین خانجی، بیروت ۱۳۸۷/۱۹۶۷.
(۴) عبداللّه‌بن محمد انصاری، طبقات الصوفیه، چاپ محمدسرور مولائی، تهران ۱۳۶۲ش.
(۵) هدیه‌بن عبدالرحیم چشتی‌عثمانی، خواجگان چشت = سِیرُ الاقطاب: مجموعه زندگی‌نامه‌های مشایخ چشتیه، چاپ محمدسرور مولائی، تهران ۱۳۸۶ش.
(۶) عبدالوهاب‌بن احمد شعرانی، الطبقات الکبری، بیروت ۱۴۰۸/۱۹۸۸.
(۷) غلام سرور لاهوری، خزینة الاصفیا، کانپور ۱۳۳۲/ ۱۹۱۴.
(۸) محمد عبدالرووف‌بن تاج‌العارفین مُناوی، طبقات الصوفیة: الکواکب الدُّرّیة فی تراجم السادة الصوفیة، چاپ محمد ادیب جادر، بیروت ۱۹۹۹.
(۹) محمدبن مبارک میرخورد، سیرالاولیاء در احوال و ملفوظات مشایخ چشت، لاهور ۱۳۵۷ش.


 
۱. ↑ عبداللّه‌بن محمد انصاری، طبقات الصوفیه، ج۱، ص۷۲، چاپ محمدسرور مولائی، تهران ۱۳۶۲ش.
۲. ↑ محمدبن مبارک میرخورد، سیرالاولیاء در احوال و ملفوظات مشایخ چشت، ج۱، ص۴۸، لاهور ۱۳۵۷ش.
۳. ↑ هدیه‌بن عبدالرحیم چشتی‌عثمانی، خواجگان چشت = سِیرُ الاقطاب: مجموعه زندگی‌نامه‌های مشایخ چشتیه، ج۱، ص۴۷ـ۴۹، چاپ محمدسرور مولائی، تهران ۱۳۸۶ش.
۴. ↑ محمدبن مبارک میرخورد، سیرالاولیاء در احوال و ملفوظات مشایخ چشت، ج۱، ص۴۹، لاهور ۱۳۵۷ش.
۵. ↑ هدیه‌بن عبدالرحیم چشتی‌عثمانی، خواجگان چشت = سِیرُ الاقطاب: مجموعه زندگی‌نامه‌های مشایخ چشتیه، ج۱، ص۵۰، چاپ محمدسرور مولائی، تهران ۱۳۸۶ش.
۶. ↑ ابن‌کربلائی، روضات‌الجنان و جنات‌الجنان، ج۲، ص۷۳، چاپ جعفر سلطان‌القرائی، تهران ۱۳۴۴ـ۱۳۴۹ش.
۷. ↑ ابونعیم اصفهانی، حلیةالاولیاء و طبقات الأصفیاء، ج۸، ص۲۶۷، چاپ محمدامین خانجی، بیروت ۱۳۸۷/۱۹۶۷.
۸. ↑ عبداللّه‌بن محمد انصاری، طبقات الصوفیه، ج۱، ص۷۲، چاپ محمدسرور مولائی، تهران ۱۳۶۲ش.
۹. ↑ ابن‌جوزی، صفةالصفوة، ج۴، ص۲۶۹ـ۲۷۰، چاپ محمود فاخوری و محمد رواس قلعه‌جی، بیروت ۱۳۹۹/ ۱۹۷۹.
۱۰. ↑ هدیه‌بن عبدالرحیم چشتی‌عثمانی، خواجگان چشت = سِیرُ الاقطاب: مجموعه زندگی‌نامه‌های مشایخ چشتیه، ج۱، ص۴۸، چاپ محمدسرور مولائی، تهران ۱۳۸۶ش.
۱۱. ↑ ابن‌جوزی، صفةالصفوة، ج۴، ص۲۶۹ـ۲۷۰، چاپ محمود فاخوری و محمد رواس قلعه‌جی، بیروت ۱۳۹۹/ ۱۹۷۹.
۱۲. ↑ هدیه‌بن عبدالرحیم چشتی‌عثمانی، خواجگان چشت = سِیرُ الاقطاب: مجموعه زندگی‌نامه‌های مشایخ چشتیه، ج۱، ص۴۷ـ۴۹، چاپ محمدسرور مولائی، تهران ۱۳۸۶ش.
۱۳. ↑ هدیه‌بن عبدالرحیم چشتی‌عثمانی، خواجگان چشت = سِیرُ الاقطاب: مجموعه زندگی‌نامه‌های مشایخ چشتیه، ج۱، ص۴۹، چاپ محمدسرور مولائی، تهران ۱۳۸۶ش.
۱۴. ↑ ابن‌جوزی، صفةالصفوة، ج۴، ص۲۷۰، چاپ محمود فاخوری و محمد رواس قلعه‌جی، بیروت ۱۳۹۹/ ۱۹۷۹.
۱۵. ↑ عبدالوهاب‌بن احمد شعرانی، الطبقات الکبری، ج۱، ص۶۲، بیروت ۱۴۰۸/۱۹۸۸.
۱۶. ↑ ابن‌جوزی، صفةالصفوة، ج۴، ص۲۶۹ـ۲۷۰، چاپ محمود فاخوری و محمد رواس قلعه‌جی، بیروت ۱۳۹۹/ ۱۹۷۹.
۱۷. ↑ هدیه‌بن عبدالرحیم چشتی‌عثمانی، خواجگان چشت = سِیرُ الاقطاب: مجموعه زندگی‌نامه‌های مشایخ چشتیه، ج۱، ص۴۷ـ۴۹، چاپ محمدسرور مولائی، تهران ۱۳۸۶ش.
۱۸. ↑ عبداللّه‌بن محمد انصاری، طبقات الصوفیه، ج۱، ص۷۲، چاپ محمدسرور مولائی، تهران ۱۳۶۲ش.
۱۹. ↑ ابن‌جوزی، صفةالصفوة، ج۴، ص۲۶۹ـ۲۷۰، چاپ محمود فاخوری و محمد رواس قلعه‌جی، بیروت ۱۳۹۹/ ۱۹۷۹.
۲۰. ↑ محمد عبدالرووف‌بن تاج‌العارفین مُناوی، طبقات الصوفیة: الکواکب الدُّرّیة فی تراجم السادة الصوفیة، ج۱، قسم ۱، ص۲۶۶، چاپ محمد ادیب جادر، بیروت ۱۹۹۹.
۲۱. ↑ غلام سرور لاهوری، خزینة الاصفیا، ج۱، ص۲۳۷، کانپور ۱۳۳۲/ ۱۹۱۴.
۲۲. ↑ هدیه‌بن عبدالرحیم چشتی‌عثمانی، خواجگان چشت = سِیرُ الاقطاب: مجموعه زندگی‌نامه‌های مشایخ چشتیه، ج۱، ص۴۷، چاپ محمدسرور مولائی، تهران ۱۳۸۶ش.
۲۳. ↑ ابونعیم اصفهانی، حلیةالاولیاء و طبقات الأصفیاء، ج۸، ص۲۶۸ـ۲۷۱، چاپ محمدامین خانجی، بیروت ۱۳۸۷/۱۹۶۷.




دانشنامه جهان اسلام، بنیاد دائرة المعارف اسلامی، برگرفته از مقاله «حذیفة بن فتادة»، شماره۵۸۹۲.    



جعبه ابزار