• خواندن
  • نمایش تاریخچه
  • ویرایش
 

خذل (مفردات‌قرآن)

ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف




خَذَلَ ( به فتح خاء و فتح ذال و فتح لام) از واژگان قرآن کریم و به معنی رها کردن و يارى نكردن است. اين كلمه تنها سه بار در قرآن آمده است.



خَذَلَ به معنی رها كردن و يارى نكردن است. «خَذَلَهُ‌ خَذْلًا و خِذْلَاناً: تَرَكَ نُصْرَتَهُ و إِعَانَتَهُ» به نظر راغب خِذْلان (به کسر خاء و سکون ذال) آن است كه به يارى دوستى اميدوار باشى و او تو را رها كند.


(وَ إِنْ‌ يَخْذُلْكُمْ‌ فَمَنْ ذَا الَّذِي يَنْصُرُكُمْ مِنْ بَعْدِهِ‌)     «اگر خدا شما را رها كند و يارى ندهد پس كيست كه بعد از او شما را نصرت دهد؟»
(وَ كانَ الشَّيْطانُ لِلْإِنْسانِ‌ خَذُولًا)     « شیطان بسيار رها كننده و خوار كننده انسان است.» خَذول (به فتح خاء) صيغه مبالغه است يعنى شيطان بسيار رها كننده و خوار كننده انسان است. اميدوار می‌كند و خوار می‌گرداند.
(فَتَقْعُدَ مَذْمُوماً مَخْذُولًا)     «كه نكوهيده و بى‌يار و ياور خواهى ماند.»
حکمت ۱۷ نهج البلاغه درباره آنان‌كه در جنگ امام را يارى نكردند و در خانه‌هاى خود نشستند فرموده: ««خَذَلُوا الْحَقَّ وَ لَمْ يَنْصُرُوا الْبَاطِلَ».» «حق را رها كردند و باطل را نيز يارى ننمودند.»


اين كلمه تنها سه بار در قرآن آمده است.            



۱. ↑ قرشی بنایی، علی اکبر، قاموس قرآن، ج۲، ص۲۳۳.    
۲. ↑ ابن فارس، احمد، معجم مقائیس اللغه، ج۲، ص۱۶۵.    
۳. ↑ طریحی، فخر‌الدین، مجمع البحرین، ت-الحسینی، ج۵، ص۳۶۲.    
۴. ↑ راغب اصفهانی، حسین، المفردات، ط دار القلم، ص۲۷۷.    
۵. ↑ آل عمران/سوره۳، آیه۱۶۰.    
۶. ↑ طباطبایی، سید محمد‌حسین، تفسیر المیزان، ج۴، ص۵۷.    
۷. ↑ طباطبایی، سید محمد‌حسین، تفسیر المیزان، ترجمه محمد‌باقر موسوی، ج۴، ص۸۷.    
۸. ↑ طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ج۲، ص۴۲۹.    
۹. ↑ طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ترجمه محمد بیستونی، ج۴، ص۳۱۷.    
۱۰. ↑ فرقان/سوره۲۵، آیه۲۹.    
۱۱. ↑ طباطبایی، سید محمد‌حسین، تفسیر المیزان، ج۱۵، ص۲۰۴.    
۱۲. ↑ طباطبایی، سید محمد‌حسین، تفسیر المیزان، ترجمه محمد‌باقر موسوی، ج۱۵، ص۲۸۲.    
۱۳. ↑ طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ج۷، ص۲۹۳.    
۱۴. ↑ طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ترجمه محمد بیستونی، ج۱۷، ص۱۹۹.    
۱۵. ↑ اسراء/سوره۱۷، آیه۲۲.    
۱۶. ↑ مکارم شیرازی، ناصر، ترجمه قرآن‌، ص۲۸۴.    
۱۷. ↑ طباطبایی، سید محمد‌حسین، تفسیر المیزان، ج۱۳، ص۷۰.    
۱۸. ↑ طباطبایی، سید محمد‌حسین، تفسیر المیزان، ترجمه محمد‌باقر موسوی، ج۱۳، ص۹۵.    
۱۹. ↑ طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ج۶، ص۲۳۷.    
۲۰. ↑ طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ترجمه محمد بیستونی، ج۱۴، ص۱۱۵.    
۲۱. ↑ عبده، محمد، نهج البلاغه، ط مطبعة الإستقامة، ص۱۵۵، حکمت ۱۷.    
۲۲. ↑ سید شریف رضی، ابوا الحسن، نهج البلاغه، ت الحسون، ص۷۷۲، حکمت ۱۴.    
۲۳. ↑ آل عمران/سوره۳، آیه۱۶۰.    
۲۴. ↑ فرقان/سوره۲۵، آیه۲۹.    
۲۵. ↑ اسراء/سوره۱۷، آیه۲۲.    



• قرشی بنایی، علی اکبر، قاموس قرآن، برگرفته از مقاله «خذل»، ج۲، ص۲۳۳.    






جعبه ابزار