• خواندن
  • نمایش تاریخچه
  • ویرایش
 

خطو (مفردات‌قرآن)

ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف




خُطْو (به ضم خاء و سکون طاء) از واژگان قرآن کریم به معنای فاصله ميان دو پا در راه رفتن است. از مشتقات آن خَطْوه (به فتح خاء و سکون طاء) به معنای یک دفعه گام برداشتن است. جمع آن در اولی خُطُوات (به ضم خاء و طاء) و در دوّمى خَطَوات (به فتح خاء و طاء) است. اين كلمه به صورت جمع در پنج محل از قرآن مجید آمده است.



خُطْو و خُطْوه فاصله ميان دو پا در راه رفتن است و به فتح اوّل يک دفعه گام برداشتن است و جمع آن در اوّلى خُطُوات و در دوّمى به فتح اوّل بر وزن ضربات است.


(يا أَيُّهَا النَّاسُ كُلُوا مِمَّا فِي الْأَرْضِ حَلالًا طَيِّباً وَ لا تَتَّبِعُوا خُطُواتِ‌الشَّيْطانِ إِنَّهُ لَكُمْ عَدُوٌّ مُبِينٌ‌)     (اى مردم! از نعمت‌هاى حلال و پاكيزه‌اى كه در زمين است بخوريد و از گام‌هاى شیطان، پيروى نكنيد؛ زيرا او، دشمن آشكار شماست.)
تابع شدن به خطوات شيطان پيروى از او و پا گذاشتن در جاى پاى او است و بالاخره مراد، تبعيت از وساوس و دغدغه‌هاى او می‌باشد.
در مجمع از امام باقر و صادق علیهماالسلام مروى است كه از جمله خطوات شيطان قسم به طلاق، نذر در معاصی و هر سوگند به غير خدا است.
تبعیّت واقعى در راه رفتن آن است كه تابع پاى خويش را در جاى پاى متبوع بگذارد و مانند او راه رود، هر كه در زندگى تابع وساوس شيطان باشد پا در جاى پاى او گذاشته و در هر دو جهان بدبخت خواهد شد.
منظور از اين كلمه به صورت جمع در قرآن آن است كه آدمى در مسير زندگى تابع هوی و تسويلات شيطانى نشده و از راه و منطق صحيح كه به وسيله پیغمبران پاک عرضه شده پيروى نمايد.


اين كلمه به صورت جمع در پنج محل از قرآن مجيد آمده است.                


۱. ↑ قرشی بنایی، سید علی‌اکبر، قاموس قرآن، ج۲، ص۲۶۴.    
۲. ↑ طریحی نجفی، فخرالدین، مجمع البحرین، ت حسینی، ج۱، ص۱۲۶.    
۳. ↑ قزوینی رازی، احمد بن فارس، معجم مقاییس اللغه، ج۲، ص۱۹۸.    
۴. ↑ طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ج۱، ص۴۶۶.    
۵. ↑ طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ترجمه محمد بیستونی، ج۲، ص۱۵۷.    
۶. ↑ راغب اصفهانی، حسین، المفردات، دار القلم، ص۲۸۸.    
۷. ↑ فیروزآبادی، مجدالدین، قاموس المحیط، ج۴، ص۳۲۴.    
۸. ↑ فیروزآبادی، مجدالدین، قاموس المحیط، ج۴، ص۳۲۴.    
۹. ↑ بقره/سوره۲، آیه۱۶۸.    
۱۰. ↑ مکارم شیرازی، ناصر، ترجمه قرآن‌، ص۲۵.    
۱۱. ↑ طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ج۱، ص۴۱۷-۴۱۹.    
۱۲. ↑ طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ترجمه محمدباقر موسوی، ج۱، ص۶۳۱-۶۳۴.    
۱۳. ↑ طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ج۱، ص۴۶۷-۴۶۸.    
۱۴. ↑ طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ترجمه محمد بیستونی، ج۲، ص۱۵۷-۱۵۸.    
۱۵. ↑ طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ج۱، ص۴۶۸.    
۱۶. ↑ طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ترجمه محمد بیستونی، ج۲، ص۱۵۸.    
۱۷. ↑ بقره/سوره۲، آیه۱۶۸.    
۱۸. ↑ بقره/سوره۲، آیه۲۰۸.    
۱۹. ↑ انعام/سوره۶، آیه۱۴۲.    
۲۰. ↑ نور/سوره۲۴، آیه۲۱.    



• قرشی بنایی، سید علی‌اکبر، قاموس قرآن، برگرفته از مقاله «خطو»، ج۲، ص۲۶۴-۲۶۵.    


رده‌های این صفحه : مفردات قرآن




جعبه ابزار