• خواندن
  • نمایش تاریخچه
  • ویرایش
 

دحق (مفردات‌نهج‌البلاغه)

ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف




دَحَق (به فتح دال و حاء) از واژگان نهج البلاغه به معنای طرد و دور كردن است. از اين ماده فقط يک مورد در نهج البلاغه به کار رفته است.



دَحَق به معنی طرد و دور كردن است. «دَحَقَهُ‌ دَحْقاً: طردهُ‌ و ابعدهُ‌.» «مُندَحِق البطن» نیز يعنى شكم گنده.


حضرت علی علیه السلام در اشاره به معاویه فرموده: «أما إنِّهُ سِيَظْهَرُ عَلَيْكُمْ بَعْدِي رَجُلٌ رَحْبُ الْبُلْعُومِ مُنْدَحِقُ الْبَطْنِ يَأْكُلُ مَا يَجِدُ وَيَطْلُبُ مَا لاَ يَجِدُ فَاقْتُلُوهُ وَلَنْ تَقْتُلُوهُ» (آگاه باشيد! پس از من مردى با گلوى گشاده و شكمى بزرگ بر شما مسلّط خواهد شد هر چه بيابد مى‌خورد و در پى آن است كه آنچه ندارد به دست آورد، او را بكشيد ولى هرگز نمى‌توانيد او را به قتل برسانيد.) شرح‌های خطبه: ()
ترجمه اين كلمات و مشروح جريان آن در «برء» گذشت؛ به آنجا رجوع شود.


از اين ماده فقط يک مورد در «نهج» يافته است.


۱. ↑ قرشی بنایی، سید علی‌اکبر، مفردات نهج البلاغه، ج۱، ص۳۷۷.    
۲. ↑ قزوینی رازی، احمد بن فارس، معجم مقاییس اللغه، ج۲، ص۳۳۲.    
۳. ↑ شرتونی، سعید، اقرب الموارد فی فصح العربیه و الشوارد، ج۲، ص۱۸۱.    
۴. ↑ شرتونی، سعید، اقرب الموارد فی فصح العربیه و الشوارد، ج۲، ص۱۸۱.    
۵. ↑ السید الشریف الرضی، نهج البلاغه، ت الحسون، ص۱۱۷، خطبه ۵۶.    
۶. ↑ عبده، محمد، نهج البلاغه، ط مطبعه الاستقامه، ج۱، ص۱۰۱، خطبه ۵۷.    
۷. ↑ صبحی صالح، نهج البلاغه، ص۹۲، خطبه ۵۷.    
۸. ↑ مکارم شیرازی، ناصر، نهج البلاغه با ترجمه فارسی روان، ص۱۱۹، خطبه ۵۷.    
۹. ↑ ابن میثم بحرانی، ترجمه شرح نهج البلاغه، ج۲، ص۳۱۹.    
۱۰. ↑ ابن میثم بحرانی، ترجمه شرح نهج البلاغه، ج۲، ص۳۲۰-۳۲۱.    
۱۱. ↑ مکارم شیرازی، ناصر، پیام امام امیر المومنین(ع)، ج۲، ص۶۴۲.    
۱۲. ↑ هاشمی خویی، حبیب‌الله، منهاج البراعه فی شرح نهج البلاغه، ج۴، ص۳۳۹.    
۱۳. ↑ ابن ابی الحدید، شرح نهج البلاغه، ج۴، ص۵۴.    
۱۴. ↑ السید الشریف الرضی، نهج البلاغه، ت الحسون، ص۱۱۷، خطبه ۵۶.    



• قرشی بنایی، سید علی‌اکبر، مفردات نهج البلاغه، برگرفته از مقاله «دحق»، ج۱، ص۳۷۷.    






جعبه ابزار