• خواندن
  • نمایش تاریخچه
  • ویرایش
 

رسانه

ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



ابزار اطلاع رسانی اعم از صوتی، تصویری، مکتوب و شبکه‌ای را رسانه گویند. عنوان رسانه از عناوین جدید است که از احکام مرتبط با آن در مسائل مستحدثه سخن گفته‏اند.




به هر وسیله‏ای که اخبار و اطلاعات‏ را به مردم می‏رساند رسانه گویند؛ خواه صوتی باشد، مانند رادیو یا صوتی- تصویری، همچون تلویزیون یا مکتوب از قبیل روزنامه و مجله و یا شبکه‏ای، مثل اینترنت. از رسانه به رسانه جمعی، گروهی و همگانی نیز تعبیر می‏شود.
احکام رسانه در دو بخش رسانه‌های صوتی یا صوتی- تصویری و رسانه‌های مکتوب بیان می‏شود.




۲.۱ - اعتماد بر رسانه درباره اوقات شرعی و پخش اذان


اعتماد بر اعلام اوقات شرعی و نیز اذان پخش شده از رادیو و تلویزیون در صورتی که برای مکلف اطمینان به دخول وقت حاصل شود، جایز و صحیح است.
[۱] توضیح المسائل مراجع ج۱، ص۴۳۹.


۲.۲ - شنیدن اذان و اقامه به صورت زنده از رسانه


به تصریح برخی، شنیدن اذان و اقامه از رادیو و تلویزیون، در صورت پخش زنده، از اذان و اقامه نماز کفایت می‏کند.

۲.۳ - حکایت اذان در حال پخش از رسانه


حکایت اذانی که به طور مستقیم از رسانه پخش می‏شود مستحب است.
[۳] مهذب الأحکام ج۶، ص۶۳.

به تصریح برخی، در صورت پخش غیر مستقیم استحباب ندارد.

۲.۴ - شنیدن آیات سجده از رسانه


گوش دادن به آیات سجده از رادیو و تلویزیون در صورت پخش مستقیم و زنده موجب وجوب سجده در آیات دارای سجده واجب و استحباب آن در آیات دارای سجده مستحب است. در وجوب یا استحباب سجده، در صورت پخش غیر مستقیم اختلاف است.
[۶] مستند العروة (الصلاة) ج۴، ص۲۳۰-۲۳۱.
[۷] توضیح المسائل مراجع ج۱، ص۵۹۳، م۱۰۹۶.


۲.۵ - پاسخ سلام سلام کننده از رسانه


پاسخ دادن به سلامِ سلام کننده از طریق رادیو و تلویزیون واجب نیست.

۲.۶ - ترتب حکم بر انشاء یا اخبار گوینده از رسانه


در موارد ترتب حکم بر انشاء یا اخبار، مانند شهادت، اقرار، قذف، لعان، تهمت، فحش، حکم حاکم و رؤیت هلال، در صورت پخش زنده انشاء یا اخبار از رادیو و تلویزیون، با علم به استناد آن به گوینده- اعم از فرد و حاکم- آثار بر آن بار می‏شود.

۲.۷ - آلات مشترک بودن رسانه‌‌های صوتی و تصویری


رسانه‏های صوتی و صوتی- تصویری از آ لات مشترک به شمار می‏روند و استفاده از آنها در منافع حلال، جایز و در منافع حرام، حرام می‏باشد.




۳.۱ - حقوق معنوی رسانه‌های مکتوب


حق امتیاز انتشار روزنامه، مجله و نیز تکثیر نرم افزارها از حقوق معنوی به شمار می‏رود. آیا این حق از نظر شرع، معتبر و ثابت است و در نتیجه چاپ و تکثیر آنها بدون رضایت صاحبانشان جایز نخواهد بود، یا از نظر شرع ثابت نیست؟ مسئله اختلافی است.

۳.۲ - اشتراک روزنامه و مانند آن


اشتراک روزنامه و مانند آن که از آن به آبونمان تعبیر می‏شود، صحیح است.

۳.۳ - نشریات گمراه کننده


خرید و فروش و کمک به مطبوعات و نشریات گمراه کننده حرام است. خواندن آنها نیز جایز نیست، مگر برای آگاهی از محتوای فاسد آنها و ریشه کنی و پاسخ گویی به مطالب آنها با داشتن تمکن از رفع مفاسد و شایستگی برای پاسخ گویی به آنها.
[۱۰] توضیح المسائل مراجع ج۲، ص۸۷۵.



 
۱. ↑ توضیح المسائل مراجع ج۱، ص۴۳۹.
۲. ↑ تحریر الوسیلة ج۲، ص۶۲۹.    
۳. ↑ مهذب الأحکام ج۶، ص۶۳.
۴. ↑ تحریر الوسیلة ج۲، ص۶۲۹.    
۵. ↑ تحریر الوسیلة ج۲، ص۶۲۹.    
۶. ↑ مستند العروة (الصلاة) ج۴، ص۲۳۰-۲۳۱.
۷. ↑ توضیح المسائل مراجع ج۱، ص۵۹۳، م۱۰۹۶.
۸. ↑ تحریر الوسیلة ج۲، ص۶۲۹.    
۹. ↑ تحریر الوسیلة ج۲، ص۶۳۰.    
۱۰. ↑ توضیح المسائل مراجع ج۲، ص۸۷۵.




فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت، ج۴، ص۹۶-۹۸.    



جعبه ابزار