• خواندن
  • نمایش تاریخچه
  • ویرایش
 

فضائل الاشهر الثلاثة (کتاب)

ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



کتاب، مجموعه روایاتی است از حضرت رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلّم و ائمه معصومین علیهم‌السّلام که در فضیلت ماه رجب و شعبان و رمضان روایت شده است.





۱.۱ - مولف

شیخ صدوق ، ابو جعفر محمد بن علی بن حسین بن بابویه قمی (۳۰۵- ۳۸۱ هجری).
مؤلف این کتاب از چهره‌های برجسته فقها و روات شیعه در قرن چهارم هجری است.

۱.۲ - محتوای کتاب

شیخ صدوق در این کتاب به مستحبات و اعمال این سه ماه نیز اشاره دارد.
این کتاب شامل سه کتاب است به نام‌های: «فضائل شهر رجب»، «فضائل شهر شعبان» و «فضائل شهر رمضان».
شیخ صدوق، خود نیز به این کتاب‌ها به طور مستقل اشاره دارد؛ ولی به دلیل کتابت همراه با هم، به نام «فضائل الاشهر الثلاثة» مشهور شده‌اند و به عنوان یک کتاب مطرح گردیده‌اند.

۱.۲.۱ - عناوین کتاب

بعضی موضوعات بحث شده در کتاب عبارتند از:
فضیلت اهل رجب، پاداش روزه اول و وسط و آخر ماه رجب، شعبان ماه رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلّم است، معنای زیارت خداوند در عرش، دعای افطار، ماه رمضان و قرآن ، غسل‌های شب قدر و شب‌های دیگر ماه رمضان، فضیلت شب و روز عید فطر، مهمانان خدا در ماه رمضان و اینکه علت برتری این امت روزه ماه رمضان است.

۱.۲.۲ - تعداد احادیث

این کتاب شامل ۱۵۸ حدیث است که در سه بخش مجزا آمده‌اند.

۱.۳ - ارزیابی کتاب

کتاب حاضر، مانند دیگر کتاب‌های شیخ صدوق، پیوسته مورد توجه علما و فقهای شیعه قرار گرفته و از معتبرترین اصول روایی شیعه به شمار می‌آید. روایات آن نیز در بسیاری از مجموعه‌های روایی بزرگ شیعه مانند «بحار الانوار» و «مستدرک الوسائل» و... نقل شده است.
[۱] فضائل الأشهر الثلاثة،ابن بابويه، محمد بن على‌، داورى‌، قم‌، ۱۳۹۶ ق‌، چاپ اول‌، ص۴.

این کتاب در شناخت فضیلت دعا و نمازهای مستحبی و اعمال ماه رجب و شعبان و رمضان کتابی بس ارزشمند و قابل توجه است.
متن کتاب گرفته شده از روایات اهل بیت رسول خدا است که تنها راه شناخت شیوه مناجات و تضرع به درگاه الهی می‌باشد.
همچنین این کتاب یکی از ارزشمندترین منابع کتاب‌های دعا مانند مفاتیح الجنان شیخ عباس قمی به شمار می‌آید.

۱.۴ - انگیزه نگارش

شیخ صدوق، که خود یکی از بزرگ‌ترین روات شیعه به شمار می‌آید، عمر خود را صرف شنیدن و نقل روایات اهل بیت عصمت و طهارت نمود تا سخنان گهربار آن بزرگواران را حفظ نموده و به گوش آیندگان برساند.
وی با نگارش این کتاب خدمتی بزرگ در راه شناخت شیوه مناجات و راز و نیاز با آفریدگار جهان از زبان اهل بیت رسول خدا نموده است.

۱.۵ - سخن بزرگان

علامه، شیخ آقا بزرگ تهرانی درباره این کتاب می‌فرماید: کتاب فضائل الاشهر الثلاثة نوشته صدوق است. محدث نوری در کتاب‌های خود و علامه مجلسی در بحار الانوار از آن روایت نقل نموده‌اند.
این کتاب در سه بخش است: ۱- فضائل رجب ۲- فضائل شعبان ۳- فضائل رمضان؛ که هر یک کتابی مستقل و مختصر می‌باشند و شیخ صدوق در «من لا یحضره الفقیه» به هر یک مستقلا اشاره دارد؛ ولی به دلیل اختصار و همراه بودن، سه بخش در یک کتاب و به یک عنوان مشهور شده‌اند و آن فضائل الاشهر الثلاثة است.
[۲] الذريعة، شيخ آقا بزرك طهرانيّ، ج۱۶ ،ص ۲۵۲


۱.۶ - نسخه‌های کتاب

۱- نسخه‌ای در کتابخانه امیرالمؤمنین علیه‌السّلام در نجف اشرف.
۲- نسخه‌ای در کتابخانه آیت‌الله سید محسن طباطبایی حکیم در نجف اشرف.
۳- نسخه‌ای در کتابخانه شیخ شیر محمد همدانی.
این نسخه توسط اهل فن نگاشته شده و به دست شیخ شیر محمد همدانی تصحیح و مقابله شده است.


۱. ↑ فضائل الأشهر الثلاثة،ابن بابويه، محمد بن على‌، داورى‌، قم‌، ۱۳۹۶ ق‌، چاپ اول‌، ص۴.
۲. ↑ الذريعة، شيخ آقا بزرك طهرانيّ، ج۱۶ ،ص ۲۵۲



نرم افزار جامع اصول فقه، مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی (نور).


رده‌های این صفحه : کتب حدیثی شیعه




جعبه ابزار