مذاکره
ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف
مذاکره با آمریکا، از مسائل مرتبط با سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران است که رهبر شهید انقلاب اسلامی در مقاطع گوناگون سال ۱۴۰۰ هجری شمسی بدان پرداختهاند. این پژوهش، صرفاً به جمعآوری و تدوین دیدگاههای ایشان، بدون هرگونه تحلیل، تفسیر یا دخل و تصرف مبادرت نموده است.
بر اساس فرمایشهای رهبر شهید انقلاب، مذاکره با آمریکا بر چند اصل راهبردی استوار است.
نخست، بیاعتمادی مطلق به غرب و آمریکا به عنوان یک تجربه قطعی و خدشهناپذیر که نشان میدهد اعتماد به آنها نه تنها راهگشا نیست، بلکه هر جا امکان داشتهاند ضربه زدهاند.
دوم، تأکید بر اینکه برنامهریزیهای داخلی، بهویژه در عرصه اقتصاد، نباید به نتیجه مذاکرات یا لغو تحریمها موکول و شرطی شود، چراکه این انتظار منجر به شکست قطعی خواهد شد.
سوم، ترسیم ماهیت حقیقی طرف آمریکایی به عنوان «گرگ درنده»ای که در پشت صحنه دیپلماسی، با وقاحت تمام، ضمن نقض عهد، طلبکارانه برخورد کرده و هدفش از مذاکره، نه پذیرش حقیقت، که تحمیل خواستههای باطل خود است.
بر این اساس، سیاست رسمی کشور، لغو تمام تحریمها توسط آمریکا و سپس راستیآزمایی عملی است. در همین چارچوب، بر مراقبت از فرسایشی نشدن مذاکرات به عنوان یک تهدید برای منافع ملی تصریح شده است. در نهایت، با تفکیک میان مذاکره به عنوان یک تاکتیک و تسلیم در برابر زورگویی، بر اصل بنیادین انقلاب یعنی عدم تسلیم در برابر دشمن مستکبر تأکید میشود.
سخنرانی نوروزی رهبر شهید خطاب به ملت ایران، ۱۴۰۰/۰۱/۰۱: - آمریکاییها باید تمام تحریمها را لغو کنند، بعد ما راستیآزمایی خواهیم کرد... قول آمریکاییها را (هم) معتبر نمیدانیم.
بیانات در محفل انس با قرآن کریم، ۱۴۰۰/۰۱/۲۵: - باید مراقبت بشود که مذاکره فرسایشی نباید بشود؛ نباید جوری باشد که طرفها بخواهند همینطور مدام این مذاکره را کش بدهند که این برای کشور ضرر دارد... میخواهد مذاکره کند تا یک حرف باطلی را تحمیل کند!
بیانات در آخرین دیدار رئیسجمهور و هیئت دولت دوازدهم، ۱۴۰۰/۰۵/۰۶: - مطلقاً نبایستی برنامههای داخلی را به همراهی غرب موکول کرد و منوط کرد، چون قطعاً شکست میخورَد، قطعاً ضربه میخورَد... در همین مذاکراتی که اخیراً در جریان بود، ... آمریکاییها بر سر موضع عنادآمیز خودشان محکم ایستادند و یک قدم جلو نیامدند.... روی کاغذ یا در مقام وعده میگویند بله، ما تحریمها را برمیداریم، (امّا) برنداشتند و برنمیدارند هم؛ شرط میگذارند.... این تجربه (است برای) دولت آینده، دولتمردان آینده.
بیانات در نخستین دیدار رئیسجمهور و اعضای هیئت دولت سیزدهم، ۱۴۰۰/۰۶/۰۶: - جوری طلبکاری میکنند که انگار ما تعهّدات را به هم زدهایم!... گویا این ما بودیم که مدّتها مذاکره را به مسخره گرفتیم و تعهّداتمان را زیر پا گذاشتیم و عمل نکردیم... انصافاً آمریکا در پشت صحنهی دیپلماسی، یک گرگ درنده است.
بیانات در ارتباط تصویری با مردم قم، ۱۴۰۰/۱۰/۱۹: - عدم تسلیم در برابر دشمن مستکبر؛ این جزو اصول انقلاب است... اینکه ما با دشمن مِنبابمثال یک وقتی مذاکره کنیم، صحبت کنیم، تعامل کنیم، این یک حرف دیگر است.... در مقابل زورگویی و حرف زور دشمن، نباید تسلیم شد.
بیانات در دیدار تولیدکنندگان و فعالان اقتصادی، ۱۴۰۰/۱۱/۱۰: - منتظر نماندند که تحریمها برداشته بشود یا مذاکرات فلان جا به یک نتیجهای برسد؛ نه، کار خودشان را کردند... این همان حرفی است که من همیشه تکرار میکنم که اقتصاد کشور و فعّالیّتهای اقتصادی کشور را شرطی نکنید.
در اوّلین روز سال ۱۴۰۰، ۱۴۰۰/۰۱/۰۱:- آخرین مطلب، مسائل مربوط به برجام و مسائل منطقه است؛ یک جملاتی هم در این زمینه عرض میکنیم:
«مطلب اوّل»
این است که فشار حدّاکثری آمریکا شکست خورد.
آن احمق قبلی،(دونالد ترامپ) این سیاست فشار حدّاکثری را برای این طرّاحی کرده و اجرا کرده بود که ایران را در موضع ضعف قرار بدهد تا بعد، ایران به خاطر ضعیف بودن، مجبور بشود، ناچار بشود بیاید پای میز مذاکره، او هم هر چه میخواهد خواستههای مستکبرانهی خودش را بر ایرانِ ضعیف تحمیل کند؛ هدفش این بود.
«مطلب دوّم»
- این است که سیاست کشور در باب تعامل با طرفهای برجامی و در باب خود برجام، صریحاً اعلام شده؛ از این سیاست هیچ تخطّی نباید کرد؛...
آن سیاست هم عبارت از این است که آمریکاییها باید تمام تحریمها را لغو کنند، بعد ما راستیآزمایی خواهیم کرد؛ اگر چنانچه به معنای واقعی کلمه لغو شده بود، آن وقت ما به تعهّدات برجامیمان برمیگردیم، یعنی بدون هیچ مشکلی به تعهّدات برخواهیم گشت؛ این سیاستِ قطعی است.
- قول آمریکاییها را (هم) معتبر نمیدانیم؛اینکه بگویند ما برمیداریم و روی کاغذ بردارند، این فایدهای ندارد؛ عمل لازم است؛ باید در عمل تحریمها را بردارند، ما هم راستیآزمایی کنیم و مطمئن بشویم که تحریمها برداشته شده، آن وقت به تعهّداتمان عمل میکنیم.
در اوّلین روز ماه مبارک رمضان، از طریق ارتباط تصویری با جمعی از فعالان قرآنی در مصلای امام خمینی، ۱۴۰۰/۰۱/۲۵:- سیاست کشور معلوم است که چه کار باید بکنند. خب حالا
تشخیصِ مسئولین ما این است که برویم مذاکره کنیم تا همین سیاست را اِعمال کنیم؛ ما بحثی در این زمینه نداریم، منتها
باید مراقبت بشود که مذاکره فرسایشی نباید بشود؛ نباید جوری باشد که طرفها بخواهند همینطور مدام این مذاکره را کش بدهند که این برای کشور ضرر دارد.
- این را هم توجّه داشته باشید اینکه
آمریکاییهای دائم اسم مذاکره را میآورند و مذاکرهی مستقیم با ایران را ما حاضریم و مانند این حرفها، این جور نیست که آمریکا بخواهد مذاکره کند تا اینکه یک حرف حقّی را قبول کند؛ نه!میخواهد مذاکره کند تا یک حرف باطلی را تحمیل کند! اصلاً کار او این جوری است، وَالّا اینکه حالا یک حرف حقّی را بشنوند، تصدیق کنند، قبول کنند، این جوری نیست.
آمریکا هم زورگو و تحمیلکننده است و مسئلهاش این است؛ بنابراین پیشنهادهایی هم که میکنند، غالباً پیشنهادهای متکبّرانه و تحقیرآمیزی است که حتّی قابل نگاه کردن نیست.
بیانات در آخرین دیدار رئیسجمهور و هیئت دولت دوازدهم، ۱۴۰۰/۰۵/۰۶:- این
تجربه عبارت است از بیاعتمادی به غرب؛ آیندگان باید از این تجربه استفاده کنند.در این دولت معلوم شد که اعتماد به غرب جواب نمیدهد؛ به ما کمک نمیکنند و هر جا بتوانند ضربه میزنند؛ آنجایی که ضربه نمیزنند، آنجایی است که امکانش را ندارند؛ هر جا امکان داشتهاند ضربه زدهاند؛ این تجربهی بسیار مهمّی است.
مطلقاً نبایستی برنامههای داخلی را به همراهی غرب موکول کرد و منوط کرد، چون قطعاً شکست میخورَد، قطعاً ضربه میخورَد.
- در همین مذاکراتی که اخیراً در جریان بود، ... آمریکاییها بر سر موضع عنادآمیز خودشان محکم ایستادند و یک قدم جلو نیامدند.
روی کاغذ یا در مقام وعده میگویند بله، ما تحریمها را برمیداریم، (امّا) برنداشتند و برنمیدارند هم؛ شرط میگذارند؛ میگویند اگر میخواهید تحریمها برداشته بشود، باید الان در همین توافق یک جملهای را بگنجانید که این جمله به معنای آن باشد که بعداً باید دربارهی این موضوعات با شما صحبت کنیم و توافق کنیم؛ اگر چنانچه این جمله را نگنجانید ما الان با همدیگر توافقی نخواهیم داشت.
- این جمله چیست؟
این جمله یک بهانهای است برای مداخلات بعدی؛ دربارهی خود برجام، تمدید برجام، دربارهی مسائل گوناگون، دربارهی موشک، دربارهی منطقه، که اگر شما بعداً گفتید که نه من در این مورد بحث نمیکنم یا مثلاً سیاست کشور اجازه نمیدهد یا مجلس اجازه نمیدهد، خواهند گفت خیلی خب شما نقض کردید، پس هیچ، توافق بیتوافق. الان روش اینها و سیاست اینها این است؛ کاملاً ناجوانمردانه و خباثتآلود برخورد میکنند و هیچ اِبائی هم از اینکه آنچه را قول دادند نقض کنند ندارند؛ هیچ.
- یک بار توافقها را نقض کردند و کاملاً بیهزینه نقض کردند.
و الان هم که (به آنها) گفته میشود شما بایستی قول بدهید، تضمین بدهید که نقض نمیکنید، میگویند نه، ما تضمین نمیدهیم؛ این را الان صریح به دوستان ما و به دیپلماتهای ما میگویند که ما تضمین نمیدهیم نقض نکنیم؛ نمیتوانیم چنین تضمینی بدهیم. اینها این جوری هستند.
![]()
- این تجربه است؛
این تجربه (است برای) دولت آینده، دولتمردان آینده، مردان فعّال در صحنه؛ مردان فعّال در صحنهی سیاسی -ممکن است کسی جزو مسئولین دولتی هم نباشد امّا در عرصهی سیاسی فعّال باشد- باید همیشه این را در نظر داشته باشند؛ این تجربهی بسیار مهمّی است که ما در این دولت و همیشه -البتّه این تجربه را این دولت بیشتر داشت- پیدا کردیم و فهمیدیم.
به مناسبت هفتهی دولت، ۱۴۰۰/۰۶/۰۶:- در قضیّهی هستهای، آمریکاییها انصافاً وقاحت را از حد گذراندهاند؛
واقعاً وقاحت را از حد گذراندهاند: جلوی چشم همه از برجام خارج شدند، حالا جوری حرف میزنند انگاری که ایران از برجام خارج شده، و جوری طلبکاری میکنند که انگار ما تعهّدات را به هم زدهایم! ... کشورهای اروپاییِ همراه با آمریکا هم همین جور؛ آنها هم از لحاظ عهدشکنی و بداخلاقی کمتر از آمریکا نیستند؛ ... گویا این ما بودیم که مدّتها مذاکره را به مسخره گرفتیم و تعهّداتمان را زیر پا گذاشتیم و عمل نکردیم؛ این کاری است که آنها کردند.
- انصافاً آمریکا در پشت صحنهی دیپلماسی، یک گرگ درنده است؛ظاهر، دیپلماسی است و لبخند و حرف زدن و حرفهای گاهی اوقات حقبهجانب ادا کردن، امّا
باطن قضیّه یک گرگ، یک گرگ وحشیِ درنده که در خیلی از جاهای دنیا انسان مشاهده میکند؛ البتّه گاهی گرگ، گاهی روباهِ حیلهگر؛ به شکلهای مختلف درمیآید.
در سالروز قیام نوزدهم دی، ۱۴۰۰/۱۰/۱۹:- عدم تسلیم در برابر دشمن مستکبر؛ این جزو اصول انقلاب است.تسلیم نباید شد؛ زورگویی دشمن را نباید تحمّل کرد؛ اینکه ما با دشمن مِنبابمثال یک وقتی مذاکره کنیم، صحبت کنیم، تعامل کنیم، این یک حرف دیگر است.
انقلاب به ما میگوید که
در مقابل زورگویی و حرف زور دشمن، نباید تسلیم شد؛ تا حالا هم به توفیق الهی تسلیم نشدهایم، بعد از این هم همین خواهد بود؛ این جزو اصول است. این را تضعیف میکنند، (میگویند) مثلاً «آقا چرا، چه مانعی دارد، چه اشکالی دارد؟» یعنی کمرنگ کردن یک چنین اصول برجستهای.
بیانات در دیدار تولیدکنندگان و فعالان اقتصادی، ۱۴۰۰/۱۱/۱۰:- واقعیّت این است (که) اینها هیچکدام برای پیشرفت
منتظر نماندند که تحریمها برداشته بشود یا مذاکرات فلان جا به یک نتیجهای برسد؛ نه، کار خودشان را کردند، تلاش خودشان را کردند و به این نتایج خوب هم رسیدند.
این همان حرفی است که من همیشه تکرار میکنم که اقتصاد کشور و فعّالیّتهای اقتصادی کشور را شرطی نکنید؛ متوقّف به فلان قضیّهای که در اختیار ما نیست نکنید؛ همّت خودمان را، نیاز خودمان را به کار ببندیم.
گروه پژوهشی ویکی فقه.