• خواندن
  • نمایش تاریخچه
  • ویرایش
 

مزابنه

ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



مزابنه در لغت به معنای مدافعه، هم‌دیگر را راندن و تدافع است.
[۲] مجمع البحرین، ج۶، ص۲۶۰.





در اصطلاح به معنای فروختن خرمای تر بر درخت (به طور تخمین) به خرمای خشک، با کیل معین و فروختن انگور به کشمش با کیل معین (در اخیر).
[۳] الهدایه (رشدانی مرغینانی)، ج۳، ص۳۳.
[۴] مغنی المحتاج، ج۲، ص۹۳.
[۵] المذهب (ابو اسحاق شیرازی) ج۱، ص۲۷۵.
[۶] المغنی (ابن‌قدامه)، ج۴، ص۵۰.

بیع مجهول به مجهول از جنس خود، و بیع معلوم به مجهول از جنس خود.
[۷] شرح الزرقانی برموطا مالک، ج۳، ص۲۶۸.

بیع ثمره نخل به مثل خود.
خریدن تمر به تمر.
[۱۰] الام، ج۳، ص۶۲.




این اصطلاح مأخوذ از «زین» به معنای دفع است، چنان‌که کلمه زیانیه از این ریشه به ملائکه‌ای اطلاق شده که اهل دوزخ را به سوی آن سوق می‌دهند و می‌رانند.
فرمود: «سندع الزبانیه».
و چون معامله مزبور مبتنی بر تخمین و غالباً توأم با غبن می‌باشد، هر یک از متبایعین درصدد بر می‌آید که غبن را از خود دفع و دور کند.
و یا مغبون می‌خواهد معامله را فسخ کند و غابن می‌خواهد آن را امضاء نماید و به هر تقدیر با یک‌دیگر تدافع و مخاصمه دارند و بدین جهت آن را مزابنه گویند یعنی مدافعه.



حرمت مزابنه فی الجمله مورد اتفاق فریقین است و حدیث نبوی بر تحریم آن دلالت دارد.
بدین تعبیر: «نهی عن بیع المحاقلة و المزابنة... و المزابنة بیع التمر فی رؤس النخل بالتمر» أو «بیع الرطب بالتمر کیلا».
[۱۳] شرح الزرقانی برموطا مالک، ج۳، ص۲۶۸.
[۱۴] المغنی (ابن قدامه)، ج۴، ص۱۳.



 
۱. ↑ لسان العرب، ماده «زبن»، ج۱۳، ص۱۹۴.    
۲. ↑ مجمع البحرین، ج۶، ص۲۶۰.
۳. ↑ الهدایه (رشدانی مرغینانی)، ج۳، ص۳۳.
۴. ↑ مغنی المحتاج، ج۲، ص۹۳.
۵. ↑ المذهب (ابو اسحاق شیرازی) ج۱، ص۲۷۵.
۶. ↑ المغنی (ابن‌قدامه)، ج۴، ص۵۰.
۷. ↑ شرح الزرقانی برموطا مالک، ج۳، ص۲۶۸.
۸. ↑ حدائق الناضره، ج۱۹، ص۳۵۰.    
۹. ↑ الروضة الیهیه، ج۳، ص۳۶۳.    
۱۰. ↑ الام، ج۳، ص۶۲.
۱۱. ↑ علق/سوره۹۶، آیه۱۸.    
۱۲. ↑ حدائق الناضره، ج۵، ص۱۶۴.    
۱۳. ↑ شرح الزرقانی برموطا مالک، ج۳، ص۲۶۸.
۱۴. ↑ المغنی (ابن قدامه)، ج۴، ص۱۳.
۱۵. ↑ ریاض المسائل، ج۸، ص۳۶۳.    
۱۶. ↑ لسان العرب، ذیل «زبن»، ج۱۳، ص۱۹۵.    




جابری عرب‌لو، محسن، فرهنگ اصطلاحات فقه فارسی، ص۱۵۷-۱۵۸.



جعبه ابزار