نظارت اداری و جایگاه آن در متون اسلامی (فقه سیاسی)
ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف
نظارت اداری و جایگاه آن در متون اسلامی به عنوان یکی از مسئولیتهای اساسی مدیریت مطرح شده است.
متون دینی و
نهجالبلاغه بر اهمیت نظارت مالی، اداری، قضایی، سیاسی و عمومی تأکید دارند.
شیوه نظارتی
امام علی (علیهالسلام) بر کارگزاران الگویی برای اعمال
مدیریت اسلامی است.
سه سطح نظارت شامل مردم، حاکم و
خداوند در این آموزهها مورد توجه قرار گرفته است.
اجرای مؤثر نظارت مستلزم مستندات قانونی و رعایت اصول اخلاقی، اداری و سیاسی است.
در متون اسلامى به ويژه در خطبهها و نامههاى نهج البلاغه بر نظارت ادارى تأكيد فراوان شده و به عنوان يک مسئوليت در مديريت ادارى تلقى شده است.
نظارت ادارى در كلام پيشوايان
دین به صورتهاى مختلف:
نظارت مالى، نظارت بر اعمال، نظارت بر عمال و كارگزاران، نظارت قضايى، نظارت سياسى و نظارت عمومى مطرحشده است.
مطالعه شيوه نظارتى امام على (علیهالسلام) در مورد نقش كارگزاران مىتواند الگويى براى نظارت ادارى در
اسلام باشد.
امام (علیهالسلام) به يكى از كارگزاران خود نوشت:
«فَارْفَعْ إِلَیَّ حِسَابَکَ وَ اعْلَمْ أَنَّ حِسَابَ اللَّهِ أَعْظَمُ مِنْ حِسَابِ النَّاسِ» در اين كلام، امام (علیهالسلام) از سه نوع محاسبه و نظارت سخن گفته است «
نظارت مردم»، «
نظارت امام (علیهالسلام) و دولت» و «
نظارت خدا» كه از همه نظارت ها بالاتر است.
اعمال نظارت در مديريت هنگامى از ضمانت اجراى دقيق برخوردار مىشود كه مستند قانونى داشته باشد و نظارت قانونى بايد همه جوانب:
اخلاقى، ادارى و سياسى را در حسن مديريت منظور كند.
•
عمید زنجانی، عباسعلی، فقه سیاسی، ج۲، ص۶۸۵.
