نظریه فارابی (فقه سیاسی)
ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف
نظریه فارابی وی فیلسوف بزرگ اسلامی، برای تحقق
مدینه فاضله و
حکومت آرمانی، مجموعهای از صفات علمی، اخلاقی و عملی را برای حاکم ضروری میداند که در رأس آنها «
حکمت» قرار دارد.
از دید او، حاکم باید علاوه بر خردمندی، دارای
عدالت، شجاعت، قدرت تصمیمگیری، سلامت جسمی و فضایل اخلاقی باشد.
وی تأکید میکند که اگر این صفات در یک فرد جمع نشود، میتواند میان چند نفر توزیع گردد و آنان به صورت جمعی مسئولیت اداره جامعه را بر عهده گیرند.
این نظریه نشاندهنده نگاه عقلگرایانه و فلسفی فارابی به سیاست و
رهبری است.
فارابی براى اقامه مدينه فاضله و
حکومت اسلامی آرمانى شرایط زير را در حاكم لازم مىشمارد:
حكمت، قدرت جسمانى، قدرت تصميمگيرى، تيزفهمى، حافظه قوى، ذكاوت فراوان، خوش بيانى، علم دوستى، بردبارى، عدم زياده روى در لذات جسمانى، دوستدار راستى بودن، كرامت نفس، عدالت، انصاف، شجاعت.
فارابى ضمن اهميت فوقالعاده دادن به حكمت مىگويد:
اگر همه صفات در يک
انسان جمع نشد و حكمت در مردى و بقيه صفات در مردى ديگر جمع آمد، آن دو به كمک يكديگر دولت را اداره مىكنند و اگر اين صفات در چند نفر بود همگى دست در دست يكديگر سياست جامعه را عهدهدار مىگردند.
•
عمید زنجانی، عباسعلی، فقه سیاسی، ج۲، ص۲۰۲.