• خواندن
  • نمایش تاریخچه
  • ویرایش
 

کذب (مفردات‌نهج‌البلاغه)

ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف




كِذْب (به کسر کاف و سکون ذاء) از واژگان نهج البلاغه به معنای دروغ گفتن است. از مشتقات کلمه کذب در نهج البلاغه كَذِب (به فتح کاف و کسر ذاء) به معنای براى دفعه است. اَكَاذيب (به فتح الف و کاف) به معنای دروغ‌ها است. أُكْذُوبة (به ضم الف و سکون کاف) به معناى دروغ است.



كِذْب: (مثل وزر و كتف) چنان كه در قاموس و صحاح گفته است. ولى وزن اوّل در قرآن مصدر و وزن دوم اسم مصدر آمده است. «كذبه» براى دفعه است. «اكاذيب» به معنی دروغ‌ها است و آن جمع اكذوبه به معنى دروغ است.


حضرت علی (علیه‌السلام) به معاویه مى‌نويسد: «فَقَدْ سَلَكْتَ مَدَارِجَ أَسْلاَفِكَ بِادِّعَائِكَ الاَْباطِيلَ وَ إقْحَامِكَ غُرُورَ الْمَيْنِ وَ الاَْكَاذِيبِ» «حقا كه داخل راه‌هاى گذشتگانت شدى با ادعاى باطل‌ها و با وارد شدنت به فريب‌هاى دروغ و اكاذيب»
و حضرت فرموده: «كَوَاذِبُ الاْمَالِ» جمع كاذبه است. (آرزوها را تكذيب كرده‌اند.)


۱. ↑ قرشی بنایی، علی‌اکبر، مفردات نهج البلاغه، ج۲، ص۸۹۷.    
۲. ↑ طریحی، فخرالدین، مجمع البحرین، ت-الحسینی، ج۲، ص۱۵۶.    
۳. ↑ راغب اصفهانی، حسین، المفردات، دار القلم، ص۷۰۴.    
۴. ↑ فیروز آبادی، مجدالدین، القاموس المحیط، ج۱، ص۱۲۲.    
۵. ↑ جوهری، ابونصر، الصحاح‌ تاج اللغة و صحاح العربیة‌، ج۱، ص۲۱۰.    
۶. ↑ السید الشریف الرضی، نهج البلاغه ت الحسون، ص۷۴۹، نامه ۶۵.    
۷. ↑ عبده، محمد، نهج البلاغه - ط مطبعه الاستقامه، ص۱۳۷، نامه ۶۵.    
۸. ↑ صبحی صالح، نهج البلاغه، ص۴۵۵، نامه ۶۵.    
۹. ↑ ابن ابی الحدید، شرح نهج البلاغه، ج۱۸، ص۲۲.    
۱۰. ↑ السید الشریف الرضی، نهج البلاغه ت الحسون، ص۲۶۰، خطبه ۱۱۲.    
۱۱. ↑ عبده، محمد، نهج البلاغه - ط مطبعه الاستقامه، ص۲۲۱، خطبه ۱۱۱.    
۱۲. ↑ صبحی صالح، نهج البلاغه، ص۱۶۸، خطبه ۱۱۳.    
۱۳. ↑ ابن ابی الحدید، شرح نهج البلاغه، ج۷، ص۲۴۶.    
۱۴. ↑ مکارم شیرازی، ناصر، نهج البلاغه با ترجمه فارسی روان، ص۲۵۱، خطبه ۱۱۴.    



• قرشی بنایی، علی‌اکبر، مفردات نهج البلاغه، برگرفته از مقاله «کذب»، ج۲، ص۸۹۷.    






جعبه ابزار