تصرف باطل (قرآن)

ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



به هر کار ارادی در یک
مالمال همان سرمایه و ثروت انسان است که در آموزه‌های دینی از احکام ویژه‌ای برخوردار است
که داراى
اثراثر به معنی باقی مانده از چیزی و نتیجه شی‌ء است
شرعى است
تصرفبه هر کار ارادی در یک مال که داراى اثر شرعی است تصرف در آن مال گفته میشود
در آن مال گفته میشود.


لزوم اجتناب از تصرف



اجتناباجتناب: به معنای دورى گزیدن است
از تصرف در اموال و ثروت به دست آمده از راههای
باطلباطل در لغت، قرآن و حدیث، اسم فاعل از بطلان است و دارای مفهوم تقابلی «ضد حق» است که در قرآن، حدیث، علوم بلاغی، منطق، فلسفه، فقه، اصول فقه، کلام و عرفان بسیار به کار رفته است
لازم است.
«ولاتاکلوا امولکم بینکم بالبـطـل...»؛ و اموال یکدیگر را به باطل (و ناحق) در میان خود نخورید! و برای خوردن بخشی از اموال مردم به
گناهگناه به معنای خلاف است و در اسلام هرگونه کاری که برخلاف فرمان خداوند باشد گناه است
، (قسمتی از) آن را (به عنوان
رشوهمالي را که به قاضی پرداخت مي‌شود تا حکم را به نفع صاحب مال تغيير دهد رشوه مي‌گويند
) به قضات ندهید، در حالی که می‌دانید (این کار، گناه است)!
«یـایها الذین ءامنوا لاتاکلوا امولکم بینکم بالبـطـل...»؛ ای کسانی که آورده‌اید! اموال یکدیگر را به باطل (و از طرق نامشروع ) نخورید مگر اینکه تجارتی با رضایت شما انجام گیرد. و
خودکشیخودكشى‌ ، کشتن خویش است
نکنید! نسبت به شما مهربان است.
«واخذهم الربوا وقد نهوا عنه واکلهم امول الناس بالبـطـل...»؛ و (همچنین) بخاطر
رباربا از گناهان کبیره به معنای معامله دو کالای همجنس با زیادی دریک طرف، قرض دادن به شرط زیادی، یا سود ظالمانه در معامله یا تجارت است
گرفتن، در حالی که از آن نهی شده بودند؛ و خوردن اموال مردم بباطل؛ و برای کافران آنها،
عذابدر قرآن کریم، بارها از عذاب گناهکاران سخن به میان آمده است
دردناکی آماده کرده‌ایم.
«یـایها الذین ءامنوا ان کثیرا من الاحبار والرهبان لیاکلون امول الناس بالبـطـل...»؛ ای کسانی که ایمان آورده‌اید! بسیاری از دانشمندان (
اهل کتابمقصود از اهل کتاب، پیروان مذاهب و ادیانی می‌باشند که پیامبر آنان دارای کتابی بوده است که از سوی خداوند برای هدایت انسان‌ها به او وحی شده باشداز آن در بسیاری از باب‌های فقهی مانند طهارت، صلات، جهاد، نکاح و صید و ذباحه، از جهات مختلف بحث شده است
) و راهبان ، اموال مردم را بباطل می‌خورند، و (آنان را) از راه خدا بازمی‌دارند! و کسانی که طلا و نقره را گنجینه (و ذخیره و پنهان) می‌سازند، و در راه خدا
انفاقانفاق، یکی از فضایل اخلاقی که در اسلام به طور مکرر به آن سفارش شده است، و در قرآن نیز به آن پرداخته شده است
نمی‌کنند، به مجازات دردناکی
بشارتبشارت از ماده‌ی "بشر" بوده که در لغت معانی مختلفی برای آن ذکر کرده‌اند؛ جمال و زیبائی ، فراهیدی، خلیل بن احمد، ج۶، ص۲۶۰، کتاب العین‌، قم‌، هجرت‌، ۱۴۱۰ق، ‌ چاپ دوم
ده!

پانویس


 
۱. بقره/سوره۲، آیه۱۸۸.    
۲. ترجمه تفسیر المیزان، علامه طباطبایی، ج۲، ص۷۳.    
۳. نساء/سوره۴، آیه۲۹.    
۴. ترجمه تفسیر المیزان، علامه طباطبایی، ج۴، ص۴۹۹.    
۵. نساء/سوره۴، آیه۱۶۱.    
۶. ترجمه تفسیر المیزان، علامه طباطبایی، ج۵، ص۲۱۰.    
۷. توبه/سوره۹، آیه۳۴.    
۸. ترجمه تفسیر المیزان، علامه طباطبایی، ج۹، ص۳۱۵.    


منبع



فرهنگ قرآن، مرکز فرهنگ و معارف قرآن، برگرفته از مقاله «تصرف باطل (قرآن)».    



جعبه ابزار