سعد بن حارث انصاری

ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



سعد بن حارث انصاری یکی از شهدای کربلا است.


تحقیق در نام پدر سعد

[ویرایش]

برخی نام پدرش را حرث نیز گفته اند.
[۱] ابصارالعین، ص۱۵۹.


پیوستن به امام حسین(ع)

[ویرایش]

سعد و -ابو- الحَتُوف از شهدای نیک‏ فرجام کربلا هستند. این دو برادر که بر مذهب خوارج بودند، با لشکریان عمرسعد، از کوفه به کربلا آمدند. بعد از ظهر عاشورا، با شنیدن ندای استغاثه امام حسین علیه السلام و صدای گریه کودکان و زنان اهل بیت علیه السلام، هدایت الهی نصیب آنان گردید، از گمراهی نجات یافته، به یاری حقّ شتافتند و با دشمنان امام علیه السلام به جنگ برخاستند. این دو، پس از کشتن ومجروح کردن جمعی از افراد دشمن، خود نیز به شهادت رسیدند.
[۲] تسمیة مَنْ قُتِلَ مع الحسین علیه السلام ..، ش ۵۴.
[۳] تسمیة مَنْ قُتِلَ مع الحسین علیه السلام ..، ش ۵۵.
[۴] الحدائق الوردیة، ص۱۰۴.
[۵] تنقیح المقال ج۲، ص۱۲.
[۶] تنقیح المقال ج۳، ص۱۰.
[۷] ابصارالعین، ص۱۵۹.
[۸] ابصارالعین، ص۲۲۲-۲۲۳.
[۱۰] اعیان الشیعة ج۱، ص۶۱۱.
[۱۱] اعیان الشیعه ج۲، ص۳۱۹.
[۱۲] مقتل الحسین علیه السلام مقرّم، ص۲۴۰.


نقد محقق شوشتری

[ویرایش]

محقق شوشتری، پس از نقل پاره ‏ای از مطالب پیش گفته، از کتاب «تنقیح المقال»، به نقد آن پرداخته می‏ نویسد: مؤلف (مامقانی) سند گفته‏ هایش را نیاورده است؛ و از این گذشته، همراهی کسی که مذهب خوارج دارد، با ابن‌ سعد، نامعقول است. زیرا خوارج، حتّی در جنگ با کافران، به ستمگران کمک نمی‏ کردند؛ تا چه رسد در جنگ با امام حسین علیه السلام. همچنین، کسانی که شعارشان «لا حُکْمَ الَّا لِلَّهِ» بوده چگونه ممکن است حسین بن علی علیه السلام را یاری داده باشند، با این ‏که می ‏دانستند او همانند پدرش، تحکیم به کتاب خدا را جایز می ‏شمارد. محقق نام برده، در پایان نتیجه می ‏گیرد که وجود چنین اصحابی برای امام حسین علیه السلام نامعلوم است.
[۱۳] قاموس الرجال ج۵، ص۲۸.


پاسخ به محقق شوشتری

[ویرایش]

در پاسخ این محقق بزرگوار ممکن است گفته شود: گرچه مؤلف تنقیح المقال مستنداتش را ذکر نکرده است؛ ولی این به معنای موجود نبودن آنها نیست. تسمیة من قتل مع الحسین علیه السلام ... ش ۵۴.
[۱۴] تسمیة من قتل مع الحسین علیه السلام ... ش ۵۵.
[۱۵] الحدائق الوردیة، ص۱۰۴.

اما بیرون آمدن خارجی مذهب با ابن ‌سعد، ممکن است نه از روی اختیار و آزادی، بلکه برای رهایی از مجازات حکومت وقت بوده باشد. زیرا به گواهی تاریخ، هر کس که به جنگ امام حسین علیه السلام نمی‏ رفت، مجازات ‏هایی بس سنگین، نظیر اعدام در انتظارش بود.
[۱۶] انساب الاشراف ج۳، ص۱۷۸-۱۷۹.

درباره پیوستن این دو برادر به اردوگاه حسینی و جنگیدن با دشمنان آن حضرت، نیز می‏ توان گفت که با توجّه به حضور نامبردگان در صحنه کربلا و مشاهده مظلومیّت اهل بیت علیهم السلام و قساوت‏ های سپاه دشمن، چنین امری بعید نیست. همان گونه که برای «حُرّ» پیش آمد.

پانویس

[ویرایش]
 
۱. ابصارالعین، ص۱۵۹.
۲. تسمیة مَنْ قُتِلَ مع الحسین علیه السلام ..، ش ۵۴.
۳. تسمیة مَنْ قُتِلَ مع الحسین علیه السلام ..، ش ۵۵.
۴. الحدائق الوردیة، ص۱۰۴.
۵. تنقیح المقال ج۲، ص۱۲.
۶. تنقیح المقال ج۳، ص۱۰.
۷. ابصارالعین، ص۱۵۹.
۸. ابصارالعین، ص۲۲۲-۲۲۳.
۹. الکنی و الالقاب ج۱، ص۴۵.    
۱۰. اعیان الشیعة ج۱، ص۶۱۱.
۱۱. اعیان الشیعه ج۲، ص۳۱۹.
۱۲. مقتل الحسین علیه السلام مقرّم، ص۲۴۰.
۱۳. قاموس الرجال ج۵، ص۲۸.
۱۴. تسمیة من قتل مع الحسین علیه السلام ... ش ۵۵.
۱۵. الحدائق الوردیة، ص۱۰۴.
۱۶. انساب الاشراف ج۳، ص۱۷۸-۱۷۹.


منبع

[ویرایش]

جمعی از نویسندگان ، پژوهشی پیرامون شهدای کربلا،ص۱۷۹-۱۸۰.









جعبه ابزار