شهادت (کشته شدن در راه خدا)

ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



شهادت به معنای جان باختن در راه خدا، بهترین راه ملاقات با پروردگار است.


معنای شهادت

[ویرایش]

واژه «شهادت» به معنای حضور همراهِ مشاهده است که این حضور یا به بَصَر است و یا به بصیرت.
در اصطلاح دینی، شهادت آن است که آدمی به راه خداوند و در جهاد با دشمنان خداوند جان بازَد.

وجه تسمیه شهید

[ویرایش]

اینکه چرا چنین کسی را «شهید» می‏نامند، یا برای این است که پس از شهادت، فرشتگان بر بالین، فرشتگان بر بالین او حضور می‏یابند و یا به این است که روح شهید پس از شهادت به محضر پروردگار مشرّف می‏شود
[۱] کشّاف،ج۱، ص۷۳۹.
.

واژه شهید در قرآن و روایات

[ویرایش]

در قرآن کریم هیچ‏گاه واژه «شهید» به معنای اصطلاحی‏اش نیامده است. قرآن برای اشاره به شهید، از تعبیراتی همچون «قُتِلْتُمْ فی‏ سَبِیلِ اللَّهِ» سود برده است. امّا واژه شهید با معنای اصطلاحی‏اش، در احادیث رسول خدا (ص) و امامان معصوم (ع)، فراوان به کار رفته است
[۲] مجموعه آثار استاد مطهّری، ج۲، ص۴۵۴.
.
مصداق حقیقی شهادت، کشته شدن در معرکه جهاد با دشمن دین است؛ امّا در روایات آمده است که جان باختن در برخی حالات دیگر نیز اجر و ارج شهادت دارد؛ مثلًا کسی که به حال دوستی و حبّ آل محمّد (ص) از دنیا برود، یا کسی که در حال دفاع از جان، مال یا ناموس خویش کشته شود، اجر شهید می‏بَرَد.

ویژگی شهید

[ویرایش]

شهید، آگاهانه و خالصانه، حق را یاری می‏کند و به باطل هجوم می‏برد و جان خویش را به مخاطره می‏اندازد و از این رو، شهادت را مرگ با عزّت یا شرافتمندانه‏ترین مرگ دانسته ‏اند.

جایگاه شهادت نزد شیعیان

[ویرایش]

شهادت در مذهب شیعیان جایگاهی بس والا دارد.
یازده ا مام معصوم شیعه (ع) همگی به گونه‏ای شهید شده و هیچ یک با مرگ طبیعی از دنیا نرفته ‏اند. امام نخست شیعیان، حضرت علی بن ابی‌طالب (ع) چون هنگامه شهادتش فرا می‏رسد، می‏فرماید: «به خدای کعبه که رستگار شدم!» و از القاب مشهور امام حسین (ع)، «سیّد الشّهداء» است. این نشان از ارجی است که شیعیان بر شهادت می‏نهند. در نظرگاه شیعه، شهیدان در آن جهان مقاماتی بس والا دارند. آنان همان دَم که جان می‏بازند، از همه گناه ان پاک می‏گردند.

منزلت شهید در قرآن

[ویرایش]

در قرآن نیز به صراحت از منزلت ویژه شهیدان یاد شده و آمده است که آنان نزد پروردگارشان به سر می‏برند و روزی می‏خورند. حقّ شفاعت بعد از پاکان والامقامی‏ همچون پیامبران و عالمان، به شهیدان نیز رسیده است و بنابراین، آنان می‏توانند از دیگران پیش خداوند متعال شفاعت کنند
[۸] بحارالانوار، ج۱۰۰، ص۱۲.
. از ویژگی‏های شهیدان این است که بدن آنان- اگر در معرکه جهاد زخم خورند و همانجا جان بازند- نیازمند غسل و کفن نیست و بدن شهید در چنین حالتی، پاک است.

پانویس

[ویرایش]
 
۱. کشّاف،ج۱، ص۷۳۹.
۲. مجموعه آثار استاد مطهّری، ج۲، ص۴۵۴.
۳. میزان الحکمة،ج۲، ص ۱۵۱۶ و ۱۵۱۷.    
۴. بحارالانوار، ج۲۷، ص۲۱۷.    
۵. بحارالانوار، ج۴۲، ص۲۳۹.    
۶. تفسیر نور الثّقلین، ج۱، ص۵۱۷.    
۷. آل عمران/سوره۳،آیه۱۶۹    
۸. بحارالانوار، ج۱۰۰، ص۱۲.


منبع

[ویرایش]

پژوهشکده تحقیقات اسلامی، فرهنگ شیعه، ص۳۱۵-۳۱۷، انتشارات زمزم هدایت.



جعبه ابزار