• خواندن
  • نمایش تاریخچه
  • ویرایش
 

شیخ محمد علی اعسم (شعر عاشورایی)

ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



مقالات مرتبط: محمدعلی بن حسین اعسم.


شیخ محمد علی اعسم بن شیخ حسین بن شیخ محمد زبیدی نجفی، فقیه و شاعر برجسته نجف در قرن دوازدهم و سیزدهم قمری بود.
او شاگرد و همراه سید مهدی بحرالعلوم بود.
وی دیوان شعری سرشار از مراثی امام حسین (علیه‌السّلام) دارد.
چند اثر فقهی منظوم نیز از او باقی مانده و از احیاگران علمی خاندان آل‌ اعسم به شمار می‌رود.




شیخ محمد علی، در حدود سال ۱۱۵۴ ه‌.ق در نجف متولد شد.
وی از فحول شعرا و اکابر فقهای عصر خویش بود.



شیخ اعسم، پس از تکمیل اولیّات علوم متداوله، مدارج عالی اجتهاد را نزد سید مهدی بحر‌العلوم پیمود و از مصاحبین و ملتزمین وی گشت و در محافل شعر و ادب در کنار سید شرکت می‌جست و اشعار زیادی را در مدح استادش سروده است.



محمد علی اعسم، از شعرای اواخر قرن دوازده و اوایل قرن سیزدهم می‌باشد.
وی دارای دیوان شعری است که اکثر قصاید آن در مراثی حضرت ابا‌عبد‌اللّه‌الحسین (علیه‌السّلام) می‌باشد.



دیگر آثار شیخ محمد علی، عبارت‌اند از:
ارجوزه در ارث،
ارجوزه در رضاع،
ارجوزه در اطعمه،
ارجوزه در دیات.
شیخ محمد علی مجدد نهضت علمی خاندان آل اعسم است.



محمد علی اعسم به سال ۱۲۳۳ هجری در نجف وفات یافته و در صحن مرتضوی دفن شد.



و کم منزل قد سمی بالنّزیل • • • • • و لو طاولته السّما طالها
بنفسی کراما سخت بالنّفوس • • • • • بیوم سمت فیه امثالها
و صالوا کصولة اسد العرین • • • • • رات فی ید القوم اشبالها
تری ان فی الموت طول الحیاة • • • • • فکادت تسابق آجالها
و لم یبق للّسبط من ناصر • • • • • یلاقی من الحرب اهوالها
بنفسی فریدا احاطت به • • • • • عداه فجاهد ابطالها
الی ان هوی فوق وجه الثّری • • • • • و (زُلْزِلَتِ اَلْاَرْضُ زِلْزالَها)
تراهم علی الارض مثل النّجوم • • • • • مع البدر و الخسف قد غالها
قد استاصلوا عترة المصطفی • • • • • و لم یخلق الکون الاّ لها


۱ - چه منزل بلندمرتبه‌ای است که ساکنان آن در رفعت از آسمان بالاترند.
۲ - جان من فدای افراد کریمی باد که در روزی که با یاران خود به آسمان‌ها پرواز کردند، جان خود را بخشیدند.
۳ - آن‌ها مانند شیرانی که فرزندان خود را گرفتار می‌بینند (به دشمن) حمله کردند.
۴ - آن‌ها چون می‌دیدند که طول زندگی در مرگ است، در رسیدن به مرگ از یکدیگر سبقت می‌گرفتند.
۵ - برای نوه‌ی پیامبر (صلّی‌الله‌علیه‌و‌آله‌) یاوری باقی نماند که در رویارویی آن نبرد (سخت) ایستادگی کند.
۶ - جان‌ام فدای کسی باد که دشمنان او را محاصره کردند و او با قهرمانان آن‌ها مجاهده کرد.
۷ - تا آن‌گاه که بر زمین افتاد و زلزله‌ای زمین را لرزاند.
۸ - آنان که بر خاک افتادند، گویی ستارگانی بودند که به همراه قرص ماه منخسف شدند.
۹ - آن‌ها خانواده‌ی پیامبر (صلّی‌الله‌علیه‌و‌آله‌) را که هستی به خاطر آن‌ها خلق شده است، درمانده کردند.



۱. شبّر، جواد، ادب الطف، ج۶، ص۱۹۶.    
۲. شبّر، جواد، ادب الطف، ج۶، ص۱۹۶.    
۳. شبّر، جواد، ادب الطف، ج۶، ص۱۹۶.    
۴. اشاره به آیه ۱ سوره زلزله، هنگامی‌ که زمین به سخت‌ترین زلزله خود به لرزه درآید.    
۵. امین، سید محسن، اعیان الشیعة، ج۹، ص۴۴۲.    
۶. شبّر، جواد، ادب الطف، ج۶، ص۱۹۴-۱۹۵.    



محمدزاده، مرضیه، دانشنامه شعر عاشورایی، ج۱، ص۴۹۷.    






جعبه ابزار