شیخ محمد علی اعسم (شعر عاشورایی)
ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف
شیخ محمد علی اعسم بن شیخ حسین بن شیخ محمد زبیدی نجفی، فقیه و
شاعر برجسته
نجف در قرن دوازدهم و سیزدهم قمری بود.
او شاگرد و همراه
سید مهدی بحرالعلوم بود.
وی
دیوان شعری سرشار از مراثی
امام حسین (علیه‌السّلام) دارد.
چند اثر فقهی منظوم نیز از او باقی مانده و از احیاگران علمی خاندان
آل اعسم به شمار می‌رود.
شیخ محمد علی، در حدود سال
۱۱۵۴ ه.ق در نجف متولد شد.
وی از فحول شعرا و اکابر فقهای عصر خویش بود.
شیخ اعسم، پس از تکمیل اولیّات علوم متداوله، مدارج عالی اجتهاد را نزد سید مهدی بحرالعلوم پیمود و از مصاحبین و ملتزمین وی گشت و در محافل شعر و ادب در کنار سید شرکت می‌جست و اشعار زیادی را در
مدح استادش سروده است.
محمد علی اعسم، از شعرای اواخر قرن دوازده و اوایل قرن سیزدهم می‌باشد.
وی دارای
دیوان شعری است که اکثر قصاید آن در مراثی حضرت ابا‌عبد‌اللّه‌الحسین (علیه‌السّلام) می‌باشد.
دیگر آثار
شیخ محمد علی، عبارت‌اند از:
•
ارجوزه در ارث،
•
ارجوزه در رضاع،
•
ارجوزه در اطعمه،
•
ارجوزه در دیات.
شیخ محمد علی مجدد نهضت علمی خاندان آل اعسم است.
محمد علی اعسم به سال ۱۲۳۳ هجری در نجف وفات یافته و در صحن مرتضوی دفن شد.
| | |
| و کم منزل قد سمی بالنّزیل • • • • • و لو طاولته السّما طالها | | |
| بنفسی کراما سخت بالنّفوس • • • • • بیوم سمت فیه امثالها | | |
| و صالوا کصولة اسد العرین • • • • • رات فی ید القوم اشبالها | | |
| تری ان فی الموت طول الحیاة • • • • • فکادت تسابق آجالها | | |
| و لم یبق للّسبط من ناصر • • • • • یلاقی من الحرب اهوالها | | |
| بنفسی فریدا احاطت به • • • • • عداه فجاهد ابطالها | | |
| الی ان هوی فوق وجه الثّری • • • • • و (زُلْزِلَتِ اَلْاَرْضُ زِلْزالَها) | | |
| تراهم علی الارض مثل النّجوم • • • • • مع البدر و الخسف قد غالها | | |
| قد استاصلوا عترة المصطفی • • • • • و لم یخلق الکون الاّ لها | | |
| | |
| | |
۱ - چه منزل بلندمرتبه‌ای است که ساکنان آن در رفعت از آسمان بالاترند.
۲ - جان من فدای افراد کریمی باد که در روزی که با یاران خود به آسمان‌ها پرواز کردند، جان خود را بخشیدند.
۳ - آن‌ها مانند شیرانی که فرزندان خود را گرفتار می‌بینند (به دشمن) حمله کردند.
۴ - آن‌ها چون می‌دیدند که طول زندگی در مرگ است، در رسیدن به مرگ از یکدیگر سبقت می‌گرفتند.
۵ - برای نوه‌ی
پیامبر (صلّی‌الله‌علیه‌و‌آله) یاوری باقی نماند که در رویارویی آن نبرد (سخت) ایستادگی کند.
۶ - جان‌ام فدای کسی باد که دشمنان او را محاصره کردند و او با قهرمانان آن‌ها مجاهده کرد.
۷ - تا آن‌گاه که بر زمین افتاد و زلزله‌ای زمین را لرزاند.
۸ - آنان که بر خاک افتادند، گویی ستارگانی بودند که به همراه قرص ماه منخسف شدند.
۹ - آن‌ها خانواده‌ی پیامبر (صلّی‌الله‌علیه‌و‌آله) را که هستی به خاطر آن‌ها خلق شده است، درمانده کردند.
محمدزاده، مرضیه، دانشنامه شعر عاشورایی، ج۱، ص۴۹۷.
