فساد (اصول)

ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



به نقصان به حسب اجزا و شرایط فساد گفته می شود.


معانی

[ویرایش]

فساد، مقابل صحت می‌باشد. در هر علمی برای صحت و فساد معنایی در نظر گرفته شده که با یک دیگر متفاوت است، از جمله:

← در علم اصول


۱. در اصطلاح علم اصول ، صحت به معنای تمامیت اجزا و شرایط است و عبادت یا معامله صحیح آن است که دارای همه اجزا و شرایط باشد. در مقابل، فساد به معنای تام و کامل نبودن است و به عبادت یا معامله‌ای که دارای همه اجزا و شرایط نباشد، فاسد گفته می‌شود.

←← نمونه


در کتاب « محاضرات فی اصول الفقه » آمده است:
«الظاهر ان الصحة بمعنی التمامیة من حیث الاَجزاء و الشرایط التی یعبر عنها فی لغة الفرس بکلمة (درستی)».

← در علم فقه


۲. در علم فقه ، عمل صحیح، به عملی گفته می‌شود که به دنبال آن اعاده و قضا نباشد؛ برای مثال، نماز صحیح آن است که مسقط قضا و اعاده باشد؛ در مقابل، عمل فاسد، آن است که اعاده و قضا نیاز دارد.

← در علم کلام


۳. در علم کلام ، صحیح به عملی گفته می‌شود که موافق با شریعت بوده و استحقاق ثواب داشته باشد؛ و در مقابل، فساد به معنای عملی است که با شریعت موافق نبوده و استحقاق عقاب داشته باشد.

← در علم طب


۴. در علم طب ، صحت به معنای اعتدال در مزاج است؛ در مقابل فساد که به معنای انحراف مزاج و خروج آن از حالت تعادل است.

نظر مرحوم آخوند خراسانی

[ویرایش]

مرحوم « آخوند خراسانی » بر خلاف نظریه بالا، معتقد است صحت و فساد ، در همه علوم به یک معنا است؛ به این بیان که صحت در همه جا به معنای تمامیت یک عمل و داشتن همه اجزا و شرایط است، اما چون صحت در علوم متفاوت، حالات و آثار متفاوتی دارد گمان می‌شود که معنای آن در هر علم با علم دیگر تفاوت دارد.
[۲] آخوند خراسانی، محمد کاظم بن حسین، کفایة الاصول (المحشی)، ج۲، ص۲۲۲.
[۳] آخوند خراسانی، محمد کاظم بن حسین، کفایة الاصول، ص۳۹.
[۶] اسنوی، عبد الرحیم بن حسن، التمهید فی تخریج الفروع علی الاصول، ص۵۹.


پانویس

[ویرایش]
 
۱. خویی، ابوالقاسم، محاضرات فی اصول الفقه، ج۱، ص۱۳۵.    
۲. آخوند خراسانی، محمد کاظم بن حسین، کفایة الاصول (المحشی)، ج۲، ص۲۲۲.
۳. آخوند خراسانی، محمد کاظم بن حسین، کفایة الاصول، ص۳۹.
۴. مظفر، محمد رضا، اصول الفقه، ج۱، ص۳۱۸.    
۵. مکارم شیرازی، ناصر، انوار الاصول، ج۱، ص۶۰۸.    
۶. اسنوی، عبد الرحیم بن حسن، التمهید فی تخریج الفروع علی الاصول، ص۵۹.
۷. عراقی، ضیاء الدین، نهایة الافکار، ج۱، ص۷۳.    
۸. عراقی، ضیاء الدین، نهایة الافکار، ج۱، ص۷۷.    
۹. عراقی، ضیاء الدین، نهایة الافکار، ج۱، ص۴۶۴.    


منبع

[ویرایش]

فرهنگ‌نامه اصول فقه، تدوین توسط مرکز اطلاعات و مدارک اسلامی، برگرفته از مقاله «فساد».



جعبه ابزار