نقض

ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



نقض (النقض)، کتاب، اثری در تبیین و اثبات عقاید امامیه و رد اتهامات مخالفان و در نقض کتاب بعض فضائح الروافض، به فارسی، نوشتۀ عبدالجلیل قزوینی رازی در حدود سال ۵۶۰ می‌باشد.


پیشینه

[ویرایش]

نام اصلی کتاب، بعض مثالب النواصب فی نقض بعض فضائح الروافض است، اما به «نقض» شهرت دارد. مؤلف کتاب، نصیرالدین ابوالرشید عبدالجلیل بن ابی‌الحسین بن ابی‌الفضل قزوینی رازی،
[۱] رافعی قزوینی، التدوین فی اخبار القزوین، ج۲، ص۵۳۶، چاپ عزیزالله عطاردی، تهران ۱۳۷۶ش.
از واعظان و عالمان امامی‌مذهب ساکن ری بوده و تصنیفاتی نیز داشته است، از جمله کتاب السؤالات و الجوابات در هفت جلد.
[۲] علی بن بابویه، الفهرست، ج۱، ص۸۷، چاپ سید جلال‌الدین محدث ارموی، قم ۱۳۶۶ ش.
[۳] رافعی قزوینی، التدوین فی اخبار القزوین، ج۲، ص۵۳۶، چاپ عزیزالله عطاردی، تهران ۱۳۷۶ش.
[۴] عبدالله افندی اصفهانی، ریاض العلماء وحیاض الفضلاء، ج۳، ص۷۲، قم۱۴۰۱.
قزوینی کتاب نقض را در رد کتابی به نام بعض فضائح الروافض نوشته،
[۵] عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۲، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
[۶] عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۱۰۰، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
که نویسنده‌ای سنی مذهب ، ساکن ری، در محرّم سال ۵۵۵ تألیف آن را به پایان برده
[۷] عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۴۶۴، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
و ظاهراً تا سال ۵۵۹ به تکمیل آن مشغول بوده است.
[۸] عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۲۱_۲۲، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.


نام نویسندۀ بعض فضائح الروافض

[ویرایش]

نام نویسندۀ بعض فضائح الروافض دانسته نیست. در نسخه‌ای از کتاب که به دست قزوینی رسیده بوده، نام مصنف ذکر نشده
[۹] عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۵، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
گویا مؤلف آن به افشای نام خود تمایل نداشته است. اما از برخی اشارات قزوینی می‌توان دریافت که وی مؤلف بعض را می‌شناخته، چنانکه به شصت سالگی او
[۱۰] عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۵۵۸، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
و به کتابی از او با نام تاریخ الایام و الانام اشاره کرده است.
[۱۱] عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۱۴۱، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
[۱۲] عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۲۲، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
محمد بن علی راوندی در راحة الصدور (تألیف شده در ۵۹۹ - ۶۰۳) به کتابی از خود در «شرح فضایح و قبایح رافضیان و خبث عقیدت ایشان» اشاره کرده است.
[۱۳] محمد بن علی راوندی، راحة الصدور و آیة السرور، ج۱، ص۳۹۴، چاپ محمد اقبال، تهران ۱۳۳۳ ش.
نظیر این عبارات در منقولات قزوینی از بعض فضائح الروافض نیز دیده می‌شود.
[۱۴] عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۸_۹، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
[۱۵] عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۱۷، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
از این رو، احتمال دارد مؤلف بعض فضائح الروافض راوندی باشد، گرچه با تاریخ تولد راوندی (حدود ۵۵۰ تا ۵۵۵) همخوانی ندارد. چون قزوینی مطالب بعض فضائح الروافض را عیناً نقل کرده و سپس به رد آن‌ها پرداخته است، می‌توان بعض فضائح الروافض را به طورکامل از نقض استخراج کرد. از منقولات قزوینی پیداست که بعض فضائح الروافض هرچند به فصل‌های جداگانه تقسیم شده بوده،
[۱۶] عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۲۰-۲۱، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
[۱۷] عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۱۳۷، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
[۱۸] عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۱۷۸، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
[۱۹] عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۱۸۴، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
[۲۰] عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۲۶۲، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
[۲۱] عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۴۵۳، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
نظم موضوعی خاصی نداشته، اما «فضائح» بخش مستقلی از آن بوده که در بخش پایانی کتاب جای داشته و مؤلف در آن، ۶۷ فضیحت برای شیعیان برشمرده است.
[۲۲] عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۴۸۱_۶۴۶، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.


مذهب مولف بعض فضائح الروافض

[ویرایش]

مؤلف بعض فضائح الروافض، به گفتۀ خود، تا ۲۵ سالگی شیعه بوده و سپس به مذهب اهل سنت درآمده است.
[۲۳] عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۱۴_۱۵، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
[۲۴] عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۲۱، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
[۲۵] عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۶۳، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
از این رو، قزوینی، به تعریض، از او با عنوان «خواجۀ نو سنی»،
[۲۶] عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۱۵۸، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
[۲۷] عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۱۶۱، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
[۲۸] عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۱۷۳، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
[۲۹] عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۲۰۰، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
[۳۰] عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۲۵۱، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
[۳۱] عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۲۶۱، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
[۳۲] عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۲۶۶، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
[۳۳] عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۳۵۵، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
[۳۴] عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۴۴۶_۴۴۷، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
[۳۵] عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۴۶۳، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
[۳۶] عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۴۸۰، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
[۳۷] عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۵۲۲، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
[۳۸] عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۵۲۴، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
[۳۹] عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۵۳۲، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
«مصنف نو سنی»،
[۴۰] عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۱۹۳، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
[۴۱] عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۲۵۴، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
«مصنف نو ناصبی»،
[۴۲] عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۳۵۰، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
«مصنف انتقالی»
[۴۳] عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۴۸۱، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
و «خواجۀ نو مسلمان»
[۴۴] عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۶۳، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
یاد کرده و او را ناآگاه از عقاید و باورهای اهل سنت شمرده
[۴۵] عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۶۶، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
[۴۶] عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۲۵۱، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
و به طعنه، «خواجۀ امام»
[۴۷] عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۵۱۹، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
خوانده است. از اشارۀ قزوینی و منقولات او از کتاب بعض فضائح الروافض برمی‌آید که مؤلف بعض فضائح الروافض شافعی مذهب بوده است
[۴۸] عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۲۷۱، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
اما، با وجود عداوت با شیعیان، برای اهل بیت ، مخصوصاً امام حسین علیه‌السلام، احترام بسیار قائل بوده و حتی به ایشان علاقه داشته است.
[۴۹] عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۳۵۸_۳۵۹، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
مؤلف بعض به برخی آثار شیعی استناد کرده
[۵۰] عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۲۵۲_۲۵۳، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
[۵۱] عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۶۱۳، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
و به سفر خود به ساری و شنیده‌هایش از شیعیان آن‌جا اشاره نموده است.
[۵۲] عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۵۱۹، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
بعض فضائح الروافض بیش‌تر جنبۀ جدلی و تبلیغی داشته تا نقد کلامی و اعتقادی.
[۵۳] عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۲۳_۲۶، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
قزوینی در ردیۀ خود به اشتباهات پیش‌پا‌افتادۀ مصنف بعض و نا‌آگاهی او از تاریخ توجه داده است.
[۵۴] عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۲۵۰، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
[۵۵] عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۵۱۶_۵۱۷، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
از جمله باورهای تعصب‌آمیز وی، که قزوینی نیز بر آن خرده گرفته،
[۵۶] عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۱۶۱، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
این بوده که خلافت تا ظهور عیسی علیه‌السلام در عباسیان باقی خواهد ماند.

تألیف ردیۀ قزوینی بر بعض فضائح الروافض

[ویرایش]

نسخه‌ای از بعض فضائح الروافض در ربیع الاول سال ۵۵۶ به دست قزوینی رسید و وی بی‌درنگ به تألیف ردیۀ خود بر آن پرداخت.
[۵۷] عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۲_۶، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
ظاهراً مؤلف بعض فضائح الروافض تا سال ۵۵۹ به تکمیل کتاب خود مشغول بوده و قزوینی نیز اضافات بعدی او را به نسخۀ خود منتقل کرده است.
[۵۸] عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۲۱_۲۲، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
بنا بر برخی اشارات موجود در نقض، قزوینی تألیف نقض را پیش از سال ۵۶۶ به پایان برده است.
[۵۹] عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۲۲، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
قزوینی دیباچۀ کتاب خود را به نام امام دوازدهم شیعیان، مهدی بن الحسن العسکری، امام روزگار، کرده و عقیده داشته وجود عالم به واسطۀ بقای اوست.
[۶۰] عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۲، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
پس از دیباچه، قزوینی تا پایان کتاب، عبارات بعض فضائح را عیناً نقل کرده و در ذیل هر بخش بدان پاسخ گفته است.

محتوای کتاب نقض

[ویرایش]

چون مطالب بعض فضائح الروافض جنبۀ جدلی داشته، مباحث نقض نیز، به تبع آن، بیشتر حاوی نقد تاریخی است تا مباحث و استدلالات کلامی صرف. با این همه، قزوینی به قصد پاسخگویی به مطالب بعضی، به تبیین و تشریح و اثبات عقاید گوناگون امامیه پرداخته است، از جمله به موضوعات اعتقادی‌ای چون توحید و معاد و امامت ،
[۶۱] عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۴۱۵_۴۱۶، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
تحلیل تاریخی و اعتقادی ماجرای جانشینی پیامبر و جایگاه نص در امامت ،
[۶۲] عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۶۰۲_۶۱۰، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
اثبات نقلی مهدویت ،
[۶۳] عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۲۶۷_۲۷۰، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
رجعت ،
[۶۴] عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۲۷۰_۲۷۱، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
علت اطلاق عنوان «قطعی» بر امامیه،
[۶۵] عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۵۴۷_۵۴۸، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
متعه ،
[۶۶] عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۵۵۳-۵۵۴، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
تقیه ،
[۶۷] عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۱۳۷، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
[۶۸] عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۴۶۱_۴۶۲، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
رد وجوب نماز جمعه در عصر غیبت،
[۶۹] عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۵۵۲، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
مسئلۀ «حی علی خیر العمل» در اذان
[۷۰] عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۴۲۰، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
و ایمان ابوطالب .
[۷۱] عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۵۱۰_۵۱۳، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
همچنین مباحث دیگری را، مانند نقد احادیث منقول از ابوهریره و انس بن مالک ،
[۷۲] عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۶۲۹_۶۳۰، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
در لابلای پاسخگویی‌های نقض می‌توان یافت. ردیه‌های قزوینی، برخی تبیین صحیح اعتقادات امامیه، و برخی رد اتهاماتی است که قزوینی آن‌ها را از پایه بی‌اساس دانسته است. در بسیاری موارد هم قزوینی نوشته‌های مؤلف بعض را تهمت و بهتان شمرده است.
[۷۳] عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۲۹۳، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
[۷۴] عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۳۰۰، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
[۷۵] عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۴۲۸، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
[۷۶] عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۵۶۱_۵۶۲، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.


گرایش‌های عقلی قزوینی

[ویرایش]

از جای جای نقض، گرایش‌های عقلی قزوینی را به خوبی می‌توان دریافت. وی در دیباچۀ کتاب به لزوم تفکر ، در برابر تقلید ، اشاره
[۷۷] عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۱، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
و بر نقش عقل در معارف شیعی تأکید کرده است.
[۷۸] عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۲۹، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
[۷۹] عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۵۹، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
قزوینی از گرایش صحیح در میان امامیه، با تعبیر «شیعۀ اصولیه» یاد نموده است.
[۸۰] عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۱۸، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
[۸۱] عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۵۹، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
[۸۲] عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۲۵۷، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
[۸۳] عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۳۱۸، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
[۸۴] عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۳۲۲، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
[۸۵] عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۳۷۵، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
[۸۶] عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۵۱۴، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
[۸۷] عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۶۱۳، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
[۸۸] عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۱۱۹، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
[۸۹] عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۱۲۱، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
[۹۰] عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۱۹۰، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
[۹۱] عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۲۱۲، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
[۹۲] عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۲۲۲، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
[۹۳] عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۲۳۱، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
[۹۴] عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۲۳۵، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
[۹۵] عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۲۸۱، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
[۹۶] عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۲۹۶، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
[۹۷] عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۴۵۹، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
[۹۸] عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۴۱۵، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
[۹۹] عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۴۷۶، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
وی به‌سختی با مشایخ مکتب شیعی قم مخالفت ورزیده و با ذکر عنوان اخباریه برای آنان، به انتقاد و رد برخی اعتقادات مشایخ این مکتب، مانند اعتقاد به سی روز بودن ماه رمضان بر اساس محاسبات نجومی، پرداخته و در برابر، به صراحت، بر مکتب سید مرتضی و شیخ طوسی – که آن را «مذهب اصولیان» نامیده – تأکید کرده است.
[۱۰۰] عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۵۶۸_۵۶۹، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
از اینجا می‌توان پی برد که مقصود او از «شیعۀ اصولیه» مکتب عقل‌گرای مفید و سید مرتضی است، در برابر مکتب اخباری قم که در قرن ششم در میان شیعیان طرفدار نداشت. قزوینی البته از صدوق، در کنار مفید و سید مرتضی، در شمار علمای بزرگ امامیه نام ‌برده و او را در زمرۀ اخباریان نگنجانده،
[۱۰۱] عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۱۹۰، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
هرچند که پیداست برای مفید و سید مرتضی و شیخ طوسی – که از آنان با تعبیر «محققان شیعۀ اصولی» یاد کرده
[۱۰۲] عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۵۰۴، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
– جایگاه والاتری قائل بوده است. حتی می‌توان گفت که بیش‌تر به مکتب مفید و سید مرتضی متمایل بوده تا به مکتب شیخ طوسی، زیرا بر خلاف نظر طوسی، خبر واحد را مردود شمرده
[۱۰۳] عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۳۹، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
و نوشته است که تنها برخی از فقهای امامیه خبر واحد را قبول دارند و بیش‌تر آنان فقط خبر متواتر را می‌پذیرند.
[۱۰۴] عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۵۷۵، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.


دیدگاه قزوینی درباره برخی از علماء

[ویرایش]

قزوینی مُحدّثان را به غواصانی تشبیه کرده است که هر چه به دست می‌آورند عرضه می‌کنند و به غث و ثمین آن کاری ندارند،
[۱۰۵] عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۲۵۵، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
فلاسفه را از دشمنان دین دانسته
[۱۰۶] عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۱۸، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
و بر بعضی از صوفیان اهل سنت تاخته و از آنان، به تعریض ، با عنوان «زاهدان و عارفان» یاد کرده، هرچند کسانی همچون شبلی و جنید و بایزید را از آنان متمایزدانسته است.
[۱۰۷] عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۴۱۷_۴۱۸، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
قزوینی برای تألیف و تصنیف ارزش خاصی قائل است، چنانکه با وجود ستایش از دینداری یکی از علمای امامی، با نام ابوطالب بابویه، او را از نظر علمی در مرتبه‌ای ندانسته است که بتواند کتابی بنویسد.
[۱۰۸] عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۲۹۴، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.


نظر قزوینی درباره خلفاء

[ویرایش]

قزوینی دربارۀ خلفا، به نوعی، با مدارا برخورد کرده و آنان را به عنوان «بزرگان دین» ستوده است،
[۱۰۹] عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۱۱، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
به زیدیان نظر مثبتی داشته و با وجود توجه به برخی اختلافات اعتقادی امامیه و زیدیه ،
[۱۱۰] عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۳۷۵، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
ائمۀ زیدیه را افرادی اهل صلاح و سداد دانسته، بزرگان آنان را ستوده و بر آن بوده است که مبانی اعتقادی امامیه با اعتقادات زیدیه اختلاف چندانی ندارد.
[۱۱۱] عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۲۴۰، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
[۱۱۲] عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۳۷۵، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
[۱۱۳] عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۴۲۰_۴۲۱، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
[۱۱۴] عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۵۵۷، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
قزوینی به تندی بر اسماعیلیه ، که آنان را ملاحده خوانده، و به رهبران آنان (ازجمله حسن صباح) تاخته و ایشان را اساساً از زمرۀ شیعیان ندانسته
[۱۱۵] عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۳۰۴_۳۱۷، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
[۱۱۶] عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۹۴-۱۰۰، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
[۱۱۷] عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۱۲۴_۱۳۲، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
[۱۱۸] عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۱۱۱، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
[۱۱۹] عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۱۳۳، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
[۱۲۰] عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۴۲۵، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
[۱۲۱] عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۴۷۵، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
و به رساله‌ای مختصر از خود در رد ملاحده اشاره کرده است.
[۱۲۲] عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۴۷۵، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.


جنبه‌های مهم نقض

[ویرایش]

یکی از جنبه‌های مهم نقض، اطلاعاتی است که قزوینی از وقایع تاریخی و وضع شیعیان روزگار خود به دست داده است. این اطلاعات از حیث تاریخ شیعیان و به ویژه تحلیل جامعه شناختی شیعیان ایرانی در خور توجه بسیار است. مثلاً اشاره کرده که زمان تألیف نقض، بر دیوار کعبه ، شهادت به ولایت علی علیه‌السلام در کنار شهادت به وحدانیت خدا و رسالت پیامبر اکرم صلی‌الله‌علیه‌ و آله‌ و سلم درج شده بود.
[۱۲۳] عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۱۴۷، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
از دیگر اطلاعات شایان توجه نقض اینهاست: یاد کردن از نهج البلاغه و تأکید بر جامعیت آن،
[۱۲۴] عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۱۰۷، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
که نشان دهندۀ رواج آن در محیط شیعی ایران در قرن ششم است؛ شهرت ابوالفتوح رازی و تفسیر وی و رواج نسخه‌های آن
[۱۲۵] عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۲۸۰، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
جایگاه کتاب الارشاد شیخ مفید
[۱۲۶] عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۲۹۶، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
اشاره به بعضی آثار شیعی که اینک موجود نیست، مانند کتاب رامش افزای، در چند مجلد، از محمد بن حسین محتسب
[۱۲۷] عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۲۱۲، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
ذکر علمای بزرگ شیعی از دورۀ غیبت تا عصر مؤلف
[۱۲۸] عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۲۰۹_۲۱۲، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
ذکر نام دانشمندان و بزرگان شیعی،
[۱۲۹] عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۲۱۳_۲۳۱، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
علمای امامی ایران ،
[۱۳۰] عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۲۱۲، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
شعرای فارسی‌گوی امامیه،
[۱۳۱] عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۲۳۱_۲۳۲، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
[۱۳۲] عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۵۷۷، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
شهرهای شیعه‌نشین مانند قم و ساری و سبزوار ،
[۱۳۳] عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۱۹۴_۲۰۲، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
مدارس امامیه و خانقاه‌های آنان،
[۱۳۴] عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۳۴_۳۸، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
بزرگان سادات در ایران،
[۱۳۵] عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۳۹۸_۴۰۰، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
کتابخانه‌های بزرگ شیعی
[۱۳۶] عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۱۸، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
برپایی مراسم نماز جمعه از سوی امامیۀ معاصر او
[۱۳۷] عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۳۹۵، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
ذکر سلسلۀ سند کتاب غرر سید مرتضی از معاصران خود تا سید مرتضی
[۱۳۸] عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۱۹۰، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
و یادکرد برخی وقایع عصرش.
[۱۳۹] عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۱۴۳، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
[۱۴۰] عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۱۹۷_۱۹۸، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
در نقض، اشعار متعدد عربی
[۱۴۱] عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۴۶_۴۷، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
[۱۴۲] عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۶۱_۶۲، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
[۱۴۳] عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۶۸_۶۹، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
[۱۴۴] عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۸۹، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
[۱۴۵] عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۱۴۵_۱۴۶، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
[۱۴۶] عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۱۷۳، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
[۱۴۷] عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۱۹۱_۱۹۲، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
[۱۴۸] عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۲۱۷، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
[۱۴۹] عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۲۲۸، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
[۱۵۰] عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۲۳۰، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
[۱۵۱] عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۲۴۲، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
[۱۵۲] عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۵۴۱_۵۴۳، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
و نیز اشعاری به فارسی
[۱۵۳] عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۱۱۹_۱۲۰، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
[۱۵۴] عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۱۳۰، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
[۱۵۵] عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۱۸۳، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
[۱۵۶] عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۲۰۵_۲۰۶، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
[۱۵۷] عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۳۲۷، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
[۱۵۸] عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۴۵۲، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
[۱۵۹] عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۵۹۰، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
نقل شده است. برخی ازاین اشعار فارسی، برای آگاهی تاریخی از اندیشه‌های شاعران شیعی در خور توجه است، مانند ابیاتی که یکی از شاعران شیعی در تعریض به شاهنامه سروده است.
[۱۶۰] عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۱۸۳، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.


اشاره به احوال و آثار قزوینی

[ویرایش]

در نقض به احوال و آثار قزوینی نیز اشاراتی هست، مانند این‌که مدرسه‌ای بزرگ داشته و روزهای آدینه در آن وعظ می‌کرده
[۱۶۱] عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۱۳۷، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
[۱۶۲] عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۱۳۸، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
و کتاب‌هایی نوشته بوده است، همچون کتاب البراهین فی إمامه امیرالمؤمنین،
[۱۶۳] عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۳۷۶، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
[۱۶۴] عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۶۴۱، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
مفتاح الراحات فی فنون الحکایات
[۱۶۵] عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۱۷۷، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
[۱۶۶] عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۲۳۹، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
[۱۶۷] علی بن بابویه، الفهرست، ج۱، ص۸۷، چاپ سید جلال‌الدین محدث ارموی، قم ۱۳۶۶ ش.
[۱۶۸] آقا بزرگ طهرانی، الذریعه، ج۲۱، ص۳۲۲.
، کتاب فی تنزیه عایشه
[۱۶۹] عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۱۱۵، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
[۱۷۰] عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۲۹۵، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
و رساله‌ای مختصر در رد ملاحده.
[۱۷۱] عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۴۷۵، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
وی در نقض، از برادرش، اوحدالدین ابوعبدالله حسین قزوینی، حدیثی را به سلسله سند متصل از خود تا راوی اصلی روایت کرده است.
[۱۷۲] عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۴۹۵، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
[۱۷۳] عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۲۱۱، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.


نقض از حیث نگارش

[ویرایش]

نقض به نثری روان نوشته شده است. قزوینی از خطبۀ عربی مؤلف بعض فضائح الروافض انتقاد کرده و نوشته که، بنا بر عرف، کتاب فارسی نباید دیباچۀ عربی داشته باشد.
[۱۷۴] عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۷، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
همچنین تصریح کرده که نقض را، بر خلاف دیگر آثارش، با عباراتی «سهل و آسان» نوشته است تا همگان بتوانند از آن استفاده کنند.
[۱۷۵] عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۷، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
با این همه، دیباچۀ نقض
[۱۷۶] عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۱_۲، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
[۱۷۷] عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۶، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
دارای صنایع لفظی و معنوی است. قزوینی، به مناسبت، مثل‌های فارسی را نیز در کتابش به کار برده است.
[۱۷۸] عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۲۲، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.


توجه دانشمندان امامی به مطالب نقض

[ویرایش]

دانشمندان امامی بعدی، با واسطه و بی واسطه، به مطالب نقض توجه داشته‌اند: افندی ،
[۱۷۹] عبدالله افندی اصفهانی، ریاض العلماء وحیاض الفضلاء، ج۳، ص۷۳، قم۱۴۰۱.
ضمن ستایش از نقض، نوشته که بخش‌هایی از نقض را در بخش سوم وثیقة النجاه خود نقل کرده است؛ قاضی نورالله شوشتری
[۱۸۰] قاضی نورالله شوشتری، مجالس المؤمنین، ج۱، ص۴۸۳_۴۸۹، تهران۱۳۵۴ ش.
بخش‌هایی از نقض را در مجالس المؤمنین آورده؛ مجلسی روایتی را از آن نقل کرده؛ و نجفی دربارۀ تکبیرات سه‌ ‌گانه در پایان نماز، به نقض استناد نموده است.
[۱۸۳] عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۲۴_۲۵، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
قاضی نورالله شوشتری
[۱۸۴] قاضی نورالله شوشتری، مجالس المؤمنین، ج۱، ص۴۸۴، تهران۱۳۵۴ ش.
به کمی نسخه‌های نقض، سقیم بودن آن‌ها و کوشش خود در تصحیح آن اشاره کرده است. در قرن یازدهم، افندی از نسخه‌هایی کهن از نقض سخن گفته که یکی از آن‌ها در اختیار وی و دیگری در تملک ملا ذوالفقار بوده است.
[۱۸۵] عبدالله افندی اصفهانی، ریاض العلماء وحیاض الفضلاء، ج۳، ص۷۳، قم۱۴۰۱.


چاپ کتاب نقض

[ویرایش]

امروزه از نقض، دست کم، نه نسخۀ خطی شناسایی شده است.
[۱۸۶] عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۲۷_۴۵، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
این کتاب نخستین بار در۱۳۳۱ ش، به کوشش سید جلال‌الدین حسینی ارموی ، در تهران به چاپ رسید. وی در ۱۳۳۵ ش رساله‌ای با نام مقدمۀ نقض و تعلیقات آن، و در ۱۳۳۶ش کلید نقض و تعلیقات آن را منتشر کرد. محدث پس از چاپ نخست، پژوهش در بارۀ نقض را رها نکرد و به تکمیل تصحیح و تعلیقات آن پرداخت که نتیجۀ آن چاپ دوم کتاب بود که اندکی پس از مرگ وی در ۱۳۵۸ ش انجمن آثار ملی آن را منتشر کرد و همراه با متن نقض، تعلیقات مفصّل محدث در دو مجلد، با عنوان تعلیقات نقض، نیز به چاپ رسید.

فهرست منابع

[ویرایش]

(۱) عبدالله افندی اصفهانی، ریاض العلماء وحیاض الفضلاء، قم۱۴۰۱.
(۲) آقا بزرگ طهرانی، الذریعه.
(۳) رافعی قزوینی، التدوین فی اخبار القزوین، چاپ عزیزالله عطاردی، تهران ۱۳۷۶ش.
(۴) محمد بن علی راوندی، راحة الصدور و آیة السرور، چاپ محمد اقبال، تهران ۱۳۳۳ ش.
(۵) قاضی نورالله شوشتری، مجالس المؤمنین، تهران۱۳۵۴ ش.
(۶) عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
(۷) محمدباقر مجلسی، بحار الانوار، بیروت۱۴۰۳.
(۸) میر جلال‌الدین محدث، تعلیقات نقض، تهران ۱۳۵۸ ش.
(۹) علی بن بابویه، الفهرست، چاپ سید جلال‌الدین محدث ارموی، قم ۱۳۶۶ ش.
(۱۰) محمدحسن نجفی، جواهر الکلام، چاپ عباس قوچانی، تهران۱۳۶۵ ش.

پانویس

[ویرایش]
 
۱. رافعی قزوینی، التدوین فی اخبار القزوین، ج۲، ص۵۳۶، چاپ عزیزالله عطاردی، تهران ۱۳۷۶ش.
۲. علی بن بابویه، الفهرست، ج۱، ص۸۷، چاپ سید جلال‌الدین محدث ارموی، قم ۱۳۶۶ ش.
۳. رافعی قزوینی، التدوین فی اخبار القزوین، ج۲، ص۵۳۶، چاپ عزیزالله عطاردی، تهران ۱۳۷۶ش.
۴. عبدالله افندی اصفهانی، ریاض العلماء وحیاض الفضلاء، ج۳، ص۷۲، قم۱۴۰۱.
۵. عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۲، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
۶. عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۱۰۰، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
۷. عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۴۶۴، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
۸. عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۲۱_۲۲، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
۹. عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۵، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
۱۰. عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۵۵۸، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
۱۱. عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۱۴۱، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
۱۲. عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۲۲، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
۱۳. محمد بن علی راوندی، راحة الصدور و آیة السرور، ج۱، ص۳۹۴، چاپ محمد اقبال، تهران ۱۳۳۳ ش.
۱۴. عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۸_۹، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
۱۵. عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۱۷، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
۱۶. عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۲۰-۲۱، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
۱۷. عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۱۳۷، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
۱۸. عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۱۷۸، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
۱۹. عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۱۸۴، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
۲۰. عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۲۶۲، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
۲۱. عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۴۵۳، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
۲۲. عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۴۸۱_۶۴۶، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
۲۳. عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۱۴_۱۵، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
۲۴. عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۲۱، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
۲۵. عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۶۳، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
۲۶. عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۱۵۸، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
۲۷. عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۱۶۱، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
۲۸. عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۱۷۳، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
۲۹. عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۲۰۰، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
۳۰. عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۲۵۱، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
۳۱. عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۲۶۱، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
۳۲. عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۲۶۶، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
۳۳. عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۳۵۵، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
۳۴. عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۴۴۶_۴۴۷، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
۳۵. عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۴۶۳، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
۳۶. عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۴۸۰، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
۳۷. عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۵۲۲، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
۳۸. عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۵۲۴، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
۳۹. عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۵۳۲، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
۴۰. عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۱۹۳، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
۴۱. عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۲۵۴، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
۴۲. عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۳۵۰، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
۴۳. عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۴۸۱، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
۴۴. عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۶۳، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
۴۵. عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۶۶، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
۴۶. عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۲۵۱، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
۴۷. عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۵۱۹، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
۴۸. عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۲۷۱، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
۴۹. عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۳۵۸_۳۵۹، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
۵۰. عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۲۵۲_۲۵۳، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
۵۱. عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۶۱۳، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
۵۲. عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۵۱۹، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
۵۳. عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۲۳_۲۶، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
۵۴. عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۲۵۰، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
۵۵. عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۵۱۶_۵۱۷، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
۵۶. عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۱۶۱، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
۵۷. عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۲_۶، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
۵۸. عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۲۱_۲۲، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
۵۹. عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۲۲، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
۶۰. عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۲، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
۶۱. عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۴۱۵_۴۱۶، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
۶۲. عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۶۰۲_۶۱۰، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
۶۳. عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۲۶۷_۲۷۰، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
۶۴. عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۲۷۰_۲۷۱، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
۶۵. عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۵۴۷_۵۴۸، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
۶۶. عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۵۵۳-۵۵۴، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
۶۷. عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۱۳۷، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
۶۸. عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۴۶۱_۴۶۲، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
۶۹. عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۵۵۲، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
۷۰. عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۴۲۰، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
۷۱. عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۵۱۰_۵۱۳، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
۷۲. عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۶۲۹_۶۳۰، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
۷۳. عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۲۹۳، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
۷۴. عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۳۰۰، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
۷۵. عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۴۲۸، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
۷۶. عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۵۶۱_۵۶۲، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
۷۷. عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۱، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
۷۸. عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۲۹، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
۷۹. عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۵۹، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
۸۰. عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۱۸، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
۸۱. عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۵۹، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
۸۲. عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۲۵۷، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
۸۳. عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۳۱۸، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
۸۴. عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۳۲۲، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
۸۵. عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۳۷۵، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
۸۶. عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۵۱۴، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
۸۷. عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۶۱۳، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
۸۸. عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۱۱۹، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
۸۹. عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۱۲۱، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
۹۰. عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۱۹۰، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
۹۱. عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۲۱۲، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
۹۲. عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۲۲۲، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
۹۳. عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۲۳۱، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
۹۴. عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۲۳۵، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
۹۵. عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۲۸۱، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
۹۶. عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۲۹۶، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
۹۷. عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۴۵۹، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
۹۸. عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۴۱۵، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
۹۹. عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۴۷۶، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
۱۰۰. عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۵۶۸_۵۶۹، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
۱۰۱. عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۱۹۰، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
۱۰۲. عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۵۰۴، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
۱۰۳. عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۳۹، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
۱۰۴. عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۵۷۵، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
۱۰۵. عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۲۵۵، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
۱۰۶. عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۱۸، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
۱۰۷. عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۴۱۷_۴۱۸، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
۱۰۸. عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۲۹۴، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
۱۰۹. عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۱۱، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
۱۱۰. عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۳۷۵، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
۱۱۱. عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۲۴۰، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
۱۱۲. عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۳۷۵، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
۱۱۳. عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۴۲۰_۴۲۱، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
۱۱۴. عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۵۵۷، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
۱۱۵. عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۳۰۴_۳۱۷، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
۱۱۶. عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۹۴-۱۰۰، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
۱۱۷. عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۱۲۴_۱۳۲، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
۱۱۸. عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۱۱۱، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
۱۱۹. عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۱۳۳، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
۱۲۰. عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۴۲۵، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
۱۲۱. عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۴۷۵، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
۱۲۲. عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۴۷۵، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
۱۲۳. عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۱۴۷، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
۱۲۴. عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۱۰۷، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
۱۲۵. عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۲۸۰، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
۱۲۶. عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۲۹۶، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
۱۲۷. عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۲۱۲، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
۱۲۸. عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۲۰۹_۲۱۲، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
۱۲۹. عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۲۱۳_۲۳۱، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
۱۳۰. عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۲۱۲، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
۱۳۱. عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۲۳۱_۲۳۲، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
۱۳۲. عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۵۷۷، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
۱۳۳. عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۱۹۴_۲۰۲، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
۱۳۴. عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۳۴_۳۸، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
۱۳۵. عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۳۹۸_۴۰۰، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
۱۳۶. عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۱۸، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
۱۳۷. عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۳۹۵، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
۱۳۸. عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۱۹۰، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
۱۳۹. عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۱۴۳، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
۱۴۰. عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۱۹۷_۱۹۸، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
۱۴۱. عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۴۶_۴۷، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
۱۴۲. عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۶۱_۶۲، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
۱۴۳. عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۶۸_۶۹، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
۱۴۴. عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۸۹، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
۱۴۵. عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۱۴۵_۱۴۶، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
۱۴۶. عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۱۷۳، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
۱۴۷. عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۱۹۱_۱۹۲، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
۱۴۸. عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۲۱۷، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
۱۴۹. عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۲۲۸، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
۱۵۰. عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۲۳۰، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
۱۵۱. عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۲۴۲، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
۱۵۲. عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۵۴۱_۵۴۳، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
۱۵۳. عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۱۱۹_۱۲۰، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
۱۵۴. عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۱۳۰، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
۱۵۵. عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۱۸۳، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
۱۵۶. عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۲۰۵_۲۰۶، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
۱۵۷. عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۳۲۷، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
۱۵۸. عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۴۵۲، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
۱۵۹. عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۵۹۰، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
۱۶۰. عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۱۸۳، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
۱۶۱. عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۱۳۷، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
۱۶۲. عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۱۳۸، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
۱۶۳. عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۳۷۶، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
۱۶۴. عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۶۴۱، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
۱۶۵. عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۱۷۷، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
۱۶۶. عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۲۳۹، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
۱۶۷. علی بن بابویه، الفهرست، ج۱، ص۸۷، چاپ سید جلال‌الدین محدث ارموی، قم ۱۳۶۶ ش.
۱۶۸. آقا بزرگ طهرانی، الذریعه، ج۲۱، ص۳۲۲.
۱۶۹. عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۱۱۵، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
۱۷۰. عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۲۹۵، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
۱۷۱. عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۴۷۵، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
۱۷۲. عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۴۹۵، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
۱۷۳. عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۲۱۱، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
۱۷۴. عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۷، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
۱۷۵. عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۷، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
۱۷۶. عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۱_۲، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
۱۷۷. عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۶، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
۱۷۸. عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۲۲، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
۱۷۹. عبدالله افندی اصفهانی، ریاض العلماء وحیاض الفضلاء، ج۳، ص۷۳، قم۱۴۰۱.
۱۸۰. قاضی نورالله شوشتری، مجالس المؤمنین، ج۱، ص۴۸۳_۴۸۹، تهران۱۳۵۴ ش.
۱۸۱. محمدباقر مجلسی، بحار الانوار، ج۵۷، ص۲۲۸، بیروت۱۴۰۳.    
۱۸۲. محمدحسن نجفی، جواهر الکلام، ج۱۰، ص۴۰۹، چاپ عباس قوچانی، تهران۱۳۶۵ ش.    
۱۸۳. عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۲۴_۲۵، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.
۱۸۴. قاضی نورالله شوشتری، مجالس المؤمنین، ج۱، ص۴۸۴، تهران۱۳۵۴ ش.
۱۸۵. عبدالله افندی اصفهانی، ریاض العلماء وحیاض الفضلاء، ج۳، ص۷۳، قم۱۴۰۱.
۱۸۶. عبدالجلیل قزوینی رازی، نقض، ج۱، ص۲۷_۴۵، چاپ میر جلال‌الدین محدث، تهران ۱۳۵۸ ش.


منبع

[ویرایش]

برگرفته از مقاله «نقض»، شماره۸.    



جعبه ابزار