چوپانی در مدین (قرآن)

ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



چوپانی، شبانی و نگهبانی گله گوسفند و گاو است. و این شغل در زمان حضرت موسی علیه السلام در شهر مدین رواج داشت.


چوپانی در شهر مدین

[ویرایش]

دامداری و چوپانی، در شهر مدین رواج داشت.
ولما ورد ماء مدین وجد علیه امة من الناس یسقون ووجد من دونهم امراتین تذودان... قالتا لا نسقی حتی یصدر الرعاء... «و هنگامی که به (چاه) آب مدین رسید، گروهی از مردم را در آنجا دید که چهارپایان خود را سیراب می‌ کنند و در کنار آنان دو زن را دید که مراقب گوسفندان خویشند (و به چاه نزدیک نمی‌ شوند موسی) به آن دو گفت: «کار شما چیست؟ (چرا گوسفندان خود را آب نمی‌ دهید؟!)» گفتند: «ما آنها را آب نمی‌ دهیم تا چوپانها همگی خارج شوند و پدر ما پیر مرد کهنسالی است (و قادر بر این کارها نیست.)»

← معنای مفردات


کلمه "تذودان" تثنیه "تذود" است و آن مضارع است از ماده "ذود"، که به معنای حبس و منع است، و مراد از آن، این است که: آن دو زن گوسفندان خود را از اینکه به طرف آب بروند، و یا از اینکه با گوسفندان مردم مخلوط شوند، جلوگیری می‌ کردند، هم چنان که مراد از کلمه "یسقون" آب دادن به گوسفندان و چهارپایان است و کلمه "رعاء" به معنای چوپان است، که کارش چرانیدن گوسفندان می‌ باشد.

← موسی و دختران شعیب


هنگامی که موسی علیه‌السّلام در کنار چاه آب مدین قرار گرفت گروهی از مردم را در آنجا دید که چارپایان خود را از آب چاه سیراب می‌ کنند و در کنار آنها دو زن را دید که گوسفندان خود را مراقبت می‌ کنند اما به چاه نزدیک نمی‌ شوند.
وضع این دختران با عفت که در گوشه ‌ای ایستاده ‌اند و کسی به داد آنها نمی‌ رسد و یک مشت شبان گردن کلفت تنها در فکر گوسفندان خویشند، و نوبت به دیگری نمی‌ دهند، نظر موسی را جلب کرد، نزدیک آن دو آمد و گفت کار شما چیست؟! (قال ما خطبکما).
چرا پیش نمی‌ روید و گوسفندان را سیراب نمی‌ کنید.
برای موسی این تبعیض و ظلم و ستم، این بی عدالتی و عدم رعایت حق مظلومان که در پیشانی شهر مدین به چشم می‌ خورد قابل تحمل نبود، او مدافع مظلومان بود و به خاطر همین کار، به کاخ فرعون و نعمتهایش پشت پا زده و از وطن آواره گشته بود، او نمی‌ توانست راه و رسم خود را ترک گوید و در برابر بی عدالتیها سکوت کند.
دختران در پاسخ او گفتند: ما گوسفندان خود را سیراب نمی‌ کنیم تا چوپانان همگی حیوانات خود را آب دهند و خارج شوند و ما از باقیمانده آب استفاده می‌ کنیم (قالتا لا نسقی حتی یصدر الرعاء).
و برای اینکه این سؤال برای موسی علیه‌السّلام بی جواب نماند که چرا پدر این دختران عفیف آنها را به دنبال این کار بفرستد؟ افزودند: پدر ما پیر مرد مسنی است پیر مردی شکسته و سالخورده، (و ابونا شیخ کبیر).
نه خود او قادر است گوسفندان را آب دهد و نه برادری داریم که این مشکل را متحمل گردد، و برای اینکه سربار مردم نباشیم چاره ‌ای جز این نیست که این کار را ما انجام دهیم.

پانویس

[ویرایش]
 
۱. قصص/سوره۲۸، آیه۲۳.    
۲. ترجمه المیزان، علامه طباطبایی، ج۱۶، ص۳۳.    
۳. تفسیر نمونه، ناصر مکارم شیرازی، ج۱۶، ص۵۶.    


منبع

[ویرایش]

فرهنگ قرآن، مرکز فرهنگ و معارف قرآن، برگرفته از مقاله «چوپانی در مدین».    



جعبه ابزار