کورنلیس‌فان آرندونک

ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



آرِنْدونْک، کورنلیس‌فان (۱۸۸۱-۱۹۴۶م) اسلام‌شناس هلندی ، متخصص در تاریخ زیدیه و یکی از نویسندگان دایره‌المعارف اسلام است.


تحصیلات

[ویرایش]

آرندونک [[|تحصیلات]] دانشگاهی را در رشتۀ زبان عربی و تاریخ و معارف اسلامی در دانشگاه لیدن دنبال کرد. در ۱۹۱۹م با گذراندن پایان‌نامه‌ای با عنوان «آغاز امامت زیدیان در یمن »، به راهنمایی اسنوک هورگرونیه، به دریافت درجۀ دکتری در زبان و ادبیات سامی نایل آمد. وی فراهم آوردن مطالب پایان‌نامۀ خود مدتی را در لندن سپری کرد.

استادی زبان

[ویرایش]

پس از فراغت از تحصیل، عهده‌دار بخش نسخه‌های خطی و کتابهای شرقی کتابخانۀ دانشگاه لیدن گردید و سرانجام به استادی زبان و معارف عربی همین دانشگاه برگزیده بود.

آثار

[ویرایش]

آثار: آرندونک در همۀ عمر بیش از یک کتاب عمده ننوشت. آثار دیگر او شامل شماری مقاله در شرح پاره‌ای اصطلاحات اسلامی و گزارش زندگی تنی چند از نویسندگان و دانشمندان اسلامی است. نزدیک به همۀ این مقالات در چاپ اول دایره‌المعارف اسلام منتشر شده‌است.
آثار وی اینهاست:

← آغاز امامت زیدیه در یمن


۱. آغاز امامت زیدیه در یمن، لیدن، ۱۹۱۹، بررسی و تحلیلی تاریخی از پیدایش و گسترش فرقۀ دینی ـ سیاسی زیدیه (معتقدان به امامت زید بن علی ‌ بن حسین‌ بن علی‌ بن ابی‌طالب) در یمن. این کتاب را می‌توان بزرگ‌ترین و گسترده‌ترین کار آرندونک دانست که در نگارش آن از تنها نسخۀ خطی سیره‌الهادی تألیف علی‌ بن محمد بن عبیداللّه عباسی علوی (د ۲۸۵ق/۸۹۸م) که آن زمان در موزۀ بریتانیا بوده، بهرۀ فراوان جسته‌است. این کار آرندونک همواره برای علاقه‌مندان به پژوهش در تاریخ عرب و آیین اسلام منبع سودمندی بوده‌است. ارزش آن به اندازه‌ای بود که در‌ همان سال نگارش جزو سلسله انتشارات دخویه چاپ و منتشر گردید. ژاک‌ریکمن کتاب آرندونک را از زبان هلندی به فرانسوی برگردانید که در ۱۹۶۰م به همت‌ همان بنیاد دخویه منتشر شد.

← آیین آشنایی با جادو


۲. «آیین آشنایی با جادو در عربستان جنوبی»، «بزرگداشت نامۀ براون»،۱۹۲۲.

← ابن‌حجر هیتمی


۳. «ابن‌حجر هیتمی»، دایره‌المعارف اسلام، شرح حال ابوالعباس احمد بن محمد بن محمد بن علی‌ بن حجر شهاب‌الدّین هیتمی سعدی، عالم بلندآوازۀ مصری و فقیه پراثر شافعی (د ۹۷۴ق/۱۵۶۷م) و نویسندۀ تفسیر معروفی به نام تحفه‌المحتاج لشرح‌المنهاج است.

← ابن حزم


۴. «ابن حزم»، دایره‌المعارف اسلام، در معرفی ابومحمد علی‌ بن احمد بن سعید، فقیه و شاعر معروف عرب اندلسی‌نژاد (د ۴۵۶ق/۱۰۶۴م) نویسندۀ طوق‌الحمامه والفِصَل است.

← ابن‌حوقل


۵. «ابن‌حوقل»، دایره‌المعارف اسلام، شرح کوتاهی از زندگی و کارهای ابوالقاسم‌ بن علی نصیبی، جغرافی‌دان عرب نیمۀ دوم سدۀ ۴ق/۱۰م و نویسندۀ المسالک والممالک یا صوره‌الارض است.

← ابن خالویه


۶. «ابن خالویه، بررسی احوال ابوعبداللّه حسین‌ بن احمد بن حمدان همدانی ، نحوی و لغوی مشهور (د ۳۷۰ق/۹۸۰م) نویسندۀ کتاب لَیْسَ و شرح مقصوره ابن‌دُرید است.

← ابن خردادبه


۷. «ابن خردادبه»، دایره‌المعارف اسلام، شرح احوال ابوالقاسم عبیداللّه‌ بن عبداللّه، جغرافی‌دان ایرانی‌نژاد سدۀ ۳ق/۹م، نویسندۀ المسالک والممالک است.

← ابن‌دُمَیْنَه


۸. «ابن‌دُمَیْنَه»، دایره‌المعارف اسلام، زندگی‌نامۀ کوتاهی از عبداللّه‌ بن عبیداللّه‌ بن احمد ابوالسّری (د. ح. ۱۲۹ق/۷۴۷م)، از شعرای اواخر عهد اموی و اوایل خلافت عباسیان است.

← ابن‌دَیْبَع


۹. «ابن‌دَیْبَع»، دایره‌المعارف اسلام، معرفی ابوعبداللّه عبدالرحمان‌ بن علی وجیه‌الدین شیبانی زَبیدی، عالم دینی و مورخ یمنی (د ۹۴۴ق/۱۵۳۷م) صاحب بُغْیَه‌المستفید فی اخبار مدینه زبید، در تاریخ یمن، و اثاری دیگر است.

← ابن رُسته


۱۰. «ابن رُسته»، دایره‌المعارف اسلام، شرح حال و آثار ابوعلی احمد بن عمر ، عالم ایرانی‌نژاد عرب در نیمۀ دوم سدۀ ۳ق/۹-۱۰م، نویسندۀ الاعلاق النفیسه، در تاریخ و جغرافیا و پاره‌ای موضوعات دیگر است.

← حاتم‌طائی


۱۱. «حاتم‌طائی» دایره‌المعارف اسلام، گزارش احوال ابوسفّانه حاتم‌بن عبداللّه‌بن سعدطائی، شاعر عرب در سدۀ اول پیش از هجرت / نیمۀ دوم سدۀ ۶م، ضرب‌المثل در گشاده‌دستی و میهمان‌نوازی است.

← مقالات


۱۲. مقالات «اخلاص»، «شریف»، «فتوّت»، «قصاص» و «کنیسه»، دایره‌المعارف اسلام (مقالۀ «اخلاص» تنها در چاپ اول آمده‌است).

فهرست منابع

[ویرایش]

(۱) دائره‌المعارف الاسلامیه؛ عقیقی، نجیب، المستشرقون، ۲/۶۷۱-۶۷۲.

منبع

[ویرایش]

دانشنامه جهان اسلام، بنیاد دائرة المعارف اسلامی، برگرفته از مقاله «کورنلیس‌فان آرندونک»، شماره۱۷۴.    



جعبه ابزار