• خواندن
  • نمایش تاریخچه
  • ویرایش
 

امّی (مفردات‌نهج‌البلاغه)

ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



امّی یکی از مفردات نهج البلاغه، به معنای درس نخوانده و کسی که نوشتن بلد نیست می‌باشد که در بیان حضرت علی (علیه‌السلام) در خصوص شخصیت رسول خدا (صلی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلّم) و حبّ و بغض خویش بکار رفته است.



اُمّی به معنای فردی که درس نخوانده و نوشتن بلد نیست می‌باشد. به‌همین جهت راغب در کتاب مفردات می‌گوید: امّی کسی است که خواندن و نوشتن بلد نیست و از قطرب نقل کرده که «امیّه» به معنی جهالت است و «امی» از آن معنی است.
• در المیزان فرموده: «امّی» به مادر خویش منسوب است. زیرا مهربانی مادر مانع شده که فرزندش را به دست معلّم بسپارد و در نزد خودش نگاه داشته است.


این کلمه فقط سه بار در «نهج البلاغه» آمده است و هر سه درباره رسول خدا (صلی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلّم) چنان‌که فرموده: «انّ الذی انبّئکم به عن النّبی الامّی (صلی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلّم).»
در موردی دیگر فرموده‌اند: «و انعم الفکر فیما جاءک علی لسان النبی الّامی (صلی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلّم).» درباره حبّ و بغض خویش فرموده: «لو ضربت خیشوم المؤمن بسیفی هذا علی ان یبغضی ما ابغضنی ... و ذلک انّه قضی فانقضی علی لسان النبّی الامّی (صلی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلّم) انه قال یا علی لا یبغضک مؤمن و لا یحبک منافق.»


۱. راغب اصفهانی، أبو القاسم حسین بن محمد، المفردات فی غریب القرآن، ص۸۷، دمشق و بیروت، دار القلم، الدار الشامیة، چ اول، ۱۴۱.    
۲. صبحی صالح، نهج البلاغه، ص۱۴۷، خطبه۱۰۱.    
۳. صبحی صالح، نهج البلاغه، ص۲۱۴، خطبه۱۵۳.    
۴. صبحی صالح، نهج البلاغه، ص۴۷۷، حکمت۴۵.    



قرشی بنابی، علی‌اکبر، مفردات نهج البلاغه، برگرفته از مقاله «ام»، ص۷۶.    






جعبه ابزار