انواع بیطرفی (فقه سیاسی)
ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف
انواع بیطرفی بیطرفی در روابط بینالملل به عنوان یک خطمشی مشروع، به اشکال گوناگونی مانند بیطرفی دائمی یا موقت، مشروط یا مطلق، مسلح یا غیرمسلح و سیاسی یا نظامی تقسیم میشود.
از نظر حقوقی، بیطرفی میتواند به صورت قراردادی میان دولتها یا به شکل عرفی و بدون انعقاد معاهده تحقق یابد.
بیطرفی قراردادی تعهدی الزامآور است که گاه تنها میان طرفین قرارداد و گاه با تأیید و تضمین
دولتهای دیگر برقرار میشود.
با قبول اصل
اعتزال و بىطرفى به عنوان يک خطمشى مشروع در روابط بينالملل مىتوان انواع مختلف آن را به صورتهاى زير بررسى كرد:
۱. بىطرفى در مورد چند كشور و بىطرفى نسبت به همه موارد تخاصم؛
۲. بىطرفى دائمى و بىطرفى موقت؛
۳. بىطرفى مشروط و بىطرفى
مطلق؛
۴. بىطرفى مسلح و بىطرفى غيرمسلح؛
۵. بىطرفى سياسى و بىطرفى نظامى.
مهمترين تقسيمبندى بىطرفى به لحاظ قراردادى بودن آن است كه بر اساس آن مىتوان وضعيت سياسى و حقوقى اقسام ذكر شده را تبيين كرد.
بىطرفى قراردادى، نوعى
عقد لازم است كه طبق آن طرفين به مسئوليتهاى ناشى از بىطرفى متعهد مىشوند.
بىطرفى قراردادى نيز به نوبه خود به دو دسته تقسيم مىشود:
۱. قرارداد بىطرفى كه فقط مورد توافق و
امضاء طرفين و يا اطراف قرارداد بوده است؛
۲. قرارداد بىطرفى كه دولتهاى ديگر نيز آن را مورد تأييد و تضمين قرار دادهاند.
بىطرفى عادى و يا عرفى نوعى اعتزال عملى است كه بدون آنكه عهدنامهاى تنظيم شود به طور عادى توسط طرفين و يا اطراف بىطرف به مورد اجرا گذارده مىشود.
•
عمید زنجانی، عباسعلی، فقه سیاسی، ج۳، ص۳۱۰-۳۱۱.
