اولویت جغرافیایی در جهاد (فقه سیاسی)
ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف
اولویت جغرافیایی در جهاد صاحب جواهر معتقد است که
جهاد باید از کفار هممرز و نزدیک مسلمانان شروع شود.
ملاک کار میتواند شدت و ضعف خطر باشد.
ملاکهای موازنه قوا:
•
تربّص: مراقبت در تعادل نیروهای مسلمین و کفار؛
•
ترصّد: به دنبال فرصتگشتن.
نظرات فقها درباره تعداد نیروها:
• بهترین سریهها با ۴۰۰ نفر؛
• بهترین لشگرها ۴,۰۰۰ نفر؛
• لشگری با ۱۰,۰۰۰ نفر شکست نمیخورد.
موازنه قدرت: دو پایه اساسی دارد:
• کمیت و کیفیت نیروها؛
• تجهیزات.
صاحب جواهر معتقد است كه جهاد را بايد از كفار هم مرز و نزديک مسلمانان شروع كرد، ولى در مورد اين مطلب مناقشه شده است.
امّا در مجموع بحثها شايد بتوان ملاک كار را شدت و ضعف خطر، قرارداد.
صاحب جواهر به تربّص اشاره كرده است، تربّص يعنى مراقبت در تعادل نيروهاى مسلمين و كفار به نوعى كه توازن بههم نخورد.
هنگامى كه تجهيزات و نيروى دشمن زياد باشد، مسلمانها بايد با موازنه قوا جهاد را شروع كنند، اگر موازنه قوا به نفع كفار باشد.
بر مسلمانان واجب است تا صبر كنند و موازنه قوا حاصل شود.
نكته ديگر در اين قضيه «
ترصّد» است.
ترصّد اخصّ از تربّص مىباشد، ترصّد به دنبال فرصتگشتن است، امّا تربّص صرفاً به دنبال كسب قدرت بودن است.
روايتى از
امام صادق (علیهالسلام) نقل شده كه فرمود:
«بهترين دوستان چهار دسته هستند، بهترين سريهها با چهارصدنفر است و بهترين لشگرها چهارهزار نفر است.»
روایت ديگر از
امام باقر (علیهالسلام) است كه از پيامبر نقل فرمود:
«لشگرى كه تعدا آن دههزار نفر باشد، هيچگاه به خاطر كمى عدد شكست نمىخورد.»
البته بايد توجه داشت كه موازنه قدرت دو پايه اساسى دارد:
•يكى از آن دو در كميت و كيفيت نيروها؛
•دومى بر پايه تجهيزات است.
در رابطه با سقف و تعداد نيروها چنانكه صاحب جواهر اشاره كرده است بايد گفت در شرايط متفاوت اين مقدار تغييرپذير است.
•
عمید زنجانی، عباسعلی، فقه سیاسی، ج۵، ص۲۴۶.
