• خواندن
  • نمایش تاریخچه
  • ویرایش
 

بیاض (مفردات‌نهج‌البلاغه)

ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



بَیاض (به فتح باء)، بیض یا ابیض از مفردات نهج البلاغه، به معنای سفید و سفیدی، می‌باشد که حضرت علی (علیه‌السلام) در خصوص یادآوری جملات رسول الله (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌و‌سلّم) نسبت به طلحه و زبیر، و... از این واژه استفاده نموده است.



بَیاض (به فتح باء)، بیض یا ابیض به معنای سفید و سفیدی، آمده است. جمع این واژه، بیض (به کسر باء) می‌باشد.
«بیضه»: به معنای تخم مرغ است که جمع آن بیض (به فتح باء) می‌باشد.


امام (صلوات‌الله‌علیه) در بصره انس بن مالک را پیش طلحه و زبیر فرستاد و فرمود: بعضی از آن‌چه از رسول خدا (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌و‌سلّم) درباره آن‌ها شنیده‌ای (که فرموده در آینده با علی جنگ خواهید کرد و ناحق خواهید بود) به آن دو نفر بگو، انس رفت و چیزی نگفت و برگشت و به آن حضرت (علیه‌السلام) گفت: آن‌چه از رسول خدا شنیده‌ام فراموش کرده‌ام، امام (علیه‌السلام) که می‌دانست او دروغ می‌گوید دلش آتش گرفت و فرمود: «ان کنت کاذبا فضربک الله بها بیضاء لامعة لا تواریها العمامة؛ اگر دروغ می‌گویی خدا به علت آن دروغ (کذبة) سفیدی آشکاری (برص) بر تو وارد کند که عمامه آن‌را نپوشاند.»
«بیضاء»: به معنای برص است، چنان‌که سید رضی فرموده: انس بن مالک بعد از آن نفرین، برص گرفت و در پیشانیش، که مخفی کردن آن مقدور نبود؛ این بیماری آشکار بود. چون از وی، علت آن‌را جویا شدند! می‌گفت: دعای آن بنده صالح مرا گرفت.
همچنین امام (علیه‌السلام) در مقام نصیحت فرموده است: «و لا تکونوا کجفاة الجاهلیّة لا فی الدین یتفقّهون و لا عن الله یعقلون کقیض بیض فی اداح یکون کسرها وزرا و یخرج حضانها شرا.»


این واژه با هر دو معنی (سفیدی – تخم مرغ) هشت ‌بار در «نهج البلاغه» آمده است.


۱. صبحی صالح، نهج البلاغه، ص۵۳۰، حکمت۳۱۱.    
۲. ر.ک:أمینی، الغدیر، ج۱ ص۱۹۳ - ۱۹۵.    
۳. صبحی صالح، نهج البلاغه، ص۲۴۰، خطبه۱۶۶.    
۴. صبحی صالح، نهج البلاغه، ص۲۳۸، خطبه۱۶۵.    
۵. صبحی صالح، نهج البلاغه، ص۱۳۰، خطبه۹۱.    



قرشی بنابی، علی‌اکبر، مفردات نهج البلاغه، برگرفته از مقاله «بیداء»، ص۱۶۴-۱۶۳.    






جعبه ابزار