• خواندن
  • نمایش تاریخچه
  • ویرایش
 

جحر

ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



جَحر (بر وزن عقل) یکی از مفردات نهج البلاغه، به معنای غار عمیق و (بر وزن قفل) به معنای لانه و سوراخی است که حشرات و درندگان برای خود می‌سازند و حضرت علی (علیه‌السلام) در خصوص ویژگی لانه مورچه و سرزنش و توبیخ یاران خویش از این واژه استفاده نموده است.



جَحر (بر وزن عقل) به معنای غار عمیق و (بر وزن قفل) به معنای لانه و سوراخی است که حشرات و درندگان برای خود می‌سازند، آمده است.
واژه «انجحار» نیز به معنای رفتن در سوراخ آمده است.


امام (صلوات‌الله‌علیه) در رابطه با مورچه فرموده است: «انظروا الی النّملة ... کیف دبّت ‌علی ارضها و صبّت علی رزقها تنقل الحبّة الی جحرها...»
منظور از «جحر» لانه مورچه است.
امام (علیه‌السلام) در توبیخ یاران خود فرموده است: «کلّما اطلّ علیکم منسر من مناسر اهل الشام اغلق کلّ رجل منکم بابه و انجحر انجمار الضبّة فی جحرها و الضبع فی وجارها؛ هر وقت پیشقراولی از پیشقراولان اهل شام بر شما روی آورد و هر یک از شما در خانه‌اش را بسته و به لانه خویش می‌خزد مانند خزیدن سوسمار به لانه‌اش و کفتار به کنامش.»


این واژه سه بار در «نهج البلاغه» آمده است.


۱. صبحی صالح، نهج البلاغه، ص۲۷۰، خطبه۱۸۵.    
۲. صبحی صالح، نهج البلاغه، ص۹۹، خطبه۶۹.    



قرشی بنابی، علی‌اکبر، مفردات نهج البلاغه، برگرفته از مقاله «جحر»، ص۲۰۳-۲۰۲.    






جعبه ابزار