رکود و عدم پویایی تولید (فقه سیاسی)
ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف
رکود و عدم پویایی تولید در دهه نخست پس از
انقلاب اسلامی ایران، اقتصاد ایران با رشد منفی تولید و رکود گسترده مواجه بود.
وضعیتی که با وجود درآمدهای کلان نفتی، به تداوم عقبماندگی انجامید.
رکود تولید موجب افزایش بیکاری و بالا رفتن «
بار تکفل» شد؛ به گونهای که هر فرد شاغل ناچار به تأمین هزینه چند نفر بیکار گردید.
این روند، از منظر اقتصادی و اجتماعی، به گسترش
فقر و انحراف سرمایهها به فعالیتهای غیرمولد انجامید.
در آموزههای اسلامی، تحمیل بار معیشت بر دیگران نکوهش شده و کاهش بیکاری از طریق رونق تولید راهکاری اساسی برای سبککردن بار تکفل دانسته میشود.
در دهه اول
انقلاب، توليد در كشور رقم منفى را نشان مىداد و توليد از سال (۱۳۴۷ هـ.ش) به طور معكوس فعال بوده است و بنابر آمارى كه در سال (۱۳۶۷ هـ.ش) ارائه شده.
در ازاى دويست و پنجاه ميليارد دلار درآمد نفتى بين شانزده تا بيست درصد عقبماندگى ديده مىشود.
ركود و عدم پويايى توليد خود عامل بروز فرايندهاى منفى اقتصادى است كه از آن جمله مىتوان به
«بار تكفل» اشاره نمود.
در كشورهاى پيشرفته بار تكفل (يعنى هر فرد شاغل بار هزينه چند نفر از بيكاران را بردوش مىكشد) معمولاً رقمى معادل ۲۲ است.
در حالى كه بر اثر ركود، بيكارى در جامعه به حدى مىرسد كه اگر دو پنجم جامعه بيكار باشند هر يک نفر شاغل بايد بار تكفل شش نفر را به دوش بكشد.
اگر توصيههاى
اسلام را در سبک كردن بار تكفل توجه نماييم مىتوانيم چنين نتيجه بگيريم كه هر نوع عامل بالا رفتن بار تكفل يک عامل منفى از ديدگاه اسلام به شمار مىآيد.
در اصطلاح نصوص اسلامى كلمه «
كلّ» با فتحه كاف و تشديد لام براى بيان بار تكفل به كار رفته است:
«
ملعون من ألقى كله على النّاس» از
رحمت خدا بدور و ملعون است كسى كه بار تكفل خود را به دوش ديگران بياندازد.
تلاش در سبک كردن بار تكفل به معنى كاهش دادن به بيكارى و كاهش بيكارى به معنى سرعت بخشيدن و توسعه توليد و مبارزه با ركود مىباشد.
ركود توليد معمولاً ركود سرمايه و به كارگيرى سرمايههاى سرگردان در بيراهههاى مشاغل كاذب و احياناً ممنوع و مفسدهانگيز مىگردد.
به هر حال به طور مستقيم و غيرمستقيم افزايش كمى و كيفى
فقر را به دنبال دارد.
•
عمید زنجانی، عباسعلی، فقه سیاسی، ج۴، ص۲۴۶-۲۴۷.
