• خواندن
  • نمایش تاریخچه
  • ویرایش
 

سطح

ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



مرز بیرونى یا برجسته‏ترین مرز هر جسم را سطح گویند. از آن در بابهاى طهارت و صلات سخن گفته‏اند.





۱.۱ - بالا آوردن قبر میت


مستحب است قبر به اندازه چهار انگشت باز تا یک وجب از سطح زمین بالا آورده شود و افزون بر آن مکروه است، مگر آنکه قبر بر اثر ناهموارى سطح زمین همچون شیب دار بودن، به بالا آوردن بیشتر نیاز داشته باشد، مانند اینکه در قسمت بالاى زمین، قبر به اندازه یک وجب و در قسمت پایین، بیش از یک وجب بالا آورده شود تا با قسمت بالا هم سطح گردد. البته اگر در قسمت پایینى زمین به همان یک وجب بلندى اکتفا شود، به استحباب عمل شده است.
[۲] روض الجنان ج۲، ص۸۴۵.


۱.۲ - آب کر


آب کر با ملاقات نجاست، نجس نمى شود، مگر آنکه رنگ، بو یا مزه آن بر اثر نجاست تغییر کند؛ بر خلاف آب قلیل که بنابر قول مشهور با ملاقات نجاست، نجس مى‏شود.

۱.۲.۱ - سطوح آبهای متصل به هم


در حکم یاد شده تفاوتى نیست میان اینکه آب کرّ یا قلیل در یک جا فراهم آمده باشد، مانند حوض، یا در چند جا و با اتصال به هم از راه جوی. در فرض دوم آیا عدم انفعال آب کر یا انفعال آب قلیل، مشروط به همسانى همه سطحها است یا نه؟ در صورت همسانى سطوح- مانند دو حوض هم سطح متصل به هم- در عدم انفعال با ملاقات نجس در صورت کرّ بودن مجموع آن، و انفعال در صورت قلیل بودن مجموع آن شکى نیست. همچنین اگر اختلاف سطوح به گونه شیب نزدیک به همسانى باشد. انفعال آب موجود و متصل در حوضها و ظروف با ملاقات نجس، هرچند مجموع به اندازه کر باشد،
به برخى قدما نسبت داده شده است. در فرض فاحش بودن اختلاف سطوح، به اندازه‏اى که در عرف همسان تلقى نشوند، با رسیدن مجموع به مقدار کر، آیا آب سطح بالا به آب سطح پایین و بر عکس، تقویت مى‏شود و در نتیجه با ملاقات یکى از دو سطح با نجاست، انفعال پیدا نمى‏شود، یا پایین به بالا تقویت مى‏شود و در نتیجه با ملاقات سطح پایین با نجاست، انفعال حاصل نمى‏گردد، یا مطلقا تقویتى صورت نمى‏گیرد و ملاقات هر یک از دو سطح بالا و پایین موجب انفعال و نجاست آب مى‏گردد؟ مسئله اختلافى است.
در صورتى که مجموع آبها به اندازه کرّ نباشند، بر اثر ملاقات آب یکى از دو سطح با نجاست، آب نجس مى‏شود. البته اگر آب از بالا به پایین جریان داشته باشد، با ملاقات بخش پایینى آب با نجاست، بخش بالایى قطعا نجس نمى‏شود؛ هرچند مجموع آب به اندازه کر نباشد.
[۴] مصباح الهدى‏ ج۱، ص۹۴-۱۰۰.
[۵] فقه الشیعة ج۱، ص۱۶۵-۱۶۶.


۱.۳ - تطهیر آب نجس با آب کر


در تطهیر آب نجس با آب کر، باید سطح دو آب، یا همسان باشند و یا سطح آب کر بالاتر از سطح آب نجس باشد. بنابر این، چنانچه سطح آب کرّ پایین‏تر باشد و آب نجس از بالا بر آن ریخته شود، بخش بالایى آب نجس به صرف اتصال پایین آن به کرّ پاک نمى‏شود.
[۸] فقه الشیعة ج۲، ص۵۶.





۲.۱ - سطح ملاقی با پیشانی محل سجده


در محل سجده، پاک بودن سطح آن که با پیشانی تلاقى پیدا مى‏کند، کفایت مى‏نماید؛ هرچند لایه زیرین و داخلى آن نجس باشد.
[۹] العروة الوثقى‏ ج۱، ص۱۷۱-۱۷۲.



 
۱. الروضة البهیة ج۱، ص۴۴۰.    
۲. روض الجنان ج۲، ص۸۴۵.
۳. العروة الوثقی‌ ج۱، ص۷۸.    
۴. مصباح الهدى‏ ج۱، ص۹۴-۱۰۰.
۵. فقه الشیعة ج۱، ص۱۶۵-۱۶۶.
۶. جواهر الکلام ج۱، ص۱۳۶.    
۷. العروة الوثقی‌ ج۱، ص۹۵.    
۸. فقه الشیعة ج۲، ص۵۶.
۹. العروة الوثقى‏ ج۱، ص۱۷۱-۱۷۲.




فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت، ج۴، ص۴۵۰-۴۵۱.    




جعبه ابزار