شرایط قرارداد امان (فقه سیاسی)
ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف
شرایط قرارداد امان قرارداد امان در
فقه اسلامی تعهدی برای تأمین
امنیت غیرمسلمانان است که
مشروعیت آن به شرط نداشتن زیان برای
اسلام و
مسلمانان پذیرفته میشود.
این قرارداد میتواند به صورت کتبی، شفاهی یا با اشاره منعقد شود و برخی فقها مدت آن را حداکثر یک سال دانستهاند.
درباره اختیار افراد عادی مسلمان در اعطای امان و دامنه اعتبار آن میان مذاهب فقهی اختلاف نظر وجود دارد.
در مشروعيت قرارداد امان همين مقدار كافى است كه ضرر به اسلام و مسلمين نداشته باشد، ولى مصلحت داشتن براى اسلام و يا مسلمين در آن شرط نيست.
ولى بسيارى از فقها مدت امان را تا يک سال دانستهاند.
قرارداد امان را مىتوان به صورت كتبى، شفاهى و حتى با اشاره منعقد كرد.
برخى از فقها مشروعيت امان از طرف آحاد مسلمين را موكول به نظر امام دانستهاند ۴ و برخى نيز در صورتى كه امام مسلمين آنها را از دادن امان نهى نمود، امان آحاد مسلمين را منوط به اجازه امام نمودهاند.
[۳] بعضى ديگر در اين صورت امان آحاد مسلمين را باطل دانستهاند.
[۴]
فقهاى
شیعه و
حنبلی و
شافعی امان آحاد مسلمين را در مورد اهالى يک شهر و يا كشور نافذ نمىدانند، ولى به عقيده فقهاى حنفى اين نوع قرارداد هم از مشروعيت برخوردار است.
[۵] علیش، محمد، منح الجليل، ج۱، ص۷۲۹.
و جواهر الكلام، ج ۲۱، ص ۹۴. صاحب جواهر، محمدحسن بن باقر،
[۶] شرح زرقانى بر موطا مالك، ج ۳، ص ۱۲۲. زرقانی، محمد بن عبد الباقی،
[۷] شرح الازهار، تأليف ابن مفتاح از فقهاى زيديه، ج ۴، ص ۵۵۹. ابن مفتاح، عبدالله بن ابوالقاسم،
•
عمید زنجانی، عباسعلی، فقه سیاسی، ج۳، ص۲۸۵.