• خواندن
  • نمایش تاریخچه
  • ویرایش
 

فال (مفردات‌نهج‌البلاغه)

ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف





فال از واژگان نهج البلاغه به معنای ضدّ شومى و تبرک جستن به نیکویی است. به عنوان مثال، فردی هنگام آغاز کاری نیکوکار را میبیند و از این رو به فال نیک میگیرد و امید به خیر و برکت در آن کار دارد. این معنا در مقابل تطیّر و فال بد زدن قرار دارد و فقط یک بار در نهج البلاغه به کار رفته است.



فال به معنای ضد شومی است. به عنوان مثال، فردی بیمار است و از شخص دیگری میشنود که میگوید "ای سالم!" یا در حال طلب چیزی باشد و از دیگری میشنود که میگوید "ای واجد!" و در نتیجه از این سخنان، فال نیک میگیرد و به خیر و برکت در آن کار یا خواسته امیدوار میشود.


در حكمت ۴۰۰ نهج البلاغه، حضرت علی (ع) میفرمایند: «العين حقّ و الرقّى حق و السحر حق و الفال حقّ...» . «چشم زخم حق است و توسّل به نيروهاى غير طبيعى حق است، سحر حق است فال نيك حق است.»
این جمله به معنای حقیقت داشتن و واقعیت داشتن این امور است؛ از این جمله میتوان برداشت کرد که فال نیک اثر دارد و در پیشامدها اثر میگذارد. در روایات آمده است که رسول خدا (صلی‌الله‌علیه‌وآله) تفأل میکردند و تطیّر نمیکردند به عنوان مثال، زمانی که سهیل بن عمرو از طرف مشرکین در حدیبیه به نزد پیامبر (ص) آمد، حضرت از آمدن او تفأل نیک گرفتند و فرمودند: «قد سهّل الله عليكم امركم». . (شرح‌های خطبه: )


از این ماده .... مورد در «نهج» آمده است.


۱. قرشی بنایی، علی‌اکبر، مفردات نهج البلاغه، ج۲، ص۷۹۹.    
۲. النجم طریحی، فخر‌الدین، مجمع البحرین، ت-الحسینی، ج۵، ص۴۳۹.    
۳. سید رضی، محمد، نهج البلاغة، ت الحسون، ص۸۷۶، حکمت ۳۹۰.    
۴. عبده، محمد، نهج البلاغة، ط مطبعة، ج۳، ص۲۴۹، حکمت ۴۰۰.    
۵. صالح، صبحی، نهج البلاغه، ص۵۴۶، حکمت۴۰۰.    
۶. شرح مکارم شیرازی، ناصر، نهج البلاغه با ترجمه فارسی روان، ص۸۳۷، حکمت ۴۰۰.    
۷. بحرانی، ابن میثم، ترجمه شرح نهج البلاغه، ج۲، ص۴۶۷.    
۸. محمد باقر مجلسی‌، بحار الانوار، ج۹۵، ص۲، بیروت‌، ۱۴۰۳ق‌.    
۹. محمد باقر مجلسی‌، بحار الانوار، ج۲۰، ص۳۳۳، بیروت‌، ۱۴۰۳ق‌.    
۱۰. ابن میثم، ترجمه شرح نهج البلاغه، ج، ص.    
۱۱. مکارم شیرازی، ناصر، پیام امام امیرالمومنین، ج، ص.    
۱۲. خویی، حبیب‌الله، منهاج البراعة فی شرح نهج البلاغه، ج، ص.    
۱۳. ابی‌الحدید، عبدالحمید، شرح نهج البلاغه، ج، ص.    
۱۴. رضی، محمد، نهج البلاغة، ت الحسون، ص۵۳۶، خطبه.    
۱۵. رضی، محمد، نهج البلاغة، ت الحسون، ص، خطبه.    



قرشی بنایی، علی‌اکبر، مفردات نهج البلاغه، برگرفته از مقاله «فال»، ج۲، ص۷۹۹.    






جعبه ابزار