مفهوم معقول شناسایی (فقه سیاسی)
ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف
مفهوم معقول شناسایی در
حقوق بینالملل، عمل شناسایی
دولت میتواند بر پایه احراز عناصر موجودیت و
مشروعیت دولت جدید صورت گیرد.
در این حالت، شناسایی صرفاً بیان موضع دولت شناساییکننده است و آثار آن به برقراری روابط سیاسی و تبادل امتیازات دوجانبه محدود میشود.
این عمل به خودیخود برای دولت جدید در برابر سایر دولتها
حق یا تعهدی ایجاد نمیکند و دلیل عضویت آن در
جامعه بینالمللی محسوب نمیشود.
در برخی موارد نیز دولتها بدون احراز کامل مشروعیت، موجودیت یک پدیده سیاسی را به طور عملی مفروض میگیرند.
این رویکرد حتی درباره دولتهای مورد مناقشه نیز به کار میرود، زیرا تعاملات بینالمللی از جمله
جنگ مستلزم فرض وجود طرف مقابل است.
عمل شناسایى را به دو صورت زير مىتوان تصور كرد:
دولت قديمى به دليل اينكه دولت جديد عناصر تشكيل دهنده موجوديت و مشروعيت جامعه جديد سياسى را دارا مىباشد، نظر خود را اعلام مىدارد و اين نوع شناسایى از اراده آزاد دولت قديمى و حق موجوديت و مشروعيت دولت جديد ناشى مىگردد.
اثر حقوقى اين نوع شناسایى، برقرارى روابط سياسى و همكارى و اعطاى امتيازات و يا مبادله مزايا بين آن دو دولت مىباشد.
ولى عمل شناسایى در رابطه با دولت جديد و دولتهاى ديگر قديمى نمىتواند حقى را اثبات و يا حقى را نفى نمايد و همچنين مسئوليتى را ايجاب نمايد. (از اين رو عضويت دولت جديد در جامعه بينالمللى نمىتواند اثر حقوقى عمل شناسایى باشد، چنانكه عضويت در
سازمان ملل متحد نيز نمىتواند دليل شناسایى آن عضو توسط همه اعضاى سازمان ملل متحد باشد: مانند
اسرائیل.)
در مواردى كه دولتهاى قديمى شخصيت و مشروعيت دولت جديد را به لحاظ حقوقى يا سياسى، به طور كامل احراز نكردهاند، آنچه كه در روابط بينالمللى در چنين حالتى معقول مىباشد، مفروضالوجود گرفتن پديده سياسى است كه خود را به عنوان دولت جديد مطرح كرده است.
اين نوع شناسایى در كليه موارد حتى در مورد دولتهاى نامشروع و غاصب نيز قابل صدق، مىباشد، زيرا در شرايط جنگ نيز بدون مفروضالوجود گرفتن دولتى امكان اعلان جنگ و يا ادامه آن و حتى محكوم كردن در مورد دولتى كه اصل موجوديت آن نفى مىشود، قابل تصور نيست.
•
عمید زنجانی، عباسعلی، فقه سیاسی، ج۳، ص۳۵۴-۳۵۵.