• خواندن
  • نمایش تاریخچه
  • ویرایش
 

ابن افطس

ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



منبع: ابن افطس


ابن افطس (م ۴۶۰ ه) اصالتاً از بربر مکناسه و پرورش‌یافته در اندلس، یکی از ملوک ادبیات‌دوست اندلس بود.
وی در ادبیات، به‌ ویژه نحو، شعر، و اخبار نادر بی‌نظیر شمرده می‌شد.
او که بر بطلیوس حکمرانی داشت، با شجاعت در برابر رومیان جنگید و با دیگر حکام اندلس همچون ابن ذوالنون و معتضد بن عباد نزاع کرد.
ایشان اهل علم و عدالت بود، مدرسه‌ای برای مباحثات علمی تأسیس کرد، و کتابخانه‌ای بزرگ گرد آورد.
از آثار او المظفر در پنجاه مجلد و تفسیر قرآن نام برده شده است.
وی در سال ۴۶۰ه درگذشت.



ابوبکر محمد بن عبداللّه بن مسلمه مظفر با تجیبی معروف به ابن افطس اصل وی از بربر مکناسه ـ شهری در مغرب ـ بود. در اندلس رشد نمود و به آداب و رسوم آنجا متخلق شد.
او از جمله حاکمانی بود که دستی در ادبیات داشته و در زمان خود بی‌نظیر بود.
او حریص بر آموختن ادبیات به ویژه نحو، شعر و اخبار نادر بود.
از ملوک اندلس از حیث ادبیات کسی به پای او نمی‌رسید. وی دوستدار اهل علم بود و کتاب‌های بسیاری در کتابخانه خود جمع‌آوری کرده بود.



تجیبی پادشاه مرز شمالی اندلس بود و بر بطلیوس حکمرانی می‌کرد. او فردی شجاع و صاحب رأی بود و در مقابل رومیان ایستاد و با آن‌ها جنگید.
میان او و ابن ذالنون و معتضد بن عباد نیز جنگ‌هایی رخ داد و با وجود این‌که همواره در حال جنگ بود، از علم و عدالت غافل نبود.
او مدرسه‌ای ساخته بود که در روزهای جمعه در آن‌جا می‌نشست و علما نزد او حاضر شده و به مباحثات علمی می‌پرداختند.



ابن افطس دو اثر به نام المظفر در پنجاه مجلد و تفسیر قرآن دارد.



محمد بن عبداللّه در سال ۴۶۰ هجری قمری درگذشت.
تاریخ وفاتش را قبل یا بعد از سال ۴۷۰ هجری قمری هم ذکر کرده‌اند.



۱. ↑ ذهبی، محمد بن احمد، تاریخ الاسلام، ج۳۰، ص۴۹۱.    
۲. ↑ صفدی، خلیل بن ابیک، الوافی بالوفیات، ج۳، ص۲۶۱.    
۳. ↑ بغدادی، اسماعیل بن محمد، هدیة العارفین، ج۲، ص۷۲.    
۴. ↑ زرکلی، خیرالدین، الاعلام، ج۶، ص۲۲۸.    
۵. ↑ کحاله، عمر رضا، معجم المؤلفین، ج۱۰، ص۲۴۶.    
۶. ↑ حاجی خلیفه، مصطفی بن عبدالله، کشف الظنون، ج۲، ص ۱۷۲۲.    
۷. ↑ ابن خلکان، احمد بن محمد، وفیات الأعیان، ج۷، ص۱۲۳.    
۸. ↑ ذهبی، احمد بن محمد، سیر اعلام النبلاء، ج۱۴، ص۸۵.    
۹. ↑ شنترینی، علی بن بسام، الذخیره فی محاسن اهل الجزیره، ج۴، ص۶۴۰.    
۱۰. ↑ ابن اثیر، علی بن محمد، الکامل فی التاریخ، ج۹، ص۲۸۸.    
۱۱. ↑ شنترینی، علی بن بسام، الذخیره فی محاسن اهل الجزیره، ج۴، ص۶۴۰.    
۱۲. ↑ مراکشی، عبدالواحد، المعجب فی تلخیص اخبار المغرب، ص۶۱.    
۱۳. ↑ ذهبی، محمد بن احمد، تاریخ الاسلام، ج۳۰، ص۴۹۱.    
۱۴. ↑ صفدی، خلیل بن ابیک، الوافی بالوفیات، ج۳، ص۲۶۱.    
۱۵. ↑ ازرکلی، خیرالدین، الاعلام، ج۶، ص۲۲۸.    
۱۶. ↑ کحاله، عمر رضا، معجم المؤلفین، ج۱۰، ص۲۴۶.    
۱۷. ↑ ابن ابار، محمد بن عبدالله، التکمله لکتاب الصله، ص۳۱۷.    
۱۸. ↑ ابن ابار، محمد بن عبدالله، التکمله لکتاب الصله، ص۳۱۷.    
۱۹. ↑ ذهبی، احمد بن محمد، سیر اعلام النبلاء، ج۱۴، ص۸۵.    
۲۰. ↑ شنترینی، علی بن بسام، الذخیره فی محاسن اهل الجزیره، ج۴، ص۶۴۱.    
۲۱. ↑ ذهبی، محمد بن احمد، تاریخ الاسلام، ج۳۰، ص۴۹۱.    
۲۲. ↑ صفدی، خلیل بن ابیک، الوافی بالوفیات، ج۳، ص۲۶۱.    
۲۳. ↑ بغدادی، اسماعیل بن محمد، هدیة العارفین، ج۲، ص۷۲.    
۲۴. ↑ زرکلی، خیرالدین، الاعلام، ج۶، ص۲۲۸.    
۲۵. ↑ ذهبی، احمد بن محمد، سیر اعلام النبلاء، ج۱۴، ص۸۵.    
۲۶. ↑ شنترینی، علی بن بسام، الذخیره فی محاسن اهل الجزیره، ج۴، ص۶۴۰.    
۲۷. ↑ ذهبی، احمد بن محمد، سیر اعلام النبلاء، ج۱۴، ص۸۵.    
۲۸. ↑ ابن خلکان، احمد بن محمد، وفیات الأعیان، ج۷، ص۱۲۳.    
۲۹. ↑ ابن خلدون، تاریخ ابن خلدون، ج۵، ص۱۶۰.    
۳۰. ↑ زرکلی، خیرالدین، الاعلام، ج۶، ص۲۲۸.    
۳۱. ↑ مغربی، ابن سعید، المغرب فی حلی المغرب، ج۱، ص۳۶۴.    
۳۲. ↑ ابن خلکان، احمد بن محمد، وفیات الأعیان، ج۷، ص۱۲۳.    
۳۳. ↑ ذهبی، احمد بن محمد، سیر اعلام النبلاء، ج۱۴، ص۸۵.    
۳۴. ↑ ذهبی، احمد بن محمد، سیر اعلام النبلاء، ج۱۴، ص۸۵.    
۳۵. ↑ شنترینی، علی بن بسام، الذخیره فی محاسن اهل الجزیره، ج۴، ص۶۴۰.    
۳۶. ↑ ذهبی، محمد بن احمد، تاریخ الاسلام، ج۳۰، ص۴۹۱.    
۳۷. ↑ صفدی، خلیل بن ابیک، الوافی بالوفیات، ج۳، ص۲۶۱.    
۳۸. ↑ ذهبی، احمد بن محمد، سیر اعلام النبلاء، ج۱۴، ص۸۵.    
۳۹. ↑ بغدادی، اسماعیل بن محمد، هدیة العارفین، ج۲، ص۷۲.    
۴۰. ↑ زرکلی، خیرالدین، الاعلام، ج۶، ص۲۲۸.    
۴۱. ↑ کحاله، عمر رضا، معجم المؤلفین، ج۱۰، ص۲۴۶.    
۴۲. ↑ مغربی، ابن سعید، المغرب فی حلی المغرب، ج۱، ص۳۶۴.    
۴۳. ↑ ابن خلکان، احمد بن محمد، وفیات الأعیان، ج۷، ص۱۲۳.    
۴۴. ↑ ابن ابار، محمد بن عبدالله، الحله السیراء، ج۲، ص۹۷.    
۴۵. ↑ بغدادی، اسماعیل بن محمد، هدیة العارفین، ج۲، ص۷۲.    
۴۶. ↑ صفدی، خلیل بن ابیک، الوافی بالوفیات، ج۳، ص۲۶۱.    
۴۷. ↑ ذهبی، احمد بن محمد، سیر اعلام النبلاء، ج۱۴، ص۸۵.    
۴۸. ↑ ابن خلکان، احمد بن محمد، وفیات الأعیان، ج۷، ص۱۲۳.    
۴۹. ↑ حاجی خلیفه، مصطفی بن عبدالله، کشف الظنون، ج۲، ص ۱۷۲۲.    
۵۰. ↑ مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی، دائرة المعارف بزرگ اسلامی، ج۴، ص۹۷۴.    
۵۱. ↑ مغربی، ابن سعید، المغرب فی حلی المغرب، ج۱، ص۳۶۴.    
۵۲. ↑ ذهبی، محمد بن احمد، تاریخ الاسلام، ج۳۰، ص۴۹۱.    
۵۳. ↑ صفدی، خلیل بن ابیک، الوافی بالوفیات، ج۳، ص۲۶۱.    
۵۴. ↑ بغدادی، اسماعیل بن محمد، هدیة العارفین، ج۲، ص۷۲.    
۵۵. ↑ زرکلی، خیرالدین، الاعلام، ج۶، ص۲۲۸.    
۵۶. ↑ کحاله، عمر رضا، معجم المؤلفین، ج۱۰، ص۲۴۶.    



• پژوهشگاه فرهنگ و معارف اسلامی، دائرة المعارف مؤلفان اسلامی، برگرفته از مقاله «ابن افطس»، ج۳، ص۳۰۶.






جعبه ابزار