اعاده

ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



اعاده در دو معنا به کار رفته است:
۱. انجام دوبارۀ
عملعمل، به کار می‌شود

۲. بازگرداندن چیزی به جای اول آن.
از اعاده به معنای نخست، در باب‌های ، ،
زکاتزکات صدقه مقدر به اصل شرع می باشد
و
حجحج یکی از فروع دین است
سخن رفته است.


جهت‌های اعاده



اعاده یا به جهت وجود خلل در عمل اول است یا بدون آن.

← به جهت وجود خلل در عمل اول


در صورت اول، اگر عمل،
واجبواجب در اصطلاح فقه اسلامی ، فعلی است که تارک آن در دنیا مستحق ذم و در آخرت مستحق عقاب باشد
باشد و خلل نیز موجب
بطلانبطلان(فساد) مقابل صحّت است
آن شود، اعاده
واجبواجب در اصطلاح فقه اسلامی ، فعلی است که تارک آن در دنیا مستحق ذم و در آخرت مستحق عقاب باشد
است- مانند این که شخص با
آببه آنچه آب نامیده شود، هر چند به طور مَجاز آب گفته می‌شود
غصبی، با
علمعلم دارای ارزش ذاتی می‌باشد و در دین مبین اسلام به علم ارزش و بهای بالایی داده شده است
به غصبی بودن و بطلان
وضو وضو عملی است مستحب که در اسلام به آن توجه ویژه ای شده که در بعضی موارد واجب می شود
با آن، وضو بگیرد و
نمازیکی از اعمال و تکالیفی که از طرف خداوند بر انسان واجب شده است نماز می باشد
بخواند که واجب است وضو و نماز، هر دو را اعاده کندو اگر عمل اول باشد- مانند - اعاده نیز مستحب است. مگر در موارد خاصی مانند عمرۀ مستحبی که در صورت
آمیزشنزدیکی کردن را آمیزش می گویند که در فقه احکام بسیار زیادی دارد
قبل از
سعیسَعی از مناسک حج و عمره است
اعادۀ
عمرهعمره نوعی زیارت خانه خدا با کیفیتی خاص می باشد
واجب است و یا آمیزش در
احرامنخستین عمل از مناسک عمره و حج را احرام گویند
حج مستحبی که علاوه بر وجوب اتمام، اعاده نیز واجب است.

← به جهت نبودن خلل در عمل اول


اعاده در صورت دوم (نبودن خلل در عمل اول)، در مواردی، برای به دست آوردن کمال و
ثوابپاداش بر نیکی را ثواب مي‌گويند و از آن در بابهايي نظير طهارت، صلات، خمس، صوم،جهاد، امر به معروف و نهی از منکر و ارث سخن رفته است
بیشتر، مستحب است مانند این که نمازگزار، نمازی را که فرادا خوانده است، به
جماعتنماز جماعت تجلی وحدت مسلمانان و تشكل آنان در هر صبح و شام است
اعاده کند،یا
غسلغسل از مطهرات است
احرامی را که
محرممُحَرَّم به ضم میم و فتح حاء و تشدید راء به فتح به اولین ماه سال قمری گفته می‌شود
به جهت احتمال نیافتن آب در
میقاتراه‌هایی که خدواند برای ورود به بیت الله الحرام بیان فرموده و رسول گرامی اسلام جایگاه و زمان آن را معین فرموده است را میقات گویند
، پیش از رسیدن به آن، انجام داده است، در میقات با وجود آب اعاده نماید.

اسباب اعاده



چند چیز سبب اعاده است:

← اخلال به شرایط صحّت


اگر عملی فاقد شرایط
صحّتصحت به معنای سلامتی از بیماری می‌باشد
باشد، اعاده می‌شود مانند وضو گرفتن بدون رعایت
ترتیببه قرار دادن هریک از چند چیزى که بین آنها نسبت تقدیم و تأخیر وجود دارد در جاى خود ترتیب گفته می شود
و موالات،یا نماز خواندن بدون طهارت یا پشت به
قبله تمام شئون و افعال انسان مورد توجه و نظر شارع مقدس قرار گرفته و از آن میان هر چه که برای رسیدن به رشد و سعادت حقیقی او لازم بوده واجب گردیده و از خطرات و انحرافات پرهیز داده شده است
یا این که مخالف،
زکاتزکات صدقه مقدر به اصل شرع می باشد
را به هم‌کیش خود بدهد و سپس
شیعه‌پس از رحلت پیامبر (ص) مسلمانان به دو فرقه «شیعه» و «اهل سنت» تقسیم شدند
شود که باید زکات خود را دوباره به
مؤمنمؤمن کسی است که به خدا ایمان دارد و این ایمان باعث آرامش او می‌گردد
بپردازد،
[۸] العروة الوثقی ج۲، ص۳۱۸.
و یا بدون طهارت.

← اخلال به اجزاء


عمل اول اگر فاقد یکی از اجزای واجب باشد، دو صورت دارد:

←← اخلال عمدی


در صورتی که اخلال عمدی به آن جزء موجب بطلان عمل گردد، اعاده می‌شود مانند این که نمازگزار
سورۀ حمداین سوره، در «مکه» نازل شده و داراى ۷آیه است
یا
تشهّد تشهّد از اجزاء و واجبات نمازکه بعد از دو سجده رکعت دوم و دو سجده رکعت سوم نماز سه رکعتی و دو سجده رکعت چهارم خوانده می شود
را به
عمدعمد، انجام دادن یا ترک عملی از روی اختیار و قصد ، و در مقابل سهو می‌باشد
نخواند که در این صورت، نماز اعاده می‌شود.

←← اخلال سهوی


اگر اخلال به
جزءبخش معینی از یک مرکب را جزء آن می گویند
،
سهویغفلت و متذکر نشدن را سَهْو گویند
باشد، در صورتی که آن جزء از اجزایی باشد که ترک آن حتی به طور سهوی موجب بطلان عمل شود، حکم صورت عمد را دارد مانند ترک یکی از ارکان نماز همچون
رکوعدر حال ویرایش رکوع خم شدن را می‌گویند و در شرع به خم شدن خاص در نماز اطلاق می‌شود
که در این صورت، نماز اعاده می‌شود.

← شک در وقوع


شکشک مقابل یقین یکی از عناوین مهمی است که درفقه و اصول در مورد آن زیاد بحث شده است و در تمامی ابواب فقه جاری است
در تعداد رکعات نمازهای واجب دو رکعتی مانند نماز صبح و
نماز مسافرانسان بايد در سفر، نمازهای چهار ركعتی را دو رکعت (شكسته) بخواند به شرط آن كه مسافرتش (رفت و برگشت) از هشت فرسخ شرعی كه حدود ۴۵ كيلومتر است كمتر نباشد
و نیز نمازهای سه رکعتی (نماز مغرب) و دو
رکعتمجموع قیام، رکوع و سجود را رکعت گویند
اول نمازهای چهار رکعتی موجب بطلان و اعادۀ آن‌ها می‌شود.

← زوال مانع


به قول برخی، اگر
میّتمیت که در فارسی به ان مرده یا درگذشته گفته می شود به کسی اطلاق می شود که با خروج و مفارقت روح از کالبد وی ، فعالیت‌‌های قلبی و عروقی او متوقف شده و اعمال مغزی وی بدون بازگشت از بین رفته باشد که این پدیده‌ آثاری حقوفی چون حال شدن دیون ، انحلال عقد نکاح بین میت و همسرش ، تعیین وراث متوفی و
به دلیل نبود آب برای
غسلغسل از مطهرات است
،
تیمّمتيمم از مطهرات است ==مواردي كه بايد تيمم كرد== دستور داده شده كه هنگام عدم امكان غسل يا وضو با آب، با خاك تیمم كرده بر صورت و دستهايش بكشد، با اين كار يعنى ماليدن خاك به صورت و دستها كه از اعضاى رئيسه و اصلى بدن هستند در واقع انسان خود را در مقابل خدا به نوعى حقارت و ذلّت مى‏كشاند در اين هنگام بايد توجه داشته باشى كه روح و قلبت را اگر نتوانستى با اخلاق حمیده و اوصاف جميله از رذائل اخلاقى پاك كنى بايد او را خرد و حقير و با تازيانه ذلت و خوارى سيرابش كنى، باشد كه مولاى رحيم و آقاى كريمت به آن قلب شكسته نظرى كند و با پرتوى از نور درخشانش به او حيات بخشد، زيرا همچنانكه در حديث آمده خدا را بايد در قلوب شكسته يافت در حدیث قدسی است كه چون حضرت موسی عليه السّلام از خدا پرسيد در كجا بيشتر مى‏توان تو را يافت؟ فرمود:انّى عند القلوب المنكسرة و القبور المندرسةيعنى من در دلهاى شكسته و نزد قبرهاى كهنه‏ام، منظور اين است كه دعا با دل شكسته و در قبرستان بيشتر اجابت مى‏شود
داده شود و سپس پیش از
دفندفن در لغت به معنای به خاک سپردن مرده، پنهان کردن چیزى در زیر خاک و مانند آن است
، آب پیدا شود، پس از
غسلغسل میّت، یعنی غسل دادن مرده را گویند
دادن میّت با آب، نماز بر او اعاده می‌شود.

پانویس


 
۱. جواهر الکلام ج۱۲، ص۲۳۳.    
۲. جواهر الکلام ج۲۰، ص۳۸۰.    
۳. جواهر الکلام ج۲۰، ص۳۴۹.    
۴. شرائع الاسلام ج۱، ص۹۴.    
۵. شرائع الاسلام ج۱، ص۱۷۹.    
۶. جواهر الکلام ج۲، ص۲۵۲.    
۷. جواهر الکلام ج۲، ص۲۴۶.    
۸. العروة الوثقی ج۲، ص۳۱۸.
۹. جواهر الکلام ج۱۹، ص۳۸۴.    
۱۰. جواهر الکلام ج۱۲، ص۲۲۸.    
۱۱. جواهر الکلام ج۱۲، ص۲۳۸.    
۱۲. جواهر الکلام ج۱۲، ص۳۰۳.    
۱۳. جواهر الکلام ج۱۲، ص۳۱۰.    
۱۴. جواهر الکلام ج۵، ص۲۴۷-۲۴۸.    


منبع



فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت، ج۱، ص۵۸۸-۵۹۰.    




جعبه ابزار