قطری بن فجائه (عقاید و مذاهب)
ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف
قطری بن فجائه، از رهبران
خوارج در دوره
مصعب بن زبیر بود که حدود بیست سال با حکومت
اموی جنگید و در سال
۸۷ ه.ق به دست
سفیان بن ابرَد کلبی کشته شد.
او به
فصاحت و
بلاغت شهرت داشت و خطبهای از او در نکوهش
دنیا نقل شده است.
درباره تاریخ وفات او اختلاف وجود دارد و برخی منابع سال
۷۷ ه.ق را ذکر کردهاند.
ابونعامه،
قطرى بن فجائه اسمش جعونه، مازنى و خوارجى است.
او در زمان مصعب بن زبير كه از طرف برادرش،
عبدالله بن زبیر والى
عراق بود، خروج نمود.
مصعب در سال
۶۶ (هجری قمری) والى عراق بود.
مىگويند: قطرى بيست سال جنگيد و خوارج او را به عنوان خليفه برگزيده بودند و او نيز به حمايت از آنان برخاست و اين جريان همچنان ادامه داشت تا آنكه سفيان بن ابرد كلبى به سر وقت او رفت و بر او چيره گشت و در سال ۸۷ (هجرى قمری) او را به قتل رساند.
او را در زمره سخنورانى كه در بين
عرب به بلاغت و فصاحت شهرت دارند، به شمار آورده اند.
يكى از خطبههاى او را
جاحظ نقل كرده است كه دقت و توجه به آن نشان مىدهد كه او شخص سخنور و فصيحى بوده است.
او در اين خطبه مىگويد:
«شما را از دنيا بر حذر مىدارم زيرا دنيا چراگاه شيرينى است. با
شهوات پوشيده شده و با اندک ممزوج گشته و با گذر شتابندهاش محبوب گشته و با آرزوها آراسته شده و با غرور زينت يافته است. شادیهايش ناپايدار و مصيبتهايش بىامان است. بسيار فريبنده و ضررآفرين است. سخت خيانتپيشه و
غدّار است.»
نقل شده كه
حجاج به برادر او گفت: من تو را مىكشم. گفت: براى چه؟ گفت: براى آنكه برادرت خروج كرده است. گفت: من نامهاى از اميرالمومنين (منظورش
عبدالملک بود) همراه دارم تا مرا به گناه برادرم نگيرى. گفت: آن را بياور. گفت: من چيزى محكمتر از آن را همراه دارم. گفت: آن چيست؟ گفت: آن كتاب
خداوند عزوجل است كه مىفرمايد:
(لا تَزِرُ وازِرَةٌ وِزْرَ أُخْرى) حجاج از اين استدلال خوشش آمد و او را آزاد كرد.
خیرالدین زرکلی در
الاعلام شرح حال او را بيان كرده و طبق آنچه كه از
تاریخ طبری نقل كرده است، معلوم مىشود كه قطرى در سال ۷۷ (هجرى قمری) در گذشته است. خداوند خود آگاه است.
•
سبحانی، جعفر، فرهنگ عقاید و مذاهب اسلامی، ج۵، ص۵۶۳-۵۶۵.