• خواندن
  • نمایش تاریخچه
  • ویرایش
 

مجازی (صرف و نحو)

ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف




مجازی از اصطلاحات ادبیات عرب، به معنای مذكّر و مؤنّث مجازى در برابر حقیقی؛ به اسم‌هایی اطلاق می‌شود که دلالت بر جنسیت حقیقی ندارند، اما به صورت مجازی به آن‌ها جنسیت نسبت داده می‌شود و از قاعدۀ مذکّر و مؤنّث پيروى مى‌كنند.



مجازی در اصطلاح ادبیات عرب، به معنای مذكّر و مؤنّث مجازى در برابر حقیقی؛ به اسم‌هایی اطلاق می‌شود که دلالت بر جنسیت حقیقی ندارند، اما به صورت مجازی به آن‌ها جنسیت نسبت داده می‌شود و از قاعدۀ مذکّر و مؤنّث پيروى مى‌كنند.


مذکّر يا مؤنّث دو نوع است:
۱. مذکّر حقیقی، دلالت بر جنس نر انسان‌ها و حيوانات مى‌كند:
«أَبُ، أَسَدٌ».
۲. مؤنّث حقيقى، دلالت بر جنس مادۀ انسان‌ها و حيوانات مى‌كند:
«أُمّ‌ُ، لَبُؤَةُ».
۳. مذكّر مجازى و مؤنّث مجازى، بر اسم چيزهايى دلالت مى‌كند كه فقط از قاعدۀ مذکّر و مؤنّث پيروى مى‌كنند اما در جنسیت اینگونه نیستند:
«بَيْتُ»، مذكّر.
«شجَرةُ»، مؤنّث.

در ادامه برخی شواهد قرآنی مربوط به مجازی ارائه می‌شود:

۳.۱ - الشَّمْسِ (سوره کهف/سوره۱۸، آیه۹۰)

الشّمس: مؤنّث مجازی)

۳.۲ - الْاَنْهارُ (سوره طه/سوره۲۰، آیه۷۶)

الانهار: مذکر مجازی)

۳.۳ - اللَّیْلِ وَ النَّهارِ (سوره آل عمران/سوره۳، آیه۱۹۰)

اللیل و النهار: مذکر مجازی)

۳.۴ - بِنَفْسِكَ (سوره اسراء/سوره۱۷، آیه۱۴)

النفس: مؤنّث مجازی)

۳.۵ - الْقَلَمِ (سوره قلم/سوره۶۸، آیه۱)

القلم: مذکر مجازی)

۳.۶ - الْكِتَابُ (سوره بقره/سوره۲، آیه۲)

الکتاب: مذکر مجازی)

۳.۷ - الْقَمَرَ (سوره انعام/سوره۶، آیه۷۷)

القمر: مذکر مجازی)


۱. ↑ یعقوب، امیل، موسوعة النحو والصرف والإعراب، ص۶۰۱.    
۲. ↑ یعقوب، امیل، موسوعة النحو والصرف والإعراب، ص۶۰۱.    
۳. ↑ فوال بابتی، عزیزه، المعجم المفصل فی النحو العربی، ج۲، ص۹۲۳.    
۴. ↑ فوال بابتی، عزیزه، المعجم المفصل فی النحو العربی، ج۲، ص۹۶۲.    
۵. ↑ کهف/سوره۱۸، آیه۹۰.    
۶. ↑ طه/سوره۲۰، آیه۷۶.    
۷. ↑ آل عمران/سوره۳، آیه۱۹۰.    
۸. ↑ اسراء/سوره۱۷، آیه۱۴.    
۹. ↑ قلم/سوره۶۸، آیه۱.    
۱۰. ↑ بقره/سوره۲، آیه۲.    
۱۱. ↑ انعام/سوره۶، آیه۷۷.    



• فرهنگ اصطلاحات صرف و نحو عربی، دحداح، انطوان، ص۳۴۳.    






جعبه ابزار