• خواندن
  • نمایش تاریخچه
  • ویرایش
 

محمد بن عبدالله دارمی

ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف





محمد بن عبدالله دارمی (۳۵۸ ـ ۴۴۸ هـ.ق) فقیه و محدث برجسته بود.
او فقه را از بزرگان زمان خود آموخت و در زمینه‌های حساب، شعر، ادبیات و لغت‌شناسی نیز تبحر داشت.
وی دارای تألیفات مهمی مانند الاستذکار و جامع الجوامع بود.
ایشان در سال ۴۴۸ (هجری قمری) در دمشق درگذشت و در باب فرادیس دفن شد.




ابوالفرج محمد بن عبداللّه لواحد بن محمد دارمی بغدادی در ۲۵ شوال سال ۳۵۸ (هجری قمری) در بغداد متولد شد.
او از بغداد به رحبه ـ روستایی نزدیک قادسیه ـ رفت و مدتی در آن‌جا ساکن بود؛ سپس به دمشق رفته و آن‌جا را وطن خود قرار داد.



ابوالفرج فقه را نزد ابوالحسین اردبیلی، ابوحامد اسفرایینی و دیگران آموخت.
[۱۶] اسنوی، عبدالرحیم، طبقات الشافعیه، ج۱، ص۲۴۶.
از محدثانی مانند ابومحمد بن ماسی، ابوبکر بن اسماعیل وراق، محمد بن مظفر، ابوعمر بن حیویه، ابوبکر بن شاذان و دارقطنی حدیث فراگرفت.
او که از فقهای شافعی و موصوف به تیزهوشی و زیرکی بود. فقه و حساب را به خوبی فراگرفته و در این زمینه تبحر داشت. مسائل گوناگون را به‌طور دقیق نقد و بررسی می‌نمود.
او صوفی، شاعر، ادیب و لغت‌شناس بود.
خطیب بغدادی او را ملاقات کرده و از او حکایت کرده است.



محمد بن عبداللّه شاگردانی داشت که از جمله؛ ابوعلی اهوازی، عبداللّه لعزیز کتّانی و ابوطاهر محمد حنائی شاگردان او می‌باشند.



دارمی کتاب‌هایی تألیف کرده که عبارتند از:
• الاستذکار؛
• جامع الجوامع و مودع البدائع؛
• الدور الحکمی؛
• الدلائل السمعیة علی المسائل الشرعیه.



بغدادی در سال ۴۴۸ (هجری قمری) در دمشق درگذشت و در باب فرادیس دفن شد.
تاریخ فوت او را مختلف ذکر کرده‌اند.



۱. ↑ ابن منظور، محمد بن مکرم، مختصر تاریخ دمشق، ج۲۳، ص۳۳.    
۲. ↑ ابن قاضی شهبه، ابوبکر بن احمد، طبقات الشافعیه، ص۲۳۴.    
۳. ↑ ابن اثیر، علی بن محمد، الکامل فی التاریخ، ج۸، ص۱۴۶.    
۴. ↑ ذهبی، محمد بن احمد، سیر اعلام النبلاء، ج۱۸، ص۵۲.    
۵. ↑ صفدی، خلیل بن ایبک، الوافی بالوفیات، ج۴، ص۴۷.    
۶. ↑ حاجی خلیفه، مصطفی بن عبدالله، کشف الظنون، ج۱، ص۱.    
۷. ↑ ذهبی، محمد بن احمد، سیر اعلام النبلاء، ج۱۸، ص۵۳.    
۸. ↑ ابن قاضی شهبه، ابوبکر بن احمد، طبقات الشافعیه، ص۲۳۵.    
۹. ↑ ابن منظور، محمد بن مکرم، مختصر تاریخ دمشق، ج۲۳، ص۳۳.    
۱۰. ↑ صفدی، خلیل بن ایبک، الوافی بالوفیات، ج۴، ص۴۷.    
۱۱. ↑ ذهبی، محمد بن احمد، سیر اعلام النبلاء، ج۱۸، ص۵۲.    
۱۲. ↑ خطیب بغدادی، احمد بن علی، تاریخ بغداد، ج۳، ص۱۶۴.    
۱۳. ↑ ابن قاضی شهبه، ابوبکر بن احمد، طبقات الشافعیه، ص۲۳۴.    
۱۴. ↑ ابن قاضی شهبه، ابوبکر بن احمد، طبقات الشافعیه، ص۲۳۴.    
۱۵. ↑ ذهبی، محمد بن احمد، تاریخ الاسلام، ج۳۰، ص۱۹۴.    
۱۶. ↑ اسنوی، عبدالرحیم، طبقات الشافعیه، ج۱، ص۲۴۶.
۱۷. ↑ ابن قاضی شهبه، ابوبکر بن احمد، طبقات الشافعیه، ص۲۳۴.    
۱۸. ↑ ذهبی، محمد بن احمد، سیر اعلام النبلاء، ج۱۸، ص۵۲.    
۱۹. ↑ ابن منظور، محمد بن مکرم، مختصر تاریخ دمشق، ج۲۳، ص۳۳.    
۲۰. ↑ ابن اثیر، علی بن محمد، الکامل فی التاریخ، ج۸، ص۱۴۶.    
۲۱. ↑ ذهبی، محمد بن احمد، سیر اعلام النبلاء، ج۱۸، ص۵۲.    
۲۲. ↑ صفدی، خلیل بن ایبک، الوافی بالوفیات، ج۴، ص۴۷.    
۲۳. ↑ حاجی خلیفه، مصطفی بن عبدالله، کشف الظنون، ج۱، ص۱.    
۲۴. ↑ ذهبی، محمد بن احمد، سیر اعلام النبلاء، ج۱۸، ص۵۳.    
۲۵. ↑ ابن منظور، محمد بن مکرم، مختصر تاریخ دمشق، ج۲۳، ص۳۳.    
۲۶. ↑ شیرازی شافعی، ابراهیم بن علی، طبقات الفقهاء، ص۱۲۸.    
۲۷. ↑ سمعانی، عبدالکریم بن محمد، الانساب، ج۵، ص۲۸۰.    
۲۸. ↑ صفدی، خلیل بن ایبک، الوافی بالوفیات، ج۴، ص۴۷.    
۲۹. ↑ ذهبی، محمد بن احمد، سیر اعلام النبلاء، ج۱۸، ص۵۳.    
۳۰. ↑ ابن قاضی شهبه، ابوبکر بن احمد، طبقات الشافعیه، ص۲۳۴.    
۳۱. ↑ خطیب بغدادی، احمد بن علی، تاریخ بغداد، ج۳، ص۱۶۴.    
۳۲. ↑ ذهبی، محمد بن احمد، سیر اعلام النبلاء، ج۱۸، ص۵۳.    
۳۳. ↑ ذهبی، محمد بن احمد، تاریخ الاسلام، ج۳۰، ص۱۹۴.    
۳۴. ↑ ابن قاضی شهبه، ابوبکر بن احمد، طبقات الشافعیه، ص۲۳۵.    
۳۵. ↑ ذهبی، محمد بن احمد، سیر اعلام النبلاء، ج۱۸، ص۵۳.    
۳۶. ↑ صفدی، خلیل بن ایبک، الوافی بالوفیات، ج۴، ص۴۷.    
۳۷. ↑ حاجی خلیفه، مصطفی بن عبدالله، کشف الظنون، ج۱، ص۱.    
۳۸. ↑ ابن قاضی شهبه، ابوبکر بن احمد، طبقات الشافعیه، ص۲۳۵.    
۳۹. ↑ سبکی، عبدالوهاب بن تقی‌الدین، طبقات الشافعیة الکبری، ج۴، ص۱۸۳.    
۴۰. ↑ ابن قاضی شهبه، ابوبکر بن احمد، طبقات الشافعیه، ص۲۳۵.    
۴۱. ↑ بغدادی، اسماعیل بن محمد، هدیة العارفین، ج۲، ص۷۱.    
۴۲. ↑ ابن عساکر، علی بن حسن، تاریخ مدینة دمشق، ج۵۴، ص۱۶۰.    
۴۳. ↑ ابن قاضی شهبه، ابوبکر بن احمد، طبقات الشافعیه، ص۲۳۵.    
۴۴. ↑ ابن اثیر، علی بن محمد، الکامل فی التاریخ، ج۸، ص۱۴۶.    
۴۵. ↑ ذهبی، محمد بن احمد، سیر اعلام النبلاء، ج۱۸، ص۵۴.    
۴۶. ↑ صفدی، خلیل بن ایبک، الوافی بالوفیات، ج۴، ص۴۷.    
۴۷. ↑ حاجی خلیفه، مصطفی بن عبدالله، کشف الظنون، ج۱، ص۱.    
۴۸. ↑ شیرازی شافعی، ابراهیم بن علی، طبقات الفقهاء، ص۱۲۸.    
۴۹. ↑ ابن قاضی شهبه، ابوبکر بن احمد، طبقات الشافعیه، ص۲۳۵.    
۵۰. ↑ ابن منظور، محمد بن مکرم، مختصر تاریخ دمشق، ج۲۳، ص۳۳.    
۵۱. ↑ ابن منظور، محمد بن مکرم، مختصر تاریخ دمشق، ج۲۳، ص۳۳.    
۵۲. ↑ ابن قاضی شهبه، ابوبکر بن احمد، طبقات الشافعیه، ص۲۳۴.    
۵۳. ↑ ابن اثیر، علی بن محمد، الکامل فی التاریخ، ج۸، ص۱۴۶.    
۵۴. ↑ ذهبی، محمد بن احمد، سیر اعلام النبلاء، ج۱۸، ص۵۲.    
۵۵. ↑ صفدی، خلیل بن ایبک، الوافی بالوفیات، ج۴، ص۴۷.    
۵۶. ↑ حاجی خلیفه، مصطفی بن عبدالله، کشف الظنون، ج۱، ص۱.    
۵۷. ↑ حسینی، ابوبکر بن هدایة‌الله، طبقات الشافعیه، ص۱۴۹.



• پژوهشگاه فرهنگ و معارف اسلامی، دائرة المعارف مؤلفان اسلامی، برگرفته از مقاله «محمد بن عبدالله دارمی»، ج۳، ص۳۲۶.






جعبه ابزار