مصلحت در مراسم سیاسی و عبادی (فقه سیاسی)
ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف
مصلحت در مراسم سیاسی و عبادی، مراسم سیاسی و عبادی در
اسلام بخشی از شعائر دینی هستند که هم اهداف عبادی و هم اهداف سیاسی را دنبال میکنند.
این مراسم دارای دو نوع مصلحتاند: مصلحت ثابت عبادتی و مصلحت متغیر سیاسی.
در
نمازهای جمعه و عیدین، مصلحت سیاسی غالباً در خطبهها نمود مییابد و امام با توجه به شرایط زمان و مکان، محتوای آن را تعیین میکند.
این آزادی عمل در خطبهها نشاندهنده توجه به مصالح دین و جامعه در ابعاد مادی و معنوی است.
يكى از مبانى تشخيص مصلحت، مصلحت در مراسم سياسى و عبادى است.
مراسم سياسى - عبادى در اسلام بخشى از شعائر دينى است كه از دو جنبه مستقل سياسى و تعبدى، داراى اهداف و مصالح خاص هستند.
الگوى اين نوع شعائر را مىتوان در نماز جمعه،
عیدین و نيز مراسم
حج به وضوح مشاهده كرد.
اينگونه مراسم با وجود خصلت تعبدى و داشتن روح عبادت، معنويت و برخوردارى از نوعى قداست داراى ابعاد سياسى و آميخته با اهداف دنيايى دين و انگيزههاى حكومتى و مرتبط با مسئله
امامت است.
به تعبير ديگر داراى دو نوع مصلحت ثابت عبادى و مصلحت متغير سياسى هستند و بر اين اساس بخشى از اين مراسم باز و آزاد گذارده شده است.
براى مثال در نمازهاى عبادى سياسى جمعه و عيدين، مصلحت سياسى اغلب در قالب متغيّر خطبهها ديده شده است.
مضمون و محتواى خطبهها بر عهده امام نهاده شده است كه به تناسب شرايط موجود و با توجه به مصلحت اسلام در زمان و مكان و شرايط حاكم و جوانب مختلف امور در مسائل مادى و معنوى حيات فردى و اجتماعى مسلمانان سخن بگويد.
•
زنجانی، عباسعلی، فقه سیاسی، ج۲، ص۵۶۲-۵۶۳.
