• خواندن
  • نمایش تاریخچه
  • ویرایش
 

مقالات دارابی

ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف


منبع: وعده
مقالات مرتبط: مقالات دارابی.


وَعده به معنای تعهد یا قولی است که شخص نسبت به انجام عملی به دیگری می‌دهد، یا قراری است که درباره انجام کاری معین میان دو طرف گذاشته می‌شود.
از احکام آن به مناسبت در باب تجارت سخن گفته‌اند.


وفا به وعده از برترین فضایل اخلاقی است و در روایات بر آن تاکید شده است.
رسول خدا (صلّی‌الله‌علیه‌وآله) می‌فرماید: «هر کس به خدا و روز قیامت ایمان دارد، باید به وعده‌ای که می‌دهد وفا کند».
[۱] حرّ عاملی، محمد بن حسن، وسائل الشیعة، ج۱۲، ص۱۶۵.    

در روایتی دیگر، وفا به وعده از ویژگی‌های مؤمن شمرده شده است.
[۲] نوری، حسین، مستدرک الوسائل، ج۸، ص۴۶۰.    


آیا وفا به وعده واجب است یا مستحب؟ این مسئله محل اختلاف است. مشهور، آن را مستحب دانسته‌اند.
[۳] مجلسی، محمدباقر، مرآة العقول، ج۸، ص۴۲۷.    
[۴] مجلسی، محمدباقر، مرآة العقول، ج۹، ص۲۳۵.    
[۵] نجفی، محمدحسن، جواهرالکلام، ج۴۲، ص۴۳۰.    
[۶] رشتی، حبیب الله، کتاب الاجارة، ج۱، ص۱۶.    
لیکن برخی، وجوب آن را قوی دانسته‌اند.
[۷] مجلسی، محمدباقر، مرآة العقول، ج۱۱، ص۲۵.    
[۸] بحرانی، یوسف، الحدائق الناضرة، ج۲۰، ص۹۹.
[۹] طباطبایی یزدی، محمدکاظم، حاشیة المکاسب، ج۲، ص۱۱۷.
[۱۰] هدایة الطالب، ج۱، ص۱۰۱.

بنابر استحباب وفا به وعده، خُلف وعده مکروه خواهد بود؛ بلکه کراهت آن شدید است.
[۱۱] خویی، ابوالقاسم، منهاج الصالحین، ج۲، ص۱۰.
البته وعده دادن با قصد عدم وفا در هنگام وعده، مصداق دروغ و حرام است.
[۱۲] حکیم، محسن، منهاج الصالحین، ج۲، ص۱۵.
[۱۳] خویی، ابوالقاسم، منهاج الصالحین، ج۲، ص۱۰.
لیکن بنابر وجوب وفا به وعده، خلف وعده حرام است.
وعده مرد به همسر یا دیگر اعضای خانواده‌اش از حکم فوق استثنا شده و خُلف آن مکروه یا حرام نخواهد بود.
[۱۴] مجلسی، محمدباقر، مرآة العقول، ج۱۰، ص۳۴۰–۳۴۱.
[۱۵] انصاری، مرتضی، کتاب المکاسب، ج۲، ص۳۲.
[۱۶] حکیم، محسن، منهاج الصالحین، ج۲، ص۱۵.
[۱۷] کلمة التقوی، ج۴، ص۲۴.
هرچند برخی، احتیاط را در اجتناب از آن دانسته‌اند.
[۱۸] خوئی، ابوالقاسم، منهاج الصالحین، ج۲، ص۱۰.


اگر فروشنده به خریدار وعده احسان در معامله دهد، مانند اینکه بگوید: اگر کالای مرا بخری، رعایت حال تو را خواهم کرد (و سود کمتری می‌گیرم)، وفا به آن مستحب است و سود زیاد گرفتن از خریدار مکروه می‌باشد؛ لیکن بنابر قول به وجوب وفا به وعده، سود زیاد گرفتن حرام خواهد بود.
[۱۹] الانوار اللوامع، ج۱۱، ص۱۰۴.


۱. ↑ حرّ عاملی، محمد بن حسن، وسائل الشیعة، ج۱۲، ص۱۶۵.    
۲. ↑ نوری، حسین، مستدرک الوسائل، ج۸، ص۴۶۰.    
۳. ↑ مجلسی، محمدباقر، مرآة العقول، ج۸، ص۴۲۷.    
۴. ↑ مجلسی، محمدباقر، مرآة العقول، ج۹، ص۲۳۵.    
۵. ↑ نجفی، محمدحسن، جواهرالکلام، ج۴۲، ص۴۳۰.    
۶. ↑ رشتی، حبیب الله، کتاب الاجارة، ج۱، ص۱۶.    
۷. ↑ مجلسی، محمدباقر، مرآة العقول، ج۱۱، ص۲۵.    
۸. ↑ بحرانی، یوسف، الحدائق الناضرة، ج۲۰، ص۹۹.
۹. ↑ طباطبایی یزدی، محمدکاظم، حاشیة المکاسب، ج۲، ص۱۱۷.
۱۰. ↑ هدایة الطالب، ج۱، ص۱۰۱.
۱۱. ↑ خویی، ابوالقاسم، منهاج الصالحین، ج۲، ص۱۰.
۱۲. ↑ حکیم، محسن، منهاج الصالحین، ج۲، ص۱۵.
۱۳. ↑ خویی، ابوالقاسم، منهاج الصالحین، ج۲، ص۱۰.
۱۴. ↑ مجلسی، محمدباقر، مرآة العقول، ج۱۰، ص۳۴۰–۳۴۱.
۱۵. ↑ انصاری، مرتضی، کتاب المکاسب، ج۲، ص۳۲.
۱۶. ↑ حکیم، محسن، منهاج الصالحین، ج۲، ص۱۵.
۱۷. ↑ کلمة التقوی، ج۴، ص۲۴.
۱۸. ↑ خوئی، ابوالقاسم، منهاج الصالحین، ج۲، ص۱۰.
۱۹. ↑ الانوار اللوامع، ج۱۱، ص۱۰۴.


• فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت (علیهم‌السلام)، ج۹، ص۴۱۶.



جعبه ابزار