|
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
کرفس کوهی karafs-e kūhī، گیاهی علفی به بلندی حدود ۱/۵ متر با برگ‌های بزرگ، گل‌های زرد و میوه‌ای معطر و بالدار است. در هندوستان، کشمیر، افغانستان و ایران (از جمله ارتفاعات شمیران) می‌روید. در منابع طب سنتی با نام‌های بادیان کوهی و کرفس جبلی نیز آمده است. میوه آن دارای اسانس معطر، آلکالوئید و والریک اسید استر است. در طب سنتی با طبیعت گرم و خشک، برای تقویت معده و کبد، دفع سنگ مثانه، درمان صرع و التهاب و افزایش نیروی جنسی و قاعده‌آوری کاربرد دارد. کرفس کوهی گیاهی علفی با ساقه‌ای بلند، دارای خواص دارویی است. این گیاه که در زبان هندی و پشتو «فطراسالیون» خوانده می‌شود، در منابع طب سنتی با نام‌های بادیان کوهی و کرفس جبلی یاد شده است. جرجانی در ذخیره خوارزمشاهی، فطراسالیون را گونه‌ای از کرفس کوهی معرفی می‌کند که بر سنگ می‌روییده است. [۱]
جرجانی، اسماعیل، ذخیره خوارزمشاهی، به کوشش محمدرضا محرری، تهران، ۱۳۸۲ ش، ج۲، ص۶۷.
کرفس کوهی گیاهی با بلندی حدود ۵ /۱ متر، دارای برگ‌های بزرگی به درازای ۳۰ تا ۵۰ سانتی‌متر است. [۲]
میرحیدر، حسین، معارف گیاهی، تهران، ۱۳۷۵ ش، ج۲، ص۲۷۴.
[۳]
زرگری، علی، گیاهان دارویی، تهران، ۱۳۶۷ ش، ج۲، ص۵۵۱.
[۴]
ابن‌سینا، قانون، ترجمه عبدالرحمان شرفکندی، تهران، ۱۳۷۰ ش، ج۲، ص۱۹۱.
برگ‌های آن به صورت پیاپی تقسیم‌بندی شده است و به بخش‌های باریک منتهی می‌شود. گل‌های کرفس کوهی به رنگ زرد و میوه آن معطر و نسبتاً شیرین است و به شکل خمیده و کوتاه، دارای بال‌های کوچک و موج‌داری است که تخم‌های گیاه در آن قرار دارد. از نظر ترکیبات شیمیایی، میوه کرفس کوهی دارای اسانس معطر، آلکالوئید و والریک اسید استر است. [۵]
میرحیدر، حسین، معارف گیاهی، تهران، ۱۳۷۵ ش، ج۲، ص۲۷۴.
[۶]
عقیلی علوی شیرازی، محمدحسین، مخزن الادویة، تهران، ۱۳۷۱ ش، ص۶۵۶.
[۷]
زرگری، علی، گیاهان دارویی، تهران، ۱۳۶۷ ش، ج۲، ص۵۵۱-۵۵۲.
این گیاه در هندوستان، کشمیر، افغانستان و ایران می‌روید. در کوه‌های شمیران این گیاه در بلندی‌های میان ۵۰۰‘۱ تا ۶۰۰‘۲ متری از سطح دریا به چشم می‌خورد. از دیدگاه طب سنتی، کرفس کوهی دارای طبیعتی گرم و خشک است. میوه آن محرک، بادشکن، تقویت‌کننده معده، ادرارآور و قاعده‌آور است. خواص مهم آن عبارتند از: • سنگ مثانه را خارج می‌سازد؛ • نیرودهنده بدن است و قدرت کبد را بالا می‌برد؛ • مصرف آن موجب کم‌شدن التهاب و درد می‌گردد؛ • برای علاج صرع سودمند است؛ • دانه‌های کرفس کوهی معده را تقویت می‌کند و نیروی جنسی را افزایش می‌دهد؛ • ریشه آن نیز تسکین‌دهنده خارش است؛ • قاعده‌آور است و به خروج آسان و سریع جنین کمک می‌کند. [۸]
میرحیدر، حسین، معارف گیاهی، تهران، ۱۳۷۵ ش، ج۲، ص۲۷۵.
[۹]
عقیلی علوی شیرازی، محمدحسین، مخزن الادویة، تهران، ۱۳۷۱ ش، ص۶۵۶.
[۱۰]
زرگری، علی، گیاهان دارویی، تهران، ۱۳۶۷ ش، ج۲، ص۵۵۳.
[۱۱]
جرجانی، اسماعیل، الاغراض الطبیة، به کـوشش حسن تاج‌بخش، تهران، ۱۳۸۴ ش، ج۱، ص۲۵۶-۲۵۷.
• بنی‌جانی، علیرضا، دانشنامه تهران بزرگ، مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی، برگرفته از مقاله «کرفس کوهی»، ص۱۲۹۶. رده‌های این صفحه : دانشنامه تهران بزرگ | گیاهان دارویی تهران
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
