آزادی توأم با مسئولیت انسان (فقه سیاسی)
ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف
آزادی توأم با مسئولیت انسان قرآن انسان را موجودی با آزادی اراده و توان تشخیص معرفی میکند که مسئولیت آینده خود را بر عهده دارد.
هدایت الهی از طریق پیامبران، فرصت انتخاب را برای او فراهم میکند و پذیرش یا رد آن بر اساس تصمیم فرد صورت میگیرد.
خداوند هیچ قوم یا فردی را دگرگون نمیکند مگر آنکه خود اراده کند.
این دیدگاه، پایهای برای مسئولیت شخصی و نقش سیاسی
مسلمان در هدایت جامعه و شکلدهی سرنوشت است.
خداوند از ديدگاه قرآن، انسان را در برابر هدايت حكيمانهاش كه در بعثت انبيا تجلى كرده است آزادى عطا كرده است، به اين معنى كه او رد عين موظف و مسئول بودن در برابر آيندهاش، در انتخاب آن آزاد است، زيرا انسان موجودى است با ادراک و قدرت تشخيص، از اينرو مسئوليت خواهى از او بايد بر اساس انتخاب باشد:
الف: ما انسان را هدايت كرديم، حال او يا سپاسگزار اين نعمت است و يا
کافر به آن؛
(إِنّٰا هَدَيْنٰاهُ السَّبِيلَ إِمّٰا شٰاكِراً وَ إِمّٰا كَفُوراً) ب: هركس خواست ايمان آورد و هركس بخواهد كفر بورزد؛
(فَمَنْ شٰاءَ فَلْيُؤْمِنْ وَ مَنْ شٰاءَ فَلْيَكْفُرْ) ج: خداوند وضعيت هيچ قوم و گروهى از انسانها را دگرگون نمىكند مگر آنكه خود بخواهند.
(إِنَّ الله لاٰ يُغَيِّرُ مٰا بِقَوْمٍ حَتّٰى يُغَيِّرُوا مٰا بِأَنْفُسِهِمْ)
به اين ترتيب انسان حاكم بر سرنوشت خود قرار داده شده است، كه بايد با مسئوليتى كه در برابر خدا دارد راه آينده ساز خويش را بر اساس تعقل و
حکمت برگزيند.
اين بينش در حيات سياسى مسلمان نقش بسيار مهمى ايفا مىنمايد.
•
عمید زنجانی، عباسعلی، فقه سیاسی، ج۲، ص۱۲۸.
