• خواندن
  • نمایش تاریخچه
  • ویرایش
 

ابراهیم گیلانی

ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



اِبْراهیم‌ِ گیلانی‌، پسر شیخ‌ عبدالله‌ زاهدی‌ گیلانی‌ ، از دانشمندان‌، شاعران‌ و خوشنویسان‌ قرن‌ ۱۲ق‌/۱۸م‌. بود



ابراهیم‌ کوچک‌ترین‌ فرزند خانواده خود بود.


مقدمات‌ علوم‌ را در لاهیجان‌ نزد پدرش‌ که‌ به‌ علم‌ و تقوی‌ زبانزد بود، فراگرفت‌.


و در شاعری‌ و خوشنویسی ‌ و ترسل‌ مهارت‌ کامل‌ یافت‌.
[۱] حزین‌، محمدعلی‌، تاریخ‌، ج۱، ص۵، اصفهان‌، ۱۳۳۲ش‌.
[۲] حزین‌، محمدعلی‌، تذکره‌، ج۱، ص۲۱، اصفهان‌، ۱۳۳۴ش‌.
در توصیف‌ خط ابراهیم‌ آمده‌ است‌ که‌ وی‌ به‌ ۷ قلم‌ نیکو می‌نوشت‌ و خوشنویسان‌ اصفهان ‌ از نمونه‌های‌ خط او که‌ به‌ آنجا می‌رسید بهره‌ می‌بردند.
[۳] حزین‌، محمدعلی‌، تاریخ‌، ج۱، ص۵، اصفهان‌، ۱۳۳۲ش‌.



حزین‌ لاهیجی‌ (۱۱۰۳-۱۱۸۰ق‌/۱۶۹۲-۱۷۶۶م‌) که‌ برادرزاده او بود می‌گوید در ۱۰ سالگی‌، هنگامی‌ که‌ با پدر خود به‌ لاهیجان ‌ سفر کرده‌ بود، مدت‌ یک‌ سال‌ نزد عم‌ خود به‌ تحصیل‌ مشغول‌ شد و خلاصةالحساب‌ شیخ‌ بهایی‌ را نزد او فرا گرفت‌.
[۴] حزین‌، محمدعلی‌، تذکره‌، ج۱، ص۲۱، اصفهان‌، ۱۳۳۴ش‌.



ابراهیم‌ در ۱۱۱۹ق‌/۱۷۰۷م‌ در لاهیجان‌ درگذشت‌ و در همان‌ شهر به‌ خاک ‌ سپرده‌ شد.
[۵] حزین‌، محمدعلی‌، تذکره‌، ج۱، ص۲۱، اصفهان‌، ۱۳۳۴ش‌.



حزین‌ از ۳ تألیف‌ او نام‌ می‌برد: ۱. کاشف‌ الغواشی‌، که‌ حاشیه‌ بر کتاب‌ کشاف‌ است‌ و تا سوره احقاف‌ رسیده‌ است‌
[۶] حزین‌، محمدعلی‌، تذکره‌، ج۱، ص۲۱، اصفهان‌، ۱۳۳۴ش‌.
۲. رساله‌ای‌ در توضیح‌ کتاب‌ اقلیدس‌
[۷] حزین‌، محمدعلی‌، ج۱، ص۲۱، تذکره‌، اصفهان‌، ۱۳۳۴ش‌.
۳. رافع‌ الخلاف‌، که‌ حاشیه‌ بر کتاب‌ مختلف‌ علامه‌ حلی‌ است‌.
[۸] حزین‌، محمدعلی‌، تذکره‌، ج۱، ص۲۱، اصفهان‌، ۱۳۳۴ش‌.
از این‌ اثر نسخه‌ای‌ در کتابخانه عمومی‌ معارف‌ به‌ شماره ۷۱ موجود است‌.
[۹] جواهر کلام‌، عبدالعزیز، فهرست‌ کتابخانه عمومی‌ معارف‌، ج۱، ص۹۸-۹۹، تهران‌، ۱۳۱۳ش‌.



به‌ گفته حزین‌، ابراهیم‌ در سرودن‌ انواع‌ شعر و مدایح ‌ و مراثی ‌ ائمه ‌، معما و لغز مهارت‌ داشت‌، اما از اینهمه‌ تن‌ها دو رباعی ‌ و برخی‌ ابیات‌ و قطعات‌ پراکنده‌ از او در تاریخ‌ حزین‌ و تذکره حزین‌
[۱۰] حزین‌، محمدعلی‌، تاریخ‌، ج۱، ص۵، اصفهان‌، ۱۳۳۲ش‌.
[۱۱] حزین‌، محمدعلی‌، تذکره‌، ج۱، ص۲۱، اصفهان‌، ۱۳۳۴ش‌.
نقل‌ شده‌ است‌.


(۱) جواهر کلام‌، عبدالعزیز، فهرست‌ کتابخانه عمومی‌ معارف‌، تهران‌، ۱۳۱۳ش‌.
(۲) حزین‌، محمدعلی‌، تاریخ‌، اصفهان‌، ۱۳۳۲ش‌.
(۳) حزین‌، محمدعلی‌، تذکره‌، اصفهان‌، ۱۳۳۴ش‌.


۱. ↑ حزین‌، محمدعلی‌، تاریخ‌، ج۱، ص۵، اصفهان‌، ۱۳۳۲ش‌.
۲. ↑ حزین‌، محمدعلی‌، تذکره‌، ج۱، ص۲۱، اصفهان‌، ۱۳۳۴ش‌.
۳. ↑ حزین‌، محمدعلی‌، تاریخ‌، ج۱، ص۵، اصفهان‌، ۱۳۳۲ش‌.
۴. ↑ حزین‌، محمدعلی‌، تذکره‌، ج۱، ص۲۱، اصفهان‌، ۱۳۳۴ش‌.
۵. ↑ حزین‌، محمدعلی‌، تذکره‌، ج۱، ص۲۱، اصفهان‌، ۱۳۳۴ش‌.
۶. ↑ حزین‌، محمدعلی‌، تذکره‌، ج۱، ص۲۱، اصفهان‌، ۱۳۳۴ش‌.
۷. ↑ حزین‌، محمدعلی‌، ج۱، ص۲۱، تذکره‌، اصفهان‌، ۱۳۳۴ش‌.
۸. ↑ حزین‌، محمدعلی‌، تذکره‌، ج۱، ص۲۱، اصفهان‌، ۱۳۳۴ش‌.
۹. ↑ جواهر کلام‌، عبدالعزیز، فهرست‌ کتابخانه عمومی‌ معارف‌، ج۱، ص۹۸-۹۹، تهران‌، ۱۳۱۳ش‌.
۱۰. ↑ حزین‌، محمدعلی‌، تاریخ‌، ج۱، ص۵، اصفهان‌، ۱۳۳۲ش‌.
۱۱. ↑ حزین‌، محمدعلی‌، تذکره‌، ج۱، ص۲۱، اصفهان‌، ۱۳۳۴ش‌.



دانشنامه بزرگ اسلامی، مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی، برگرفته از مقاله «ابراهیم گیلانی »ج۲، ص۷۱۵.    



جعبه ابزار