• خواندن
  • نمایش تاریخچه
  • ویرایش
 

ابوالبیداء اسعد بن عصمه ریاحی

ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



ابوالبیداء اسعد بن عصمه ریاحی (زنده در نیمه دوم قرن دوم هجری)، از فصحای معروف عرب و عالمان در شعر و لغت در قرن دوم هجری قمری بوده است.



ابوالبیداء اسعد بن عصمه ریاحی، حیات وی در نیمه دوم قرن دوم بود.
[۱] سزگين، محمد فؤاد، تاریخ التراث العربی، ج۴، ص۵۴.
از کسانی است که در بادیه پرورش یافت و گویا به همین سبب به ابوالبیداء (پدر صحرا) مشهور شد. او در بصره ساکن شد و تعلیم کودکان را پیشه ساخت و تا آخر عمر در آنجا بود.
ابوالبیداء در شعر و لغت مهارت بسیار داشت و از فصحای معروف عرب به شمار می‌رفت. اشعار فرزدق و ابونواس را روایت می‌کرد. ابونواس نیز در رثای او ابیاتی سروده است.
[۷] سزگين، محمد فؤاد، تاریخ التراث العربی، ج۴، ص۵۴.



برخی از بزرگان علم و ادب آن روزگار از جمله ابن‌سلام جمحی
[۹] ابوالفرج اصفهانی، على بن حسين، الاغانی، ج۸، ص۸-۹.
و اصمعی از شاگردان او بوده‌اند. ابومالک عمرو بن کرکره پسر خوانده و راوی اشعار ابوالبیداء بود. ابوعبدالرحمان بن عبدالاعلی شاعر و لغت‌شناس،
[۱۵] ابن‌ندیم، محمد بن اسحاق، الفهرست، ص۱۸۸.
و ابوعدنان ورد بن حکیم نیز اشعار او را روایت کرده‌اند.


ابن‌ندیم مجموع اشعار وی را سی برگ دانسته است.
[۱۷] ابن‌ندیم، محمد بن اسحاق، الفهرست، ص۵۱.
[۱۸] ابن‌ندیم، محمد بن اسحاق، الفهرست، ص۱۸۸.



برای مطالعه بیشتر به منابع زیر مراجعه شود.
[۲۱] جاحظ، عمرو بن بحر، البیان و التبیین، ج۱، ص۲۵۲.
[۲۲] ابن‌قتیبه دینوری، عبدالله بن مسلم، عیون الاخبار، ج۱، ص۷۱.
[۲۳] دهخدا، علی‌اکبر، لغت‌نامه دهخدا، ج۱، ص۳۳۷.



۱. ↑ سزگين، محمد فؤاد، تاریخ التراث العربی، ج۴، ص۵۴.
۲. ↑ ابن‌ندیم، محمد بن اسحاق، الفهرست، ص۶۶.    
۳. ↑ حموی، یاقوت بن عبدالله، معجم الادباء، ج۲، ص۶۳۰.    
۴. ↑ مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی، دانشنامه بزرگ اسلامی، ج۵، ص۲۰۱۶.    
۵. ↑ ابوالفرج اصفهانی، علی بن حسین، الاغانی، ج۸، ص۲۳۲.    
۶. ↑ ابن‌سلام جمحی، محمد بن سلّام، طبقات الشعراء، ج۲، ص۳۷۷.    
۷. ↑ سزگين، محمد فؤاد، تاریخ التراث العربی، ج۴، ص۵۴.
۸. ↑ مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی، دانشنامه بزرگ اسلامی، ج۵، ص۲۰۱۶.    
۹. ↑ ابوالفرج اصفهانی، على بن حسين، الاغانی، ج۸، ص۸-۹.
۱۰. ↑ ابن‌سلام جمحی، محمد بن سلّام، طبقات الشعراء، ج۲، ص۳۷۷.    
۱۱. ↑ مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی، دانشنامه بزرگ اسلامی، ج۵، ص۲۰۱۶.    
۱۲. ↑ ابن‌ندیم، محمد بن اسحاق، الفهرست، ص۶۶.    
۱۳. ↑ حموی، یاقوت بن عبدالله، معجم الادباء، ج۲، ص۶۳۰.    
۱۴. ↑ ابن‌ندیم، محمد بن اسحاق، الفهرست، ص۶۸.    
۱۵. ↑ ابن‌ندیم، محمد بن اسحاق، الفهرست، ص۱۸۸.
۱۶. ↑ یغموری، یوسف بن احمد، نورالقبس، ص۸۰.    
۱۷. ↑ ابن‌ندیم، محمد بن اسحاق، الفهرست، ص۵۱.
۱۸. ↑ ابن‌ندیم، محمد بن اسحاق، الفهرست، ص۱۸۸.
۱۹. ↑ ابوعبید بکری، عبدالله بن عبدالعزیز، سمط الالی، ج۲، ص۳۲.    
۲۰. ↑ جاحظ، عمرو بن بحر، البیان و التبیین، ج۱، ص۷۵.    
۲۱. ↑ جاحظ، عمرو بن بحر، البیان و التبیین، ج۱، ص۲۵۲.
۲۲. ↑ ابن‌قتیبه دینوری، عبدالله بن مسلم، عیون الاخبار، ج۱، ص۷۱.
۲۳. ↑ دهخدا، علی‌اکبر، لغت‌نامه دهخدا، ج۱، ص۳۳۷.



پژوهشگاه فرهنگ و معارف اسلامی، دائرة المعارف مؤلفان اسلامی، ج۱، ص۱۷۴، برگرفته از مقاله «اسعد بن عصمه ریاحی».



جعبه ابزار