• خواندن
  • نمایش تاریخچه
  • ویرایش
 

ابوالعاص بن‌مُنَبِّه

ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



ابوالعاص (عاص) بن منبه‌بن الحجاج بن‌عامر
[۱] السیرة النبویه، ج‌۲، ص‌۶۴۱
او پیش از هجرت پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلم)، اسلام را پذیرفت.



امّا به جهت دنیاگرایی، از مهاجرت با ایشان خودداری کرد
[۲] جامع‌البیان، مج‌۴، ج‌۵، ص‌۳۱۷‌۳۱۸
. برخی گفته‌اند:ابوالعاص هنگام هجرت مسلمانان، به‌وسیله بستگان و قبیله‌اش محبوس، و از مهاجرت منع شد.
[۳] السیرة‌النبویه، ج‌۲، ص‌۶۴۱



قبل از آغاز جنگ بدر و در پی اخطار سران قریش که هرکس در جنگ با مسلمانان شرکت نکند، خانه‌اش ویران و اموالش مصادره می‌شود،
[۴] جامع‌البیان، مج‌۴، ج‌۵، ص‌۳۲۰.
[۵] الدرالمنثور، ج‌۲، ص‌۶۴۸
با کراهت
[۶] جامع‌البیان، مج‌۴، ج‌۵، ص‌۳۱۸
و از روی تقیّه
[۷] البدایة و النهایه، ج‌۳، ص‌۲۳۳
با آنان همراه شد.


گفته‌اند:چون سپاه اسلام را ضعیف دید، در حقانیت اسلام تردید کرد؛
[۸] مجمع‌البیان، ج‌۳، ص‌۱۵۰
بدین ترتیب از اسلام برگشت و در حال ارتداد •، در جنگ بدر • با شمشیری به نام ذوالفقار، رو در روی علی (علیه‌السلام) ایستاد و به‌دست ایشان کشته شد.
[۹] السیرة‌النبویه، ج‌۲، ص‌۷۱۳.
[۱۰] جامع‌البیان، مج‌۴، ج‌۵، ص۳۱۸
سپس پیامبراکرم، آن شمشیر را به امام علی بخشید.
[۱۱] المنمّق، ص‌۴۱۱




بر پایه نقل طبری، ابوالعاص از‌جمله منافقان بیماردلی بود که می‌گفت:«غَرَّ هؤلاءِ دینُهُم؛ ایشان، (=‌مؤمنان) را دینشان فریفته است».
[۱۳] مبهمات القرآن، ج‌۱، ص‌۵۱۶



خداوند در نکوهش وی و گروه هم‌کیش او می‌فرماید:«اِنَّ الَّذینَ تَوَفّهُمُ المَلئِکَةُ ظالِمی اَنفُسِهِم قالوا فیمَ کُنتُم قالوا کُنّا مُستَضعَفینَ فِی الاَرضِ قالوا اَلَم تَکُن اَرضُ اللّهِ وسِعَةً فَتُهاجِروا فیها فَاُولئِکَ مَأوهُم جَهَنَّمُ وساءَت مَصیرا= کسانی‌که بر خویشتن ستم‌کار بوده‌اند، (وقتی) فرشتگان • جانشان را می‌گیرند، می‌گویند:«در چه (حال) بودید؟» پاسخ می‌دهند:«ما در زمین از مستضعفان بودیم.» می‌گویند:«مگر‌ زمین خدا وسیع نبود تا در آن مهاجرت کنید؟» پس آنان جای‌گاهشان ( دوزخ ) است، و دوزخ بد سرانجامی است».
[۱۵] السیرة‌النبویه، ج۲، ص۶۴۱
[۱۶] جامع‌البیان، مج۴، ج۵، ص۳۱۸
[۱۷] مجمع‌البیان، ج‌۳، ص‌۱۵۰



از زمان و مکان ولادت و زندگی اجتماعی و احوال شخصی ابن‌منبه جز موارد مذکور، مطلبی در تاریخ نقل نشده است.


وی با دیگر مشرکان کشته شده در جنگ بدر، در چاه بدر مدفون شد.
[۱۸] السیرة النبویه، ج‌۲، ص‌۶۳۸



البدایة والنهایه؛ تفسیر مبهمات القرآن؛ جامع‌البیان عن‌تأویل آی القرآن؛ الدرالمنثور فی التفسیر بالمأثور؛ السیرة النبویه، ابن‌هشام؛ مجمع‌البیان فی تفسیر القرآن؛ المنمق فی اخبار قریش.








۱. ↑ السیرة النبویه، ج‌۲، ص‌۶۴۱
۲. ↑ جامع‌البیان، مج‌۴، ج‌۵، ص‌۳۱۷‌۳۱۸
۳. ↑ السیرة‌النبویه، ج‌۲، ص‌۶۴۱
۴. ↑ جامع‌البیان، مج‌۴، ج‌۵، ص‌۳۲۰.
۵. ↑ الدرالمنثور، ج‌۲، ص‌۶۴۸
۶. ↑ جامع‌البیان، مج‌۴، ج‌۵، ص‌۳۱۸
۷. ↑ البدایة و النهایه، ج‌۳، ص‌۲۳۳
۸. ↑ مجمع‌البیان، ج‌۳، ص‌۱۵۰
۹. ↑ السیرة‌النبویه، ج‌۲، ص‌۷۱۳.
۱۰. ↑ جامع‌البیان، مج‌۴، ج‌۵، ص۳۱۸
۱۱. ↑ المنمّق، ص‌۴۱۱
۱۲. ↑ انفال/سوره۸، آیه۴۹.    
۱۳. ↑ مبهمات القرآن، ج‌۱، ص‌۵۱۶
۱۴. ↑ نساء/سوره۴، آیه۹۷.    
۱۵. ↑ السیرة‌النبویه، ج۲، ص۶۴۱
۱۶. ↑ جامع‌البیان، مج۴، ج۵، ص۳۱۸
۱۷. ↑ مجمع‌البیان، ج‌۳، ص‌۱۵۰
۱۸. ↑ السیرة النبویه، ج‌۲، ص‌۶۳۸



المعارف قرآن کریم، برگرفته از مقاله «ابوالعاص بن‌مُنَبِّه»، ج۲.    



جعبه ابزار