• خواندن
  • نمایش تاریخچه
  • ویرایش
 

ابونصر احمد بن حاتم باهلی جرمی بغدادی

ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



ابونصر احمد بن حاتم باهلی جرمی بغدادی (حدود ۱۶۰-۲۳۱ هـ)، لغوی، نحوی و از ادیبان قرن دوم و سوم هجری قمری بوده است.



تاریخ و زادگاه احمد باهلی به درستی روشن نیست. به گفته ابن‌ندیم، باهلی در هفتاد و چند سالگی درگذشته است، پس می‌توان گفت که ولادت وی در حدود ۱۶۰ هـ بوده است.
باهلی خواهرزاده اصمعی بود و نزد وی دانش آموخت و بعدها به روایت آثار او پرداخت. افزون بر آن، لغت و ادبیات عرب را از ابوعبیده، ابوزید انصاری و ابوعمرو شیبانی روایت کرده است.
او را در زمره راویان موثق دانسته‌اند. ایشان با مشاهیر علم و ادب نظیر محمد بن زیاد اعرابی و یعقوب بن سکیت دوستی و مجالست و مباحثه داشت.
[۷] زجاجی، عبدالرحمن بن اسحاق، مجالس العلماء، ج۱۹، ص۲۸۲.

ابراهیم حربی و ابوالعباس ثعلب در محضر او دانش آموختند و از وی روایت کردند.


باهلی در حدود ۲۲۰ هـ به دعوت خصیب بن اسلم به اصفهان سفر کرد و آثار اصمعی و گزیده‌هایی از اشعار جاهلی و اسلامی را در آنجا باز خواند، ایشان پس از چند ماه عازم حج شد و آن گاه به بصره بازگشت و سرانجام در سال ۲۳۱ هـ درگذشت.


آثار و تالیفات باهلی از این قرار است: کتاب الابل، کتاب ابیات المعانی، کتاب الزرع و النخل، کتاب الخیل، کتاب الشجر و النبات، کتاب اللبا و اللبن، کتاب اشتقاق الاسماء، الطیر، کتاب ما یلحن فیه العامة و کتاب الجراد.


برای مطالعه بیشتر به منابع زیر مراجعه شود.
[۱۹] سزگين، محمد فؤاد، تاریخ التراث العربی، ج۸، ص۱۴۹.

۱:۱۶.


۱. ↑ ابن‌ندیم، محمد بن اسحاق، الفهرست، ص۷۹.    
۲. ↑ حموی، یاقوت بن عبدالله، معجم الادباء، ج۱، ص۲۲۶.    
۳. ↑ طبری، محمد بن جریر، تاریخ الطبری، ج۹، ص۱۴۵.    
۴. ↑ سیوطی، عبدالرحمن بن ابی‌بکر، بغیة الوعاه، ج۱، ص۳۰۱.    
۵. ↑ ذهبی، محمد بن احمد، تاریخ الاسلام، ج۱۷، ص۳۵.    
۶. ↑ زجاجی، عبدالرحمن بن اسحاق، مجالس العلماء، ج۱، ص۲۱۶.    
۷. ↑ زجاجی، عبدالرحمن بن اسحاق، مجالس العلماء، ج۱۹، ص۲۸۲.
۸. ↑ خطیب بغدادی، احمد بن علی، تاریخ بغداد، ج۴، ص۳۳۶.    
۹. ↑ حموی، یاقوت بن عبدالله، معجم الادباء، ج۱، ص۲۲۷.    
۱۰. ↑ ابن‌اثیر، علی بن محمد، الکامل فی التاریخ، ج۷، ص۲۶.    
۱۱. ↑ ابن‌کثیر، اسماعیل بن عمر، البدایة و النهایه، ج۱۰، ص۳۳۸.    
۱۲. ↑ ابن‌ندیم، محمد بن اسحاق، الفهرست، ص۷۹.    
۱۳. ↑ صفدی، خلیل بن ایبک، الوافی بالوفیات، ج۶، ص۱۸۲.    
۱۴. ↑ بغدادی، اسماعیل، ایضاح المکنون، ج۱، ص۱۳.    
۱۵. ↑ زرکلی، خیرالدین بن محمود، الاعلام، ج۱، ص۱۰۹.    
۱۶. ↑ کحاله، عمر رضا، معجم المؤلفین، ج۱، ص۱۸۶.    
۱۷. ↑ بابانی، اسماعیل بن محمد، هدیة العارفین، ج۱، ص۴۷.    
۱۸. ↑ ابن‌تغری بردی، یوسف بن تغری بردی، النجوم الزاهره، ج۲، ص۲۵۹.    
۱۹. ↑ سزگين، محمد فؤاد، تاریخ التراث العربی، ج۸، ص۱۴۹.
۲۰. ↑ سیوطی، عبدالرحمن بن ابی‌بکر، المزهر، ج۲، ص۳۵۰.    
۲۱. ↑ سیوطی، عبدالرحمن بن ابی‌بکر، المزهر، ج۲، ص۳۵۸.    



پژوهشگاه فرهنگ و معارف اسلامی، دائرة المعارف مؤلفان اسلامی، ج۱، ص۱۱۸، برگرفته از مقاله «احمد باهلی».



جعبه ابزار