• خواندن
  • نمایش تاریخچه
  • ویرایش
 

اصل نفی تحمیل و اکراه

ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف




اصل نفی تحمیل و اکراه از مباحث مطرح در فقه سیاسی است.
شيوه رهبری در جامعه اسلامی به دور از هرگونه تحميل و اكراهى است كه با کرامت، ارزش والاى انسان، آزادی و اختیار او منافات دارد.



رهبرى در نظام توحيدى مبتنى بر يك سلسله اصول كلى است كه توجه به اين اصول ضرورى است.
این اصول عبارتند از: اصل حکمت الگوئی از نظام آفرینش، اصل عدالت و قسط، اصل برابری و نفی تبعیض، اصل قطبیت و مرکزیت، اصل رهبری و هدایت، اصل شورا، اصل احترام به افکار و آزادی‌ها، اصل قاطعیت، اصل اخوت اسلامی، اصالت و حاکمیت ارزش‌های اسلامی، اصل نفی تحمیل و اکراه، اصل ذوب در مکتب و تشکیلات، اصل عطوفت و مهرورزی به مردم، اصل مسئولیت خواستن، اصل مراعات معیارهای گزینش، اصل اسوه بودن، اصل شناخت صحیح از انسان.
در این مقاله به بررسی اصل نفی تحمیل و اکراه می‌پردازیم.


بر اساس اعتقاد به آزادى و اختيار انسان، شيوه رهبرى در جامعه اسلامى به دور از هرگونه تحميل و اكراهى است كه با كرامت، ارزش والاى انسان، آزادى و اختيار او منافات دارد:
(لَا إِكْرَاهَ فِي الدِّينِ.)
اين نكته در رابطه رهبر و امت از خصائص اسلامى است.


علی (علیه‌السّلام) در پاسخ درخواست اجبار مردم بر كانال‌كشى جهت آبيارى مزارع خشكيده؛ فرمود:

«ولست أرى أن أجبر أحد على عمل يكرهه:» نظر من اين نيست كه كسى بر كارى كه دوست نمى‌دارد مجبور شود.



۱. بقره، سوره۲، آیه۲۵۶.    
۲. محمودی، محمدباقر، نهج السعادة، ج۵، ص۳۵۹، نامه۱۷۹.    



عمید زنجانی، عباس‌علی، فقه سیاسی، ج۲، ص۲۸۵.    






جعبه ابزار