• خواندن
  • نمایش تاریخچه
  • ویرایش
 

اصل نفی تحمیل و اکراه

ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف




اصل نفی تحمیل و اکراه از مباحث مطرح در فقه سیاسی است.
شيوه رهبری در جامعه اسلامی به دور از هرگونه تحميل و اكراهى است كه با کرامت، ارزش والاى انسان، آزادی و اختیار او منافات دارد.



رهبرى در نظام توحيدى مبتنى بر يك سلسله اصول كلى است كه توجه به اين اصول ضرورى است.
این اصول عبارتند از: اصل حکمت الگوئی از نظام آفرینش، اصل عدالت و قسط، اصل برابری و نفی تبعیض، اصل قطبیت و مرکزیت، اصل رهبری و هدایت، اصل شورا، اصل احترام به افکار و آزادی‌ها، اصل قاطعیت، اصل اخوت اسلامی، اصالت و حاکمیت ارزش‌های اسلامی، اصل نفی تحمیل و اکراه، اصل ذوب در مکتب و تشکیلات، اصل عطوفت و مهرورزی به مردم، اصل مسئولیت خواستن، اصل مراعات معیارهای گزینش، اصل اسوه بودن، اصل شناخت صحیح از انسان.
در این مقاله به بررسی اصل نفی تحمیل و اکراه می‌پردازیم.


بر اساس اعتقاد به آزادى و اختيار انسان، شيوه رهبرى در جامعه اسلامى به دور از هرگونه تحميل و اكراهى است كه با كرامت، ارزش والاى انسان، آزادى و اختيار او منافات دارد:
(لَا إِكْرَاهَ فِي الدِّينِ.)
اين نكته در رابطه رهبر و امت از خصائص اسلامى است.


امام علی (علیه‌السّلام) در پاسخ درخواست اجبار مردم بر كانال‌كشى جهت آبيارى مزارع خشكيده؛ فرمود:

«و لست أرى أن أجبر أحد على عمل يكرهه»
«نظر من اين نيست كه كسى بر كارى كه دوست نمى‌دارد مجبور شود.»



۱. ↑ بقره، سوره۲، آیه۲۵۶.    
۲. ↑ محمودی، محمدباقر، نهج السعادة، ج۵، ص۳۵۹، نامه۱۷۹.    



• عمید زنجانی، عباس‌علی، فقه سیاسی، ج۲، ص۲۸۵.    






جعبه ابزار