• خواندن
  • نمایش تاریخچه
  • ویرایش
 

افوه حمّانی (شعر عاشورایی)

ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف





ابو الحسین علی بن محمّد بن جعفر، از سادات حسینی و اهل کوفه، شاعر، خطیب و فقیه نوآور بود.
شعر او ترکیبی از زیبایی و تندی است، با سبک‌حسن و تلفیق‌حسن، حماسی و پر از پندهای دینی که در آن به شجاعت و عظمت اهل بیت (علیهم‌السلام) پرداخته می‌شود.




ابو الحسین علی بن محمّد از سادات حسینی، از نسل زید شهید و متوفّی به سال ۳۰۱ هجری است.
وی از مردم حمان کوفه و از قبیله بنی تمیم و معروف به «افوه حمّانی» است.
به جهت بزرگی دهان و بیرون زدن دندانهایش به «افوه» شهرت داشت.



یکی از بزرگان خطبا و شعرای نوآور بنی‌هاشم است که نام او و شعر او معروف خاص و عام گشته و همه او را به حسن سبک و حسن تلفیق می‌شناسند.
گذشته از اینها علم فراوان، عظمت خانواده، بزرگواری و شخصیت بارز و نسب علوی پربرکت او باعث شد که به بلندترین قلّه‌ی عظمت برسد.
وی مفتی، فقیه، خطیب، شاعر، مدرس و سخنگوی بنی‌هاشم بود، مقام او در شاعری بین بنی‌هاشم مانند عبداللّه بن المعز در میان بنی عباس بود.
دیوان بزرگ داشت و قصائد حماسی در مناقب اهل بیت (علیه‌السّلام) می‌سرود که منتخبی از آنها در الغدیر مسطور است.



از حمّانی فرزندان با شخصیت و دودمانی از علما، پیشوایان و شخصیت‌های بزرگ که برخی در طلیعه شعرا و ادبا و خطبا قرار گرفته‌اند به‌جا مانده است.
خاندان مشهور قزوینی که بنیادهای اصیل و عمیقی در علم و فضل و ادب داشته و در شهرهای مختلف عراق می‌زیند از فرزندان حمانی می‌باشند.


وى اشعارى در مورد حسنین (علیهما السّلام) سروده است كه نمونه‌اى از آن را مى‌آوريم:
انتما سیّدا شباب الجنا• • • • • ن یوم الفوزین و الروعتین
یا عدیل القرآن من بین ذا الخلق• • • • • و یا واحدا من الثقلین
انتما و القرآن فی الارض مذا• • • • • زل مثل السّماء و الفرقدین
فهما من خلافة اللّه فی الار• • • • • ض بحقّ مقام مستخلفین
قاله الصادق الحدیث و لن• • • • • یفترقا دون حوضه واردین
[۲] امینی، عبدالحسین، الغدیر، ج۳، ص۶۵.     در این اشعار به حدیثی از رسول اللّه (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلّم) اشاره شده که فرمود: «انّی تارک فیکم الثّقلین کتاب اللّه و عترتی و انّهما لن یفترقا حتّی یردا علی الحوض» من در میان شما دو چیز گرانقدر به جای می‌گذارم کتاب خدا و اهل بیتم، همانا این دو هیچگاه از یکدیگر جدا نخواهند شد تا در حوض کوثر به من باز گردند

شما دو آقای جوانان بهشتید، روزی که دو پیروزی و دو ترس در پیش است.
ای همپایه‌ی قرآن در میان خلق و ای آنکه یکی از دو وزنه‌ی گرانبهایید.
مثل شما و قرآن از روز نخست مثل آسمان و دو ستاره فرقدان است.
پس آن دو (کتاب و عترت) به جای مستخلف خود در روی زمین به حق خلافت الهی دارند.
و این بیان راست گفتار است که تا نزد حوض کوثر که بر او وارد شوند هیچگاه از هم جدا نشوند.


۱. ↑ نام یکی از محلات کوفه است و نام قبیله‌ای از تمیم که فرزندان حمّان بن عبد العزیز بن کعب بن سعد بن زید مناة بن تمیم‌اند.    
۲. ↑ امینی، عبدالحسین، الغدیر، ج۳، ص۶۵.     در این اشعار به حدیثی از رسول اللّه (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلّم) اشاره شده که فرمود: «انّی تارک فیکم الثّقلین کتاب اللّه و عترتی و انّهما لن یفترقا حتّی یردا علی الحوض» من در میان شما دو چیز گرانقدر به جای می‌گذارم کتاب خدا و اهل بیتم، همانا این دو هیچگاه از یکدیگر جدا نخواهند شد تا در حوض کوثر به من باز گردند



محمدزاده، مرضیه، دانشنامه شعر عاشورایی، ج۱، ص۱۲۴.    






جعبه ابزار