امامت و رهبری (فقه سیاسی)
ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف
امامت و رهبری در
قرآن،
هدایت جهان و
انسان بر پایه
حکمت و قدرت الهی استوار است و
رهبری بشر به سوی سعادت تنها از طریق برگزیدگان الهی تحقق مییابد.
امامت، به عنوان عالیترین مقام هدایت، نتیجه گزینش مستقیم
خداوند و مبتنی بر شایستگیهای معنوی و اخلاقی است.
قرآن از دو نوع امامت سخن میگوید:
امامت الهیِ مؤمنان و صالحان و امامت
کفر که موجب گمراهی است.
سرنوشت هر جامعه در
قیامت با امامی که از او پیروی کرده است سنجیده میشود.
هدايت جهان هستى با حكمت و قدرت لايزال خداوندى جزیى از مجموعه تعاليم توحيدى قرآن است و در اين راستا هدايت انسان و رهبرى وى به سوى سعادت مطلوبش در تمامى ابعاد و بخشهاى زندگى او توسط
انبیاء كه از طرف خداوند حكيم و عليم و قدير برانگيخته مىشوند انجام مىگيرد.
امامت و رهبرى انسان به دليل پيچيدگى آفرينش انسان و مسائل مربوط به هدايت و سعادت او، جز از طريق گزينش الهى امكانپذير نيست.
اين برگزيدگان الهى هستند كه كاروان
امت بشرى را سازمان مىدهند و به طور حكيمانه آن را به سوى سعادت حقيقىاش راهبرى مىكنند:
الف: آنگاه كه خداوند
ابراهیم را به سخنانى (طرق مختلف) آزمود و او اين آزمايشها را به اتمام رسانيد خداوند گفت:
من تو را براى مردم امام قرار دادم؛
(وَ إِذِ ابْتَلىٰ إِبْرٰاهِيمَ رَبُّهُ بِكَلِمٰاتٍ فَأَتَمَّهُنَّ قٰالَ إِنِّي جٰاعِلُكَ لِلنّٰاسِ إِمٰاماً) ب: ما پيامبران را امامان قرار داديم كه به امر ما هدايتگرى دارند؛
(وَ جَعَلْنٰاهُمْ أَئِمَّةً يَهْدُونَ بِأَمْرِنٰا) ج: ما مستضعفان را امامان قرار خواهيم داد و آنان را وارث زمين.
(وَ نَجْعَلَهُمْ أَئِمَّةً وَ نَجْعَلَهُمُ الْوٰارِثِينَ)
در
فرهنگ سیاسی قرآن، امامت به دو گونه آمده است، امامت انسانهاى پاک و متقى كه بر عهده انبياء و برگزيدگان آنها و مستضعفان با
ایمان و عمل صالح است و امامت بدكاران كه از آنها به ائمه كفر
(فَقٰاتِلُوا أَئِمَّةَ الْكُفْرِ إِنَّهُمْ لاٰ أَيْمٰانَ لَهُمْ لَعَلَّهُمْ يَنْتَهُونَ) تعبير شده است:
روزى فرا مىرسد كه هر گروهى از انسانها را با امامشان فرا مىخوانيم.
(يَيَوْمَ نَدْعُو كُلَّ أُنَاسٍ بِإِمَامِهِمْ)
•
عمید زنجانی، عباسعلی، فقه سیاسی، ج۲، ص۱۲۷-۱۲۸.
