انتخاب رئیس جمهور (فقه سیاسی)
ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف
انتخاب رئيس جمهور
رئيس جمهور كه پس از مقام رهبرى عاليترين مقام رسمى كشور است و رياست قوه مجريه را بر عهده دارد با رأى مستقيم مردم انتخاب مىشود و انتخاب مجدد او بصورت متوالى تنها براى يك دوره بلامانع است.
نامزدهاى رياست جمهورى بايد قبل از شروع انتخابات آمادگى خود را رسماً اعلام كنند و نحوه برگزارى انتخابات رئيس جمهور بر اساس قانونى است كه توسط مراجع قانونگذارى تعيين مىشود.
اولين انتخابات رياست جمهورى اسلامى ايران كه در تاريخ بهمن ماه
[۱] ۳۵۸ صورت گرفت بر اساس قانون انتخابات مصوب ۵۸/۹/۲۸ شوراى انقلاب اسلامى ايران بود و انتخابات بعدى رياست جمهورى طبق قانون منتخب شوراى اسلامى برگزار گرديد.
رئيس جمهور با اكثريت مطلق آراء شركت كنندگان انتخاب مىشود، ولى در دوره نخست هرگاه هيچ كدام از نامزدها چنين اكثريتى بدست نياورد، روز جمعه هفته بعد براى بار دوم رأى گرفته مىشود، در دوره دوم تنها دو نفر از نامزدها كه در دوره نخست آراء بيشترى داشتهاند مىتوانند شركت كنند (اصل يكصد و هفدهم).
در صورت انصراف بعضى از نامزدهائى كه داراى آراء بيشتر هستند، از ميان بقيه، دو نفر كه در دوره نخست بيش از ديگران آراء بدست آوردهاند براى انتخاب مجدد معرفى مىشوند.
مسئوليت نظارت بر انتخابات رياست جمهورى بر عهده شوراى نگهبان است و قبل از تشكيل نخستين شوراى نگهبان، انجمن نظارتى كه قانون تعيين مىكند مسئوليت نظارت بر انتخابات رياست جمهورى را بر عهده مىگيرد۱.
[۲] طبق قانون نظارت شوراى نگهبان بر انتخابات رياست جمهورى، مصوب ۶۰/۴/۱۰ مجلس شوراى اسلامى، قبل از شروع انتخابات از سوى شوراى نگهبان، هفت نفر از افراد مسلمان و مطلع و مورد اعتماد داراى حسن سابقه با اكثريت مطلق آراء اعضاى شوراى نگهبان، بعنوان هيأت مركزى نظارت بر انتخابات رئيس جمهور و سه نفر بعنوان عضو على البدل انتخاب و به وزارت كشور معرفى مىشوند، حد اقل دو نفر عضو هيئت مركزى نظارت بايد از اعضاى شوراى نگهبان باشند. در طول مدت رأىگيرى و قبل و بعد از آن هرگاه هيئت مركزى يا ناظرين آنان در سراسر كشور در هر مورد كه سوء جريان يا تخلفى را مشاهده كنند، كتباً تذكر خواهند داد و فرمانداران و بخشداران موظفند بنابر نظر آنان طبق قانون انتخابات در رفع نواقص اقدام نمايند. شوراى نگهبان مىتواند بر حسب نظارت، مستقلاً انتخابات را در هر يك از مراحل، در كل يا بعضى مناطق با ذكر دليل باطل اعلام كند.
انتخابات رئيس جمهور جديد بايد حد اقل يك ماه پيش از پايان رياست جمهورى قبلى انجام شده باشد و در فاصله انتخابات رئيس جمهور جديد و پايان دوره رياست جمهور سابق، رئيس جمهور پيشين وظائف رياست جمهورى را بر عهده خواهد داشت.
